1.5.+Reflectie+huidig+drugbeleid

De ondersteuning en opvolging van leerlingen binnen de school lijkt goed te werken. Er zijn steeds __vertrouwenspersonen__ beschikbaar waar leerlingen bij terecht kunnen met al hun vragen en problemen. De leerlingen zijn zeker niet aan hun lot overgelaten. De opvolging bij echt gebruik loopt spaak door de onwil bij X om samen te werken. Dit kan worden opgelost door meer met Y te werken, maar dan is er weer het probleem dat leerlingen uit een andere provincie niet kunnen worden geholpen.

Het grootste gat in het drugbeleid van de school zit in de __preventie__. Die is bijna helemaal afwezig en afhankelijk van slechts één vak. Er is in de praktijk geen geïntegreerd drugbeleid waar zowel de leerkrachten als de leerlingen, hun ouders en externe actoren actief bij betrokken worden.

De input voor het toekomstige voorlichtingsbeleid zal integraal van de __politie__ komen. Hier hebben we wel onze twijfels bij. De repressieve aanpak en criminaliserende invalshoek die logischerwijs typerend is voor de politie, gezien hun maatschappelijke taak van ordehandhaving, is slechts een eenzijdige visie op drugs. Bovendien een visie die niet aansluit bij de leefwereld van jongeren die met drugs worden geconfronteerd alsof het iets heel normaal is, afhankelijk van de drug weliswaar. Bij een leeftijdscategorie die wordt getypeerd door wat rebelser gedrag, roept de politie ook niet meteen veel vertrouwen op en staat die sowieso aan de andere kant van de lijn. Het is zeker aan te raden om jongeren ook vanuit hun eigen leefsituatie te bereiken. Zo kan iemand die in een behandelingscentrum werkt met jongeren die met een drugproblematiek te kampen hebben, maar voor de rest wel jongeren zoals hen zijn, dichter bij de leerlingen staan. Ook een ervaringsdeskundige kan vanuit zijn eigen ervaringen een grotere betrokkenheid oproepen. In het programma dat wij voorstellen is dan ook meer aandacht voor een aanpak die beter bij de leefwereld van jongeren aansluit. De preventie zal zich ook differentiëren naar leeftijdscategorie. Bij de jongere jaren zal de nadruk meer op assertiviteitstraining liggen.

Er wordt ook totaal niet __vakoverschrijdend__ gewerkt. Enkel het vak PAV behandelt de thematiek en dat enkel in het 4de jaar. Een drugbeleid opent nochtans de kans om vakoverschrijdend tewerk te gaan en hier een aantal VOETen mee te verbinden. Meer bepaald sluiten volgende VOETen aan bij een drugbeleid op school:


 * STAM- ET20 De leerlingen nemen verantwoordelijkheid op voor het eigen handelen, in relaties met anderen en in de samenleving.
 * Context 1: Context 1 Lichamelijke gezondheid en veiligheid
 * C1, ET 8 De leerlingen schatten de risico’s en gevolgen in bij het gebruik van genotsmiddelen en medicijnen en reageren assertief in aanbodsituaties.
 * C1, ET 15 De leerlingen beseffen dat maatschappelijke fenomenen een impact hebben op veiligheid en gezondheid
 * Context 5 Politiek-juridische samenleving
 * C5, ET 2 De leerlingen passen inspraak, participatie en besluitvorming toe in reële schoolse situaties
 * C5, ET 5 De leerlingen tonen aan dat het samenleven in een democratische rechtsstaat gebaseerd is op rechten en plichten die gelden voor burgers, organisaties en overheid.

Er staat wel een drugbeleid uitgeschreven, in het juridische luik van het schoolreglement, maar het echte drugbeleid, dat wat we in de praktijk zien toegepast, is __nauwelijks geformaliseerd.__ De aanpak hangt af van enkele personen die vanuit hun visie en naar eigen dunken goed handelen. Gelukkig verloopt dit vrij goed, maar toch is dit een wankele situatie. Het beleid is in de praktijk te sterk afhankelijk van personen, waardoor het volledig zou dreigen stil te vallen, of er geen continuïteit gegarandeerd kan zijn bij een personeelswissel. Daarnaast is er ook __nauwelijks overleg__ omtrent dit drugsbeleid. Dat de neuzen in dezelfde richting wijzen heeft meer met een gelukkig toeval te maken, dan met een overeenkomst. Op zich is een informele conventie ook zeker waardevol, maar opnieuw, dit kan geen continuïteit garanderen. We pleiten dan ook voor een drugbeleid waarover wordt gediscussieerd, zowel binnen de school, de scholengemeenschap en zelfs ruimer, naar de andere relevante scholen en actoren toe. Dit beleid moet ook raadpleegbaar zijn in een __werkbaar document__.

Een ander hekel punt is de gebrekkige __omkadering naar leerkrachten toe__. Enkel leerkrachten bij leerkrachten die effectief moeten werken rond drugs (zeker in de periode dat er nog projectweken waren) en bij de praktijkleerkrachten is er vraag naar meer omkadering. Bij ene groep is dat omdat ze zich onzeker voelen om over het thema te praten tegen leerlingen die er waarschijnlijk meer over weten en meer ervaring mee hebben dan zijzelf, bij de andere groep omdat zij in praktijklokalen sneller geconfronteerd worden met gebruik (cfr de gasflesjes die worden gevonden in praktijklokalen). Toen we aan personeel vroegen welke drugs de leerlingen in de school gebruikten, kregen we vooral roken te horen. Blowen zal ook wel gebeuren, en dan het gas, want ze vinden de lege flesjes. Maar op de speelplaats hoorden we dat blowen schering en inslag is en dat zelfs XTC tijdens de lesuren wordt gebruikt. Het personeel is dus niet echt op de hoogte van hoe nauw drugs en ook harddrugs verbonden zijn met de leefwereld van de leerlingen. Ook de niet gebruikers zijn wel op de hoogte van, en gewend aan, het gebruik in hun nabije omgeving, zoals de school. We vinden het dan ook nodig dat alle leerkrachten, en niet enkel diegene die expliciet rond drugs gaan werken, op de hoogte zijn van welke drugs circuleren, bij welke groepen en wat leerlingen er bv aantrekkelijk aan vinden. Ze moeten ook weten welke impact deze verschillende drugs hebben op het gedrag en de beleving van deze jongeren. zo kunnen leerkrachten ook beter signalen herkennen die kunnen wijzen op gebruik. Momenteel is het, mede door de onkunde van de leerkrachten, veel te gemakkelijk om 'scheef' te zijn op school. We hoorden van de leerlingen dat er zelfs eens een klas was die zich tijdens de les zat te bezatten en dat de leraar er niets van merkte. Leerkrachten moeten aangespoord worden om hier aandacht voor te hebben en de ogen niet te sluiten voor middelen gebruik, inclusief alcohol. De enige omkadering voor leerkrachten tot nu toe is via pedagogische studiedagen waar ze vrijblijvend een vorming omtrent drugs kunnen kiezen. We pleiten voor een omkadering die niet vrijblijvend is en die bovendien specifiek op de noden van de school is afgestemd.

Er zijn ook een heleboel knelpunten die buiten de macht van de school liggen om rechtstreeks aan te pakken. De __afhankelijkheid van ouders en leerlingen__ is en blijft een moeilijk punt. Wat doe je als school, wanneer ouders het druggebruik van hun kinderen toelaten en zelfs goedkeuren? Gelukkig is dit meer uitzondering dan regel, maar volgens de leerlingenbegeleidster is er toch een tendens dat blowen steeds meer wordt geminimaliseerd en oogluikend wordt toegelaten. Samen met de tendens dat de wiet steeds straffer wordt is dit een gevaarlijke maatschappelijke evolutie, die zich weerspiegelt in het feit dat behandelingscentra steeds meer te maken krijgen met hardnekkige cannabisverslavingen. Meer voorlichting voor de ouders zou daarom ook op zijn plaats zijn. Ouders zijn vaak niet op de hoogte van de risico's die cannabis inhoudt. Ook het chronisch drinken van alcohol, zeker op jonge leeftijd houdt ook risico's in. Een problematiek die extra aandacht verdient in de stad, een regio die te kampen heeft met veel alcoholisme.

De __bereidheid van leerlingen__ om hun gebruik als probleem te zien en er iets te willen aan doen, is vaak een voorwaarde voor een behandeling in een centrum. Mits meer voorlichting kan een leerlingen zelf misschien sneller inzien dat zijn gebruik problematisch is. De school stelt een behandelingstraject als voorwaarde om niet te sanctioneren. Maar omdat X, waar de leerlingen doorgaans naar worden doorverwezen, niet communiceert over het al dan niet aanwezig zijn van leerlingen op afspraken, kan de school de leerlingen ook niet aan de oren trekken wanneer zij geen behandelingstraject volgen.

Het is duidelijk dat de __samenwerking met X__ alles behalve vlekkeloos verloopt en een kink in de kabel van een goeie opvolging is. We pleiten ervoor dat de schoolTI een andere partner zoekt, of dat er duidelijke afspraken worden gemaakt met X. Uit het telefoongesprek dat we voerden met Xbleek ook hun onwil om samen te werken, dus dit zal geen evidentie zijn. Het beroepsgeheim mag geen excuus worden om samenwerking in de weg te staan.

Verder is er echt een betere __geïntegreerde aanpak__ nodig op vlak van drugpreventie en -bestrijding. De oprichting van Z is een goede stap, maar voorlopig nog vooral theorie. De stationsbuurt van de stad blijft intussen een vrijhaven voor drugdealers, er is (volgens onze contactpersonen althans) geen blauw te bespeuren in deze buurt. Daarnaast is er nog de horeca die, hoe moeilijk dit ook is, moet worden betrokken bij dit beleid. Via happy hours kunnen pintjes goedkoper zijn dan om het even welke andere drank. Daarboven moeten de verschillende scholen hun drugbeleid afstemmen op elkaar om een perverse concurrentieslag te krijgen. Al deze struikelblokken kunnen was echt worden aangepakt mits structureel overleg met alle partijen.

Terug naar overzicht