4.+Opstellen+actieplan

= **Implementatie educatief actieplan 'verkeers- en mobiliteitseducatie'** =

= **__4. Een educatief actieplan opstellen__** = ==

Afhankelijk van de behoeften van de school en de vooropgestelde prioriteiten zal de school een actieplan kunnen opstellen. Het is belangrijk dat dit actieplan eens het klaar is opgenomen wordt in het schoolwerkplan en dat bepaalde zaken die men wil verwezenlijken ook opgenomen worden in het schoolreglement. Op basis van de beginsituatie zouden volgende aspecten uit het programma al zeker aan bod laten komen:

**__AANPAK TWEEDE GRAAD:__**
 * **Openbaar vervoer:** Om op een veilige manier gebruik te maken van openbaar vervoer zijn er ook enkele gedragsregels die men in ere moet houden. Deze regels kunnen aangeleerd worden tijdens uitstappen met de bus, de tram en de trein. Eveneens moet worden aangeleerd op welke manier men moet reageren als men een ongeluk heeft betreffende evacuatie e.d. Dit vereist een inspanning van de betreffende leerkracht. Daarom wordt dit ook aangebracht op de info-avond voor leerkrachten in het begin van het schooljaar en wordt dit aangehaald op personeelsvergaderingen. De veiligste weg van de halte naar de school wordt toegelicht aan de ouders via de informatiekanalen ( site, schoolkrant, informatieve brief)
 * **Focus op de fiets:**
 * Een mogelijkheid is om een 'Week van de fiets' in te voeren waarbij de hele dag in het teken van veilig fietsverkeer staat. Daar er reeds een fietscontrole doorgaat op de school is dit de week bij uitstek om dit te verwezenlijken. Wij opteren om eerst een aangekondigde fietscontrole door te voeren om ouders en leerlingen te sensibiliseren. Dit effect zal versterkt worden door een hele periode met de fiets bezig te zijn. Veilig stappen en fietsen lijkt voor de hand liggend. Het gaat om basishandelingen waarvan leerlingen al te snel denken dat men hier bekwaam in is. Een herhaling van enkele aandachtspunten kunnen echter zeer nuttig blijken om het risico op de weg te verkleinen en daarom is een les over fietsvaardigheid zeker van belang. Tijdens de lessen Lichamelijke Opvoeding kunnen politieagenten deze lessen verzorgen.
 * Nadat leerlingen gezien hebben op welke manier ze het best met de fiets omgaan is het van minstens even groot belang om het voertuig in kwestie in goede staat te houden. Concreet gaat het dan om de fietsverlichting, bandenspanning e.d. die elk een aandeel hebben in het veilig rijden met de fiets. Het gaat er niet enkel om dat leerlingen zich hiervan bewust zijn maar dat ze eveneens zelf aan de slag kunnen indien er zich een probleem voordoet. Leerlingen worden tijdens deze 'Week van de fiets' dus ook aangeleerd hoe ze zelf hun fiets kunnen repareren. Dit kan perfect gebeuren tijdens de lessen Technologische Opvoeding. Voor leerlingen die dit vak niet volgen kan een extra workshop georganiseerd worden.
 * Leerlingen komen vaak in groep naar school wat niet steeds evident is met de fiets. Bepaalde richtlijnen en tips kunnen meegedeeld worden aan de leerlingen om zo'n groepsrit in goede banen te leiden. De school kan tijdens deze week een uitstap (bvb. de politiedag) voorzien waar men als klas met de fiets naar toe rijd om de proef op de som te nemen. Een andere optie kan ook zijn om met de fiets naar het zwembadcomplex te rijden voor de zwemlessen. Dit zou dan als inleiding kunnen dienen om dan uiteindelijk een project "groepsfietsen" op te starten waarbij het doel is een systeem uit te werken zodat leerlingen op op een veilige manier in groep naar school kunnen fietsen. Meer uitleg hieromtrent vind je bij suggesties.
 * Als afsluiter van de week kan de school fluohesjes voorzien voor alle leerlingen. Afhankelijk van het budget van de school kan dit al dan niet kosteloos zijn voor de leerling. De school heeft een belangrijke functie om leerlingen gevoelig te maken voor veiligheid. Daarom kunnen er op strategische plaatsen zoals de fietsenstalling en doorheen de schoolgangen posters opgehangen worden die het belang van een hesje en van het dragen van een helm onderstrepen. Het dragen van reflecterende kledij of een helm is niet populair in het secundair onderwijs. Het tij doen keren zal een uitdaging zijn, indien de campagnes niet aanslaan is er nog de optie om het dragen van reflecterende kledij te verplichten en in het schoolreglement te zetten. We willen echter een veranderde, bewustere houding bij de leerlingen nastreven en dit kan men niet verplichten.




 * **Als passagier:**
 * Zoals eerder vermeld heb je als passagier ook een bepaalde invloed op het verkeer. Het is van belang dat leerlingen zich hiervan bewust zijn zodat ze hier hun verantwoordelijkheid in kunnen opnemen. Hoofdzaak is communicatie met de bestuurder. Een goede communicatie kan de situatie veiliger maken voor zowel bestuurder als passagier. Als passagier heb je ook rechten en plichten die de veiligheid bevorderen. Leerlingen moeten hier op de hoogte van gebracht worden. Tijdens de lessen sociale vaardigheden kunnen zaken als deze aan bod komen. Opnieuw, als er bepaalde klassen dit vak niet hebben kan er een andere mogelijkheid gezocht worden in bvb. PAV.




 * __De doelstellingen__**

Binnen het actieplan zullen de te bereiken doelen concreet geformuleerd moeten worden zodat iedereen weet waar men precies naartoe wil en wat men wil dat de leerlingen na afloop kennen. Mogelijke doelstellingen voor de leerlingen van de __tweede graad__ zijn:
 * De leerlingen hebben kennis van het veiligste traject tussen thuis en school.
 * De leerlingen kennen de gedragsregels die van toepassing zijn op het reizen met openbaar vervoer en kunnen deze ook toepassen.
 * De leerlingen kunnen op een gepaste manier reageren op een ongeval met de trein, tram of bus inzake evacuatie e.d.
 * De leerlingen beschikken over voldoende fietsvaardigheid om zich te handhaven in het verkeer.
 * De leerlingen hebben kennis van de verplichte onderdelen van de fiets en kunnen hier zelf basale herstellingen mee uitvoeren.
 * De leerlingen zijn zich bewust dat het rijden met een goede fiets die bij wet in orde is het risico op ongevallen kan beperken.
 * De leerlingen weten dat het rijden met de fiets in groep een verhoogd risico inhoudt en kennen de zaken waar meer aandacht aan moet besteed worden.
 * De leerlingen zijn zich bewust van de meerwaarde in het verkeer van een fluohesje en een fietshelm.
 * De leerlingen zijn zich bewust van hun verantwoordelijkheid als passagier in een voertuig.
 * De leerlingen kunnen op een manier communiceren met de bestuurder van een voertuig zodat deze op een veiligere manier het verkeer de baas kan.

Terug naar Implementatie Terug naar overzicht


 * __ AANPAK DERDE GRAAD __ **

**JONG GELEERD, OUD GEDAAN**


 * **Niet aangekondigde fietscontrole:** Dit wordt ook reeds gedaan, dus dit zouden we dan ook verder zetten. We zouden hier wel nog een aantal dingen aan koppelen. Zo blijkt uit de afgenomen vragenlijsten dat slechts enkele leerlingen een fluohesje dragen en dat slechts 1 leerling een helm draagt. Aangezien reeds vele leerlingen betrokken zijn geweest bij verkeersongevallen, een groot percentage zich niet altijd veilig voelt, de school gelegen is in een erg drukke buurt en de fietsers een zwakke weggebruiker zijn, moet het mogelijk zijn om de leerlingen aan te sporen steeds een fluohesje en fietshelm te dragen. Suggesties om dit te realiseren werden hierboven reeds aangebracht.




 * **Reactie en aangifte bij een ongeval, EHBO en CPR:** Voor zover wij weten wordt dit nog niet gedaan op school. Wij vinden dat dit zeker en vast aan bod dient te komen. Uit onze resultaten van de afgenomen vragenlijst blijkt dat een groot percentage zich niet steeds veilig voelt binnen het verkeer. Het veiligheidsgevoel zou ietwat versterkt kunnen worden indien leerlingen reeds weten wat te doen bij een ongeval. Wij zouden alle leerlingen dan ook een mini EHBO cursus laten volgen waarbij de belangrijkste zaken die men moet weten aan bod komen. We zouden dit zowel op het klasniveau als schoolniveau aan bod laten komen. In de lessen biologie of natuurwetenschappen wordt reeds een inleiding gegeven op EHBO en komt het theoretische deel aan bod. Voor het praktische gedeelte zouden we beroep doen op enkele medewerkers van het Rode Kruis die dan een namiddag vrijmaken om naar de school te komen en de leerlingen aan te leren hoe zij EHBO en CPR dienen toe te passen. Naast de EHBO cursus zouden we de leerlingen ook aanleren hoe een Europees aanrijdingsformulier in te vullen. Dit valt zeker te plaatsen binnen een bepaald vak en we zouden dit dan ook op klasniveau laten uitvoeren.



**AUTO**


 * Aangezien het project **‘rijbewijs op school’** hier reeds loopt, lijkt het ons logisch dat deze school hiermee verder gaat. Het probleem dat zich op dit moment stelt is dat het project niet veel succes kent. Een reden hiervoor is waarschijnlijk dat dit project buiten de lesuren valt. Wij raden dan ook aan om dit project op te nemen binnen de schooluren. Het gaat uiteindelijk slechts om het volgen van 8 uren theoretische les en het moet haalbaar zijn om dit binnen de lesuren in te plannen.

**EDUCATIE EN POLITIEDAG**


 * Het aantal ongevallen kan dalen door **educatie en toezicht op school.** Vooral op vlak van educatie bleek uit de vragenlijst dat de leerlingen meer verkeerslessen zouden willen in de 2de en 3de graad, vooral in het TSO. In de vragenlijst gaven 75% van de leerlingen aan dat ze nog nooit verkeerslessen gehad hebben.Maar bijna alle leerlingen die al lessen gehad hebben, verklaarden dat ze daar iets van bijgeleerd hebben. De lessen zouden verbonden kunnen worden met de **politiedag** die ze reeds organiseren in de school. De politiedag kan in verschillende lessen voorbereid worden. Zo kan in de chemie- en/of fysicales uitgetest worden wat het effect is van een promillebril op de reactiesnelheid. Daarbij kan de chemische formule van beperkt en overmatig alcoholgebruik berekend worden op reactiesnelheid. Tijdens de politiedag kan dit effectief worden uitgetest in een simulatiewagen. In de technologieles kan de impact van een frontale botsing op bijvoorbeeld een boom worden nagebouwd op schaal. In de biologieles kunnen de gevolgen van 0,5 promillle op alle andere organen worden bestudeerd. In de les Nederlands kunnen begrippen als burgerlijke aansprakelijkheid, rechtsbijstand, enz. ontleed worden (eventueel kan dit ook door een extern deskundige). Ook met behulp van visueel (eventueel via de politie te verkrijgen over lokale gebeurtenissen) kunnen leerlingen een situatieschets van verschillende ongevallen krijgen en daarbij ook de (medische) gevolgen leren inschatten via een associatiespel. Daarna doen de leerlingen zelf research over deze ongevallen en schrijven de leerlingen er een artikel over voor de schoolkrant.


 * Niemand van de leerlingen draagt een **fietshelm**. Om dit aan te moedigen kan het nut ervan gedemonstreerd worden tijdens de politiedag.




 * __Betrokkenheid__**


 * **medewerkers**
 * Het project rust vooral op de schouders van de werkgroep. Zij moeten de medewerkers en leerkrachten binnen de school aanspreken. De wisselwerking met de interne medewerkers verloopt intensief. Alleen zo kunnen werkpunten uit verschillende programma’s gecombineerd en nieuwe elementen succesvol geïntroduceerd worden zonder overlappingen. De medewerkers kunnen indien nodig ook bijsturen. Bepaalde voorstellen, bijvoorbeeld de rijlessen inpassen in de lessen, kan de betrokken leerkracht voor een voldongen feit stellen. Een goede communicatie is hier noodzakelijk.
 * Met de externe medewerkers moet niet zo grondig samengewerkt worden. Alleen met de lokale politie en de rijinstructeurs moet overlegd worden over de verwachtingen en toepassingen. Met de andere externe partners moeten alleen de afspraken vastgelegd worden


 * **leerlingen**
 * Via de goedkeuring van de leerlingenraad hebben de leerlingen zeggenschap in het beleid. Ze stellen de werkgroep in staat via de bevraging de pijnpunten in hun verkeersveiligheid bloot te leggen. De leerlingen kunnen via het formulier ook zelf een eigen voorstel doen. De voorstellen kunnen overwogen worden. Maar niet alle alternatieven zijn altijd haalbaar. Zo stelden de leerlingen bij onze bevraging voor om een slipcursus te organiseren.


 * **ouders**
 * Het verkeersbeleid focust vooral op de interne medewerkers op school maar de ouders kunnen als ervaringsdeskundigen ook een nuttige bijdrage leveren. De ouders die de leerlingen met de auto naar school brengen zijn ook dagelijkse gebruikers van de verkeersomgeving. De bestaande expertise van de ouders wordt hier benut door de ouderraad het nieuwe verkeersbeleid te laten goedkeuren. De ouders kunnen zich ook als vrijwillig medewerker inzetten bijvoorbeeld als gemachtigd toezichter.


 * **maatschappelijke geledingen**
 * In de suggesties worden ook een lokale overheden betrokken in het verkeersbeleid. Zo kunnen klachten van de school behandeld worden door het Administratie Wegen en Verkeer. Ook het Vlaams gewest kan subsidies geven voor extra beveiliging van de schoolomgeving.

__**De doelstellingen**__

Binnen het actieplan zullen de te bereiken doelen concreet geformuleerd moeten worden zodat iedereen weet waar men precies naartoe wil en wat men wil dat de leerlingen na afloop kennen. Mogelijke doelstellingen voor de leerlingen van de __derde graad__ zijn:
 * **De leerlingen kennen de verschillende documenten waarover ze moeten beschikken bij deelname aan het verkeer met een gemotoriseerd voertuig. **
 * **De leerlingen kennen de verkeersregels voor de bromfietser, de motorrijder, de autobestuurder, passagier en passen ze toe **
 * ** De leerlingen kennen de algemene en specifieke voorrangsregels ten opzichte van de voetgangers, de fietsers en andere zwakke weggebruikers en passen ze toe **
 * **De leerlingen beschikken over de nodige kennis om een aanrijdingsformulier in te vullen. **
 * De leerlingen kunnen de voor- en nadelen van de verschillende vervoerswijzen afwegen op basis van een aantal criteria (milieu-impact, grondstoffen- en energieverbruik ruimtegebruik, veiligheid, leefbaarheid, bereikbaarheid, geld, tijd en comfort).
 * **De leerlingen kunnen meewerken aan het opstellen van een schoolvervoerplan en verdedigen hun eigen standpunt daarin. **
 * **De leerlingen kunnen bij een ongeval mensen in nood helpen met EHBO en CPR1. **
 * De leerlingen ontwikkelen een ander verkeersgedrag naargelang de omstandigheden (weer, tijdstip, verkeersdrukte, omgeving, …).
 * De leerlingen zien in dat het gebruik van alcohol, drugs en geneesmiddelen alsook de gemoedsgesteldheid en vermoeidheid de reactiesnelheid van de bestuurder beïnvloeden.
 * **<span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 10pt; margin: 0.5em 0px 0px; padding: 0px 0px 0px 3em;">De leerlingen ontwikkelen een defensief en preventief verkeersgedrag. **
 * <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 10pt; margin: 0.5em 0px 0px; padding: 0px 0px 0px 3em;">De leerlingen kiezen bewust voor een milieubewuste vervoerswijze.
 * <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 10pt;">De leerlingen ontwikkelen een constructieve inbreng om invloed uit te oefenen op beslissingen, maatregelen of voorstellen die effect hebben op mobiliteit, <span style="font-family: Arial,sans-serif;">verkeer en ruimtegebruik.
 * <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 10pt;">De leerlingen ontwikkelen een kritisch oordeel over de ruimtelijke inrichting of het landschapsbeheer(bv. lintbebouwing, aanleg nieuwe weg in schoolomgeving, <span style="font-family: Arial,sans-serif;">bij de gemeente aankloppen om een veilig fietspad te realiseren, uitwerken van een nieuw verkeers en mobiliteitsplan voor de schoolomgeving, …).

De doelstellingen die wij al zeker aan bod zouden laten komen met de besproken activiteiten en projecten staan in het vet gedrukt.

Terug naar Implementatie Terug naar overzicht