Lesvoorstellen


 * Lesvoorstellen**

Volgende lesvoorstellen kunnen toegepast worden binnen de vakken 'sociale vaardigheden', 'godsdienst, 'leefsleutels' of 'gedragswetenschappen'. De verschillende lessen kunnen ook op de bezinnings- of ontmoetingsdagen gebruikt worden om de leerlingen verder te vormen.


 * Les 1 is gebaseerd op het programma 'Sociale Vaardigheden: conflicten'.**

De leerlingen moeten elk voor zich een conflictsituatie beschrijven waarbij ze zelf betrokken waren. Hierbij krijgen ze volgende opdracht: Leg uit wat de aanleiding voor dit conflict was.
 * Hoe was jij zelf in deze conflictsituatie, met andere woorden: wat was jouw bijdrage of rol in dit conflict.
 * Beschrijf de reactie van andere(n) in dit conflict.
 * Hoe werd het conflict uiteindelijk opgelost of aangepakt om tot een oplossing te komen?
 * Was jij tevreden met deze oplossing van het conflict?
 * Welke oplossingen zou jij nu aandragen?

Verschillende conflicten worden klassikaal besproken en eventuele betere oplossingen van medestudenten komen aan bod. Het is hierbij de bedoeling dat de leerlingen leren kritisch kijken naar hun eigen reactie. Hierop volgend vertelt de leerkracht een fictief voorbeeld van een conflict tussen onderhoudend personeel en leerlingen. Daarna gaan de leerlingen deze situatie aan de hand van dezelfde vragen oplossen.


 * Les 2 is gebaseerd op het programma 'Sociale Vaardigheden: conflicten'.**

De leerlingen spelen een rollenspel per 3 à 4 leerlingen. Deze leerlingen krijgen elk een aparte rol. Ze kunnen hierbij kiezen uit:
 * Ontlopen
 * Toegeven
 * De gulden middenweg
 * Doordrukken
 * Resultaat gericht handelen

De leerkracht bedenkt een situatie waarbij een conflict is ontstaan tussen leerlingen en leerkracht. De leerlingen werken per groepje hun rollen uit. Het rollenspel mag ongeveer 5 minuten duren. Na het opvoeren van alle rollenspelen in de les worden zij nabesproken. Aandachtspunten zullen zijn:
 * Was het duidelijk welke conflictstijl gebruikt is
 * Was de oplossing van het conflict goed
 * Zijn er alternatieven voor de oplossing mogelijk bij dit conflict

Daarna maken de leerlingen ook een persoonlijke evaluatie die ze indienen bij de docent. Hierbij beschrijven ze kort:
 * Hoe vond jij het om met een rollenspel conflictsituaties te oefenen?
 * Begreep je alle gespeelde conflictsituaties en de conflictstijlen?
 * Wat heb je geleerd uit alle rollenspelen over conflictstijlen?

Bij beide lessen is het belangrijk dat de leerlingen stilstaan bij hun gedrag ten opzichte van leerkrachten, ondersteunend personeel en directieleden. De leerlingen moeten inzicht krijgen in hun eigen gedrag en inzien waar ze aanpassingen moeten brengen.


 * Les 3 is gebaseerd op het programma 'Pesten en geweld op school: Handreiking voor een daadkrachtig schoolbeleid.**


 * De leerlingen krijgen een casus in verband met hun gedrag ten aanzien van het ondersteunend personeel. De bedoeling is dat de leerlingen zelf in de rollen gaan kruipen die zijn beschreven in de casus **** . Dit doen ze in groep met ieder een eigen rol. De bedoeling van de oefening is dat ze de situatie vanuit meerdere perspectieven gaan bekijken. **


 * De rollen zijn de volgende: **
 * ** Slachtoffer (ondersteunend personeel) **
 * ** Dader(s) **
 * ** Leeftijdsgenoten die het incident hebben gezien **
 * ** Directie **
 * ** Ouders (van de daders) **

Bij elk van de personages zijn er werkbladen voorzien, waarbij de leerlingen de volgende richtvragen moeten beantwoorden voor elk van de personages uit de casus( Een voorbeeld van zo een werkblad is terug te vinden in de bijlage van de implementatie):
 * 1. Hoe beleeft jouw personage het incident? (Welke gevoelens maakt het incident bij hem/haar los?) **
 * 2. Wat denkt hij/zij bij wat zich heeft voorgedaan? **
 * 3. Wat zou hij/zij willen dat er gebeurt? **
 * 4. Welke verantwoordelijkheden ziet hij/zij bij zichzelf liggen? **
 * 5. Wat zou hem/haar kunnen tegenhouden om verantwoordelijkheid te nemen? **


 * Nadien worden de werkbladen en personages in groep besproken, waarbij de andere leerlingen laten weten hoe dit personage zich voelt. Achteraf kan de leerkracht dit nog klassikaal bespreken, kan er gediscussieerd worden en kunnen de leerlingen komen tot leerpunten op vlak van RESPECT. De leerkracht vat deze kort en bondig samen. **
 * De bedoeling is voornamelijk empathie creëren bij de leerlingen voor het ondersteunend personeel en de verbondenheid en betrokkenheid bevorderen met medeleerlingen, het ondersteunend personeel en alle andere betrokkenen. Dit is volgens het programma, de voedingsbodem voor respect. **


 * Les 4 is het spelen van het kwaliteitenspel tijdens de les.**

Uit de beginsituatie blijkt dat de leerlingen van het Sint-Gertrudiscollege problemen ondervinden om elkaar complimenten te geven en anderen op een positieve manier te benaderen. Daarom vonden wij het interessant om tijdens de lessen ook eens te werken met het kwaliteitenspel. Dit spel werd oorspronkelijk gebruikt om een antwoord te bieden op de vragen zoals: Wie ben ik? Wat zijn mijn sterke en minder sterke kanten? Hoe zien anderen mij? Welke kwaliteiten wil ik ontwikkelen?

Het kwaliteitenspel bestaat uit 140 kaartjes met positieve en negatieve kwaliteiten. Normaal gezien moet een jongere een aantal van deze kwaliteiten aan zichzelf toekennen, maar wij zullen dit op een andere manier aanwenden. Zo zullen wij dit spel in de lessen spelen, waarbij leerlingen de positieve kwaliteiten aan de anderen moeten toekennen. Op die manier leren ze elkaar complimenten geven en krijgen ze meer zelfvertrouwen via de anderen, ze worden zich bewust van hun eigen kwaliteiten. De leerkracht leidt het spel in goede banen en stelt vragen aan de leerlingen, ook moet duidelijk gemaakt worden dat iedereen een kaartje moet krijgen.

De leerlingen kunnen het spel doen in groepjes van 4 of 5. Ze moeten voor iedereen 5 kwaliteiten opschrijven (in totaal 20 of 25 verschillende kwaliteiten). Nadien worden de kaartjes die gekozen zijn uit het spel gehaald. Daarna kan in groep besproken worden welke kaartjes ze aan wie hebben gegeven en waarom. Wanneer dit gedaan is wordt dit klassikaal besproken. Bijvoorbeeld: Vonden ze het moeilijk om dit te doen? Waarom was het moeilijk of niet moeilijk? Zijn ze akkoord met de kwaliteiten die ze gekregen hebben? Wat nemen de leerlingen mee uit deze ervaring en wat laten ze achter? .... De bedoeling is dat de leerkracht nog een aantal vragen voorbereidt voor de bespreking van het kwaliteitenspel en om generalisatie in de hand te werken.

Terug naar het Implementatieoverzicht