groep052011verantwoording+thema

**__A. Motivatie voor het gekozen thema:__**

Uit een gesprek met een leerkracht secundair onderwijs bleek dat leerlingen niet altijd weten wat gezonde voeding is. Leerlingen eten ongezond, veel broodjes en frieten onder de middag, veel snoep en weinig fruit. Dit is de reden waarom de school een project heeft opgezet rond gezonde voeding.

Ik loop op deze school ook stage in de OKAN-klas. Ook daar blijkt deze problematiek aan de orde te zijn. Deze leerlingen slapen te weinig, eten ongezond of helemaal niets. Bijvoorbeeld: enkel een pak chips onder de middag. Hierdoor hebben de leerlingen een tekort aan energie. Het leek ons dus een goed idee om rond deze problematiek aan het werk te gaan. Verder willen wij de relevantie van het thema 'gezonde voeding' ook staven aan de hand van een literatuurstudie, enkele wetenschappelijke artikels en recente krantenartikels.

**__B. Wetenschappelijke motivatie:__**

** 1. Literatuurstudie ‘gezonde voeding’ **

__ Belang van gezonde voeding bij adolescenten __

De hedendaagse voedingsgewoontes van onder andere Vlaamse adolescenten laten, vanuit gezondheidsperspectief, heel wat te wensen over. In vergelijking met de nationale voedingsaanbevelingen eten adolescenten te weinig fruit en groenten, terwijl hun voeding een hoog gehalte aan vetten, vrije suikers en eiwitten bevat (Matthys et al., 2003; Vereecken et al., 2002; Paulus et al., 2001). Dat dit gedrag niet zonder gevaar is, blijkt uit de groeiende bewustwording van het verband tussen de voeding van kinderen en adolescenten en het optreden van allerhande ziektes, zowel op deze als op volwassen leeftijd. Om deze reden is het van belang interventies, die een verandering in dit voedingsgedrag beogen, te ontwikkelen en te evalueren naar hun effectiviteit. Op deze manier kan nagegaan worden of met een bepaalde interventie het voedingsgedrag van de adolescenten op een positieve manier kan beïnvloed worden.

__Voedingsgedrag bij adolescenten__

Uit de internationale literatuur blijkt malnutritie een wereldwijd probleem te zijn bij adolescenten. Wereldwijd is er bij deze groep een stijging van vetrijke voeding. Daarnaast houdt het eetpatroon van adolescenten vaak een hoge inname van suikers en een lage inname van vitaminen, mineralen, vezels, fruit en groenten in (Monge-Rojas et al., 2005; Story et al., 2002; Hoelscher et al., 2002; Schneider, 2000).

Literatuur omtrent het voedingsgedrag bij adolescenten in Vlaanderen is vrij beperkt. Om een indruk te krijgen van de situatie in Vlaanderen worden de bevindingen van <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 16px;">de Health Behavior in School aged Children studie (HBSC) (Vereecken et al., 2002) en het onderzoek van Matthys et al. (2003) besproken. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 115%;">Resultaten van de verschillende studies wijzen uit dat de fruitconsumptie bij jongeren beneden de aanbevelingen ligt. Uit de HBSC-studie blijkt dat slechts 20% van de jongens en <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 16px;">30% van de meisjes dagelijks fruit eten, terwijl de fruitconsumptie toch minimum 2 stukken per dag zou moeten zijn. Zoete frisdranken werden door 51% van de jongens en 32% van de meisjes dagelijks gedronken. Light frisdranken worden door 15% van de groep adolescenten tussen de 11 en 18 jaar dagelijks geconsumeerd (Vereecken et al., 2002).

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 115%;">Verder bleek ook dat 33% van de jongens en 27% van de meisjes dagelijks snoep eet. Chips werd minstens 5 keer per week geconsumeerd door 14% van de jongens en 7% van de meisjes. 28% van de jongens en 16% van de meisjes consumeerden minstens 2 maal per week frieten,77% van de adolescenten consumeerde ten minste 1 keer per week frieten. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 16px;">Uit de studie van Matthys et al. (2003) kwam naar voor dat gemiddeld 15 à 16% van de totale energie-inname uit het ontbijt kwam, 32% uit de lunch, 30,5% uit het avondmaal en 20 à 24% uit tussendoortjes die, in vergelijking met de andere maaltijden, meestal veel vrije suikers bevatten en een lage nutritionele waarde hebben.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 115%;">Als conclusie van de studie van Matthys et al. (2003) bij Vlaamse adolescenten kan gesteld worden dat deze groep een teveel aan eiwitten, vetten (vooral verzadigde vetten), <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 16px;">een te weinig aan complexe koolhydraten, maar een teveel aan vrije suikers, consumeert.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 115%;">Wanneer de verschillende opleidingsvormen vergeleken worden, blijkt de kennis bij de leerlingen van het ASO (respectievelijk 52%) beter te zijn dan die bij de leerlingen van <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 16px;">het TSO (respectievelijk 41%), die op hun beurt beter scoren dan de leerlingen van het BSO (respectievelijk 40%), wanneer de noodzaak tot dagelijkse consumptie van fruit werd bevraagd. Eenzelfde trend is waarneembaar voor groenten waar opnieuw het ASO (56%) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 115%;">beter scoort dan het TSO (43%) en het BSO (38%), wanneer er gepeild wordt naar de noodzaak om dagelijks groenten te consumeren. Uit deze gegevens blijkt <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 115%;">dat jongeren niet voldoende op de hoogte zijn van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vermeld in de voedingsdriehoek. (Story et al., 2002;Hoelscher et al., 2002; <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 16px;">Grembowski, 2001; De Bourdeaudhuij et al 2000; Brug et al., 2003).

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">In een meer recent doctoraatsonderzoek in 2006, over de voedingsgewoonten van de Vlaamse adolescenten van Christophe Matthijs aan de Universiteit van Gent, <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px;">werden volgende resultaten gevonden:


 * 1) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px;">Jongeren hebben over het algemeen een te hoge energieopname.
 * 2) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px;">Bij het ontbijt stelt de onderzoeker een lage energieopname vast, terwijl een hoger aandeel afkomstig is van snacks en tussendoortjes. Het ontbijt staat bij de jongens in voor 16% van de dagelijkse energieopname, bij de meisjes is dat iets minder, 15%.
 * 3) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px;">Meisjes met overgewicht en meisjes uit het beroepsonderwijs ontbijten meestal slechter. Jongeren die behoorlijk ontbijten, hebben dan weer een beter algemeen dieet.
 * 4) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px;">Verzadigde vetzuren leveren bij Vlaamse jongeren 14% van de totale energiebijdrage, terwijl dat maar de aanbevolen 10% zou mogen zijn. Ze eten te veel margarine, kaas met hoog vetgehalte, gebak, industrieel toebereide voeding en porties vers vlees.
 * 5) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px;">Meisjes uit het beroepsonderwijs of meisjes wier ouders een lagere vormingsgraad hebben, vertonen meer overgewicht. Ook in de eetgewoonten werden verschillen waargenomen naargelang de sociale status van de ouders en het soort onderwijs, beroeps- of algemeen onderwijs.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">__ Schoolinterventies __

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 115%;">De school is een uitgelezen omgeving om aan promotie te doen. Adolescenten spenderen 6 à 8 uur per dag op school. Geen enkele andere instelling heeft zo’n continu en intens contact <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 16px;">met jongeren gedurende de eerste 18 jaar van hun leven (Vereecken et al., 2005; Sahota et al., 2001; Story, 1999). School interventies kunnen tegen relatief lage kost ook jongeren uit minder bedeelde gezinnen bereiken. Via de school is de doelgroep op een eenvoudige en efficiënte manier te bereiken (Veugelers et al., 2005; Pérez-Rodrigo et al., 2001). De WHO vraagt dan ook specifieke aandacht voor de promotie van gezonde voeding bij jongeren in de onderwijsinstelling ([|www.who.com]). De literatuur wijst uit dat de meeste interventies ter promotie van gezonde voeding bij jongeren, zowel kinderen als adolescenten, de school als uitvalsbasis hanteren (Hoelsher et al., 2002).

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: normal; margin: 0cm 0cm 0pt;">De school wordt in de literatuur erkend als een omgeving die een invloed heeft op het eetgedrag van adolescenten (Kubik et al., 2005; Vereecken et al., 2005; French et al., 2003). <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: normal;">In onderzoek van Kubik et al. (2005) komt naar voor dat zowel ouders als leerkrachten van mening zijn dat de voeding die adolescenten op school consumeren een belangrijke invloed heeft op hun eetgedrag en hun bereidheid hierover te leren. Daartegen staat dat slechts 18% van de ouders en 31% van de leerkrachten overtuigd waren <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px;"> dat de school voldoende aandacht aan gezonde voeding schonk (Kubik et al., 2005).

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">__Link 'bronnen'__

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">__**2. M** **eer wetenschappelijke onderbouwing** __

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Link 'motivatie op basis van wetenschappelijke artikels'

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**__3. Motivatie vanuit actualiteit en media__**

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Link **'motivatie op basis van krantenartikels'**

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Beginanalyse

Sensibilisering directie