groep062011vankennisnameoverlijdentotafscheidsdienst

In wat volgt, stellen wij een planning voor, gebaseerd op het werkpakket Groeien na Verlies, voor wat er op klasniveau dient te gebeuren tussen het overlijden en de uitvaartdienst.

Zodra de melding van het overlijden de school heeft bereikt, zal er een crisisplan in werking worden gesteld (zie implementatie op schoolniveau). Dit crisisplan is gebaseerd op het draaiboek en omschrijft de initiatieven die moeten en kunnen ondernomen worden door het schoolpersoneel. Wij beschrijven de initiatieven op klasniveau.


 * ===**De eerste dag: de mededeling** ===


 * De mededeling aan de klasgroep
 * Lessen worden afgeschaft
 * Mededeling door de titularis/de klassenleerkracht.
 * De mededeling, vereisten:
 *  inleidende zin
 *  vertel het hoe, waar en wanneer van de gebeurtenis
 *  breng het bericht direct zonder eromheen te draaien (de vereisten van het slechtnieuwsgesprek)
 *  hoogst noodzakelijke informatie
 *  neem voldoende tijd voor emoties
 * Vervolgens:
 *  vertel hoe het contact verloopt met de familie
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> educatie over ‘verdriet’: iedereen zal verdriet op zijn eigen manier beleven
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> vertel bij wie de leerlingen terecht kunnen voor een persoonlijk gesprek
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> geef programma van de dag en de komende dagen weer
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> enkel op vraag van leerlingen: informatie over rouwbezoek, uitvaart
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">Let op:
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> zorg ervoor dat minstens één andere leerkracht ambulant is en kan bijspringen voor leerlingen die extra opvang behoeven.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> voorzie een plaats waar leerlingen naartoe kunnen buiten het klaslokaal om even alleen te zijn als ze dat willen (bv. gang, leeg klaslokaal in de gang, …)


 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif;"> Kringgesprek: eerste ventilatie van gevoelens ** Kringgesprek ** met de titularis. Laat iedereen zijn emoties uiten en praat over wat er gebeurd is. Erover praten is een eerste stap in de verwerking van wat er is gebeurd. Belangrijk om duidelijke informatie te geven over wat er gebeurd is en hoe. Dit voorkomt wilde fantasieën. Bij de leerlingen dienen gevoelens van schuld, angst, opluchting, kwaadheid, etc. geventileerd te worden.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 90%; line-height: 150%;">Werkvormen: aan de slag met de gevoelens
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">** Kringgesprek over de dood. ** Met klastitularis. Meerdere lesuren. Leerlingen kunnen zich vragen stellen over de dood. Belangrijk is dat ze leren dat niet alle vragen, antwoorden krijgen. Vragen naar de exacte omstandigheden en het waarom zijn essentieel. A andacht voor culturele verschillen.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">** Plekje ** **maken**: Er wordt een plekje in de klas vrijgemaakt waar het overleden kind nu een plaats zal krijgen. Op een bank of tafeltje kunnen foto’s, bloemen, een kaars, doosjes met briefjes, kaarten, tekeningen, favoriete spullen van de overledene, geplaatst worden.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">V**ragenbox**: de vragenbox is een doos in de klas geplaatst, waar de leerlingen hun vragen over de dood (of een ander gerelateerd thema) in kwijt kunnen. Eventueel wordt de doos eerst samen versierd. Er wordt afgesproken hoe lang de doos er zal staan. Eventueel wordt iemand uitgenodigd om te helpen de vragen te beantwoorden (bvb. de schoolpsycholoog, iemand van de politie, … ). Er kan besproken worden met de leerlingen wat zij willen dat er nadien met de doos gebeurt.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">** Gesprekswandeling ** : er kan een wandeling in de nabije (natuurlijke) omgeving worden uitgestippeld. Aanvankelijk wandelen leerlingen alleen en schrijven ze af en toe een woord op dat hen te binnen valt als ze over het thema nadenken. Wanneer ze dat willen kunnen ze naast iemand lopen en vragen of die klasgenoot even met hem/haar over deze gedachten/gevoelens wil praten.


 * ===<span style="color: #000000; font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 90%; line-height: 150%;">**De dagen voorafgaand aan de uitvaart** ===


 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">Lessen gaan door.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">Contact door school en klastitularis met de ouders: mag de klas de uitvaart bijwonen?
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">Klastitularis brengt bezoek aan ouders (liefst 2) om communicatie over de uitvaartplechtigheid te onderhouden en ondersteuning te bieden (zie schoolniveau).
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">Dag voor de uitvaart: in de namiddag lessen opgeschort. Klastitularis gaat met klasgroep aan de slag.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">Voorbereiding uitvaart: klassikale brainstorm: wat willen de leerlingen samen doen om mee de uitvaart te kleuren?
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">Uitwerken ideëen
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 150%;">Gedenkboek/cassettebandje:
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">gedenkboek: klasgenoten kunnen kaarten, tekeningen en brieven maken en die bundelen in een gedenkboek voor de dichtste nabestaanden.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">cassettebandje: klasgenoten spreken boodschappen in: herinneringen, laatste wensen, … voor de familieleden.


 * ===<span style="color: #000000; font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 90%; line-height: 150%;">**De uitvaartdag** ===

>> >> Hang deze papieren tegen de muur en laat de leerlingen ervoor gaan staan. Aan de hand van een aantal vragen gaan de leerlingen bij de figuur staan die overeenkomt met hun gevoel bij die vraag. Nodig hen uit te vertellen waarom ze daar staan en laat ze hun antwoorden kort noteren in de getekende figuur. >> >> Voorbeelden van vragen: >> >> <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> De papieren kunnen eventueel nog een tijd in de klas hangen en de jongeren kunnen uitgenodigd worden om hun gevoelens en gedachten te noteren op momenten dat zij dat wensen (vorm van nazorg).
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">lessen worden opgeschort
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">leerlingen van de betrokken klas wonen met de klastitularis de uitvaart bij
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">na de uitvaart keren de leerlingen terug naar de school en wordt daar in klasgroep met de titularis verder gewerkt
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">** Vier basisgevoelens: ** Op groot papier laat je vier leerlingen op hun rug liggen met de benen lichtjes gespreid. Andere leerlingen tekenen hun omtrek af met een stift. Elke figuur krijgt in het hoofd een ander gevoel: blij, bang, boos en bedroefd.
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> Wat voel je als je aan … denkt toen hij/zij nog in onze klas was?
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> Wat voel je als je denkt aan het moment dat ik jullie vertelde dat hij dood was?
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> Wat voel je als je terugdenkt aan de uitvaart?
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> Wat voel je als je aan de dood denkt?
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> Wat voel je als je aan je eigen dood denkt?
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> Wat voel je nu, na deze activiteit?
 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;"> Wat voel je als je weet dat wij nog heel lang kunnen leven?


 * <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 12px; line-height: 18px;">** Ballonnen: ** de klasgenoten maken een tekening of tekst rond wat ze nog aan de overledene willen zeggen ‘eventueel is het een stukje papier in de vorm van een wolkje geknipt). Hang deze briefjes aan de ballonnen en laat ze samen wegvliegen.

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 90%;">** BELANGRIJK: ﻿** Er moet ook aandacht geschonken worden aan verwerking in de klas van eventuele broertjes of zusjes van de overledene.

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 90%;">Terug naar overzicht