groep052013beginanalyseleerlingen

Beginanalyse van de leerlingen
Om een duidelijk beeld te krijgen over de aanvaarding en beleving van homoseksualiteit in een middelbare school, werd een vragenlijst afgenomen bij 43 leerlingen van het PTE. De leerlingen waren allemaal jongens uit de tweede en derde graad en het zevende jaar TSO/BSO.De vragenlijst polste naar homoseksualiteit bij henzelf en bij anderen en bestond uit 13 vragen. Klik hier om de vragenlijst te bekijken.

Homoseksualiteit bij jezelf
De 43 leerlingen gaven allemaal unaniem aan nog nooit getwijfeld te hebben over hun seksuele geaardheid. Hoewel de anonimiteit van deze vragenlijst benadrukt werd, konden sommigen zich misschien geremd voelen om hier eerlijk op te antwoorden. Eerst en vooral door de sociale wenselijkheid bias en ten tweede doordat de vragenlijst in de klas ingevuld werd en leerlingen eventueel konden meekijken met degene die naast hen zat.

//"Moest ik een holebi zijn, zou ik..."//

Op deze vraag konden de leerlingen verschillende keuzes aanduiden. Er wordt duidelijk dat meer leerlingen het zouden verzwijgen op school dan dat er het aan hun beste vrienden zouden vertellen. De meerderheid van de jongens duidt aan dat ze niet bang zouden zijn, omdat ze aanvaard willen worden zoals ze zijn. Toch wil een aanzienlijk deel van de leerlingen dat de school aandacht besteedt om homoseksualiteit aanvaardbaar te maken en zouden er ook velen bang zijn om gepest te worden. Waar de leerlingen zelf hun mening mochten opschrijven, werd er drie keer "zelfmoord" ingevuld. Dit kan gemeend zijn of bedoeld als grap, maar in beide gevallen is dit een ernstige aanwijzing over de vooroordelen omtrent homoseksualiteit en de nood aan actie.

Algemene tendens
Uit deze analyse blijkt dat leerlingen beduidend minder holebi’s kennen op school dan daarbuiten. Dit significante verschil kan verschillende oorzaken hebben, maar we schuiven alvast één hypothese, die relevant is voor ons onderzoek, naar voor. Wij denken dat dit verschil misschien te wijten is aan de angst die holebi’s ervaren om niet aanvaard en gepest te worden door de medeleerlingen. Hierdoor zouden ze ervoor kunnen opteren om hun seksuele voorkeur enkel buiten de school te uiten, of zelfs te wachten tot na hun middelbare studies om voor hun geaardheid uit te komen.



Verschil tweede graad, derde graad en zevende jaar

Hieronder bekijken we de verschillen tussen de leeftijden van de leerlingen. Er werd een onderscheid gemaakt tussen de tweede graad, derde graad en het zevende jaar.

In de tweede graad vulden 23 leerlingen de enquête in, in de derde graad waren dat 14 leerlingen en in het zevende jaar 7 leerlingen. Deze ongelijke aantallen moeten zeker in beschouwing genomen worden bij de interpretatie. De gegevens uit de derde graad moeten voorzichtiger geïnterpreteerd worden omdat het kleine aantal respondenten mogelijks niet representatief is voor de volledige groep jongeren in de derde graad. Ongeldige of blanco antwoorden werden niet in rekening gebracht.

//"Zou je een vriendschap verbreken als je goede vriend(in) holebi bleek te zijn?"// Deze resultaten tonen aan dat jongeren in de lagere jaren (tweede graad) minder geneigd zijn om een vriendschap te verbreken wanneer blijkt dat hun vriend(in) holebi is. Dit verandert echter naarmate men ouder wordt. In de hogere jaren zouden 5 personen een vriendschap om die reden stopzetten. Niemand geeft echter aan een vriendschap te verbreken omdat hij bang is zelf gepest te worden. Uit deze grafiek kunnen we afleiden dat homoseksualiteit niet als “normaal” beschouwd wordt binnen de school.

//"Vind je dat holebi's in het openbaar intimiteit mogen uiten?" //

Ook met betrekking tot het uiten van intiem gedrag in het openbaar zien we een duidelijk verband met de leeftijd. Vooral de jongeren in de lagere jaren vinden dat holebi’s overal hun intieme gevoelens mogen uiten, terwijl de acceptatie hiervan daalt naarmate men ouder wordt. Bij deze laatste groep van leerlingen is de meerderheid van mening dat men in het openbaar nooit intimiteit mag uiten als holebi. We dienen hierbij wel het klein aantal respondenten in rekening te brengen. Deze resultaten zijn dan ook niet zomaar veralgemeenbaar.

//"Vind je dat holebi's mogen trouwen?" //

De meeste leerlingen uit zowel de tweede als de derde graad staan positief tegenover het homohuwelijk. Verrassend bij dit onderwerp is wel dat 4 leerlingen aangeven akkoord te gaan met betrekking tot het trouwen van holebi's, maar enkel als het om 2 vrouwen gaat. Geen enkele respondent geeft aan trouwen enkel goed te keuren tussen mannen en niet tussen vrouwen.

Overigens zijn de resultaten in de tweede en derde graad proportioneel gelijklopend, waarbij de overgrote meerderheid het homohuwelijk goedkeurt. In het zevende jaar keuren echter 3 leerlingen het homohuwelijk af terwijl, maar één iemand het goedkeurt.

//"Vind je dat holebi's kinderen mogen adopteren?"//

Een volgend onderwerp dat we bevraagd hebben betreft adoptie door homokoppels. Opnieuw merken we een verschil tussen de leeftijden. In de tweede graad heeft de meerderheid hier geen problemen mee, in de derde graad is dit bij de grote meerderheid net andersom en in het zevende jaar zijn de meningen gelijk verdeeld. Deze bevindingen blijven in dezelfde lijn met de vorige, namelijk dat men op jongere leeftijd meer tolerant is naar holebi’s toe en dat dit negatief evolueert naarmate men ouder wordt.

//"Denk je dat een holebi in jullie school gepest zou worden?" //

De bevindingen wat pesten betreft zijn vergelijkbaar over de 3 groepen heen, namelijk dat de meerderheid van de leerlingen, ongeacht hun leeftijd, van mening is dat een holebi in de school gepest zou worden, behalve bij zijn/haar goede vrienden. Dit is volgens ons een duidelijk bewijs dat er op de school nood is aan begeleiding en sensibilisering.

//"Vind je dat de school stappen moet ondernemen om de leerlingen te leren omgaan met homoseksualiteit?"//

In deze grafiek bemerken we dat de meningen in de tweede graad erg verdeeld zijn. Toch vindt de meerderheid dat homoseksualiteit niet aanvaard wordt in de school en bovendien denken velen dat dit niet zal veranderen nadat de school specifieke stappen onderneemt. In de derde graad is iedereen bijna unaniem van mening dat homoseksualiteit niet aanvaard wordt en dat dit ook niet zal veranderen. Deze negatieve houding vinden wij als onderzoekers erg opvallend. In het zevende jaar zijn de meningen wat meer gelijklopend. Deze bevindingen wijzen er nogmaals op dat homoseksualiteit in het algemeen nog niet aanvaard wordt, en zelfs in die mate dat jongeren denken dat daar niets aan veranderd kan worden. Daarom moet er gezocht worden naar een efficiënt programma dat tot de jongeren kan doordringen en dat toch een aanzet kan geven tot aanvaarding. Uiteraard zal dit een langdurig proces zijn, waar leerkrachten continu aandacht aan moeten besteden.

Verschil jongens en meisjes
Het verschil tussen jongens en meisjes kan aan de hand van deze enquête niet in kaart gebracht worden omdat deze enkel ingevuld werd door jongens. Daarom is het nogmaals belangrijk te benadrukken dat de resultaten enkel van toepassing zijn op jongens van de tweede graad, derde graad en het zevende jaar en niet generaliseerbaar zijn naar meisjes en gemengde scholen.

Conclusie
Op basis van deze resultaten kunnen we concluderen dat het noodzakelijk is om in de school aandacht te besteden aan homoseksualiteit en om de leerlingen te sensibiliseren. De resultaten zijn meestal niet significant en nog minder generaliseerbaar, maar toch scheppen ze al een duidelijk beeld over de vooroordelen en de negatieve houding die men heeft ten opzichte van holebi’s. Een algemeen opvallende tendens is dat de lagere jaren meer tolerant zijn ten aanzien van holebi’s dan de hogere jaren. Daarom lijkt het extra relevant om al vroeg te starten met preventie- en sensibiliseringsacties.

Ga terug naar de inhoudsopgave.

Klik hier om terug te keren naar de hoofdpagina.