groep112011beginanalyse

= ** 1. BEGINANALYSE ** =

1.1 Beschrijving school
====

Het instituut Sancta Maria maakt deel uit van de scholengemeenschap Molenland. Deze scholengemeenschap bestaat uit 7 scholen: BuSo De Ster (BuSo, Tielt), De Bron (ASO, Tielt), Handelsinstituut Regina Pacis (TSO en BSO, Tielt), Sint-JozefsInstituut (TSO en BSO, Tielt), Vrij Technisch Instituut (TSO en BSO, Tielt), het VILO (Sportschool, Meulebeke) en natuurlijk het Instituut Sancta Maria (ASO, TSO en BSO, Ruiselede). De scholengemeenschap werkt op verschillende terreinen samen.  Het Instituut Sancta Maria is een secundaire katholieke school. De Zusters O.L.V van 7 weeën hebben het instituut opgericht met als doel (in de jaren 1730!) kinderen (vooral) van straat halen en leren lezen en schrijven (en klossen). Vandaag 281 jaar later is de plattelandsschool nog altijd gelegen naast het klooster in Ruiselede. Ruiselede is een redelijk kleine gemeente met ongeveer 5000 inwoners. Samen met de scholen van Tielt wil deze katholieke school werken aan de ontwikkeling van kinderen en jongeren. In het Instituut Sancta Maria is er enkel een eerste en tweede graad. Na het vierde jaar gaan de leerlingen dus over naar een andere school. De volgende studierichtingen worden aangeboden: ASO (economie en wetenschappen), TSO (STW) en BSO (voeding-verzorging) Wat zeer opmerkelijk is, is dat het leerlingenaantal voor ongeveer zeventig procent uit meisjes bestaat.

De inrichtende macht van het Instituut Sancta Maria is de vzw Katholiek Secundair Onderwijs-Tielt-Ruiselede.

Voor meer informatie: [|www.sanctamaria.be]

1.2. Visie van de school[[image:sanctam.jpg align="right"]]
Sancta Maria is de kleinste school die behoort tot de scholengemeenschap Molenland. Deze school onderscheidt zich van de andere school doordat leerlingen zich er iets makkelijker thuis voelen. Het feit dat het Instituut Sancta Maria zowel ASO, TSO als BSO aanbiedt, zorgt ervoor dat de school een weerspiegeling is van de maatschappij, wat een waardevol gegeven is in het opvoedingsproces van de leerlingen. De visie van het Instituut Sancta Maria vertaalt zich in twee grote krachtlijnen die al een paar jaar aangehouden worden, namelijk “leren leren” en “leren leven".

__Leren leren __
Het instituut Sancta Maria wil een leerkrachtige school zijn die kwaliteitsvol onderwijs aanbiedt aan haar leerlingen.
 * Via een wekelijks klasuur in het eerste jaar worden leerlingen begeleid in hun organisatie en planning.
 * Via BZl (begeleid zelfstandig leren) leren de leerlingen zelfstandig taken maken, zelfkritisch zijn in het leerproces.
 * In de school zijn een aantal zorgleerlingen, GON-leerlingen en leerlingen met een leerbeperking aanwezig. Deze leerlingen krijgen in de mate van de draagkracht van de school zoveel mogelijk ondersteuning via een aantal GOK-uren en de leerlingenbegeleiding.
 * In de loop van de studieloopbaan leren de leerlingen hun kwaliteiten kennen in functie van beroepskeuze of studiekeuze.
 * Via info-avonden en vanuit ervaring proberen we hen te steunen in het uitbouwen van de verdere studieloopbaan.

__Leren leven﻿ __
Naast het leerproces is er het opvoedingswerk dat christelijk geïnspireerd is.

Het welbevinden van de leerling is het startpunt. Elke leerling moet zich gewaardeerd voelen.


 * Voor eerstejaars vooral maar ook voor anderen wordt er aandacht besteed aan het onthaal in september, aan de groepsvorming.
 * Waar mensen samenleven zijn er duidelijke afspraken nodig. Deze zijn vervat in het schoolreglement maar dat is een moeilijk werkinstrument. Prikkel vertaalt ze in een afsprakenblad dat in de agenda komt, door ouders ondertekend wordt en dat gemotiveerd en geduid wordt. Elk jaar worden die afspraken herbekeken door leerlingen (leerlingenraadredacties) en ouders.
 * Conflicten worden altijd direct opgelost. Wanneer er een conflict is, wordt iedereen (de leerlingen en ouders) erbij betrokken. De titularissen en de leerlingenbegeleiding, de Babbelbox, gedragen door 3 leerkrachten, zijn belangrijke componenten in het oplossen van conflicten of socio-emotionele problemen of gezondheidsproblemen bij leerlingen. Het CLB is een evenwaardige partner hierbij.
 * De leefsleutellessen in de eerste graad zijn een belangrijke keuze van de school in het opvoeden. Opvoeden kan je niet in lessen vatten maar wordt veeleer voorgeleefd en vertaalt zich in een schoolstijl die liefst door zoveel mogelijk collega's gedragen wordt. Verzorgde en correcte positieve taal naar leerlingen, respectvol omgaan met alle leerlingen, zorg dragen voor de zieke leerling of de leerling met problemen zijn aandachtspunten jaar na jaar.
 * De vakoverschrijdende activiteiten (o.a. cultuur, sportdag, jaarthema-activiteiten, enz.) doorbreken vaak onderwijsvormen en laten leerlingen van verschillende afdelingen samen genieten van of werken aan iets. Via die activiteiten leren de leerlingen mekaar beter kennen en waarderen.

Verantwoordelijkheid nemen, respect hebben voor anderen, kritisch keuzes leren maken, weerstaan aan groepsdruk en dus niet meedoen aan pesten, zijn belangrijke waarden voor deze school die ze in vele lessen, in onze manier van omgaan, in het schoolklimaat proberen te vertalen.

**<span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">1.3. Schooltype﻿ **﻿[[image:verdraai-de-wereld.png width="244" height="126" align="right"]]
In het Instituut Sancta Maria komen verschillende vakoverschrijdende thema's aan bod. Deze thema's komen zowel in verschillende lessen als projectmatig aan bod. Wel is er geen sprake van een projectdag of een projectweek maar van een projectjaar. Dit wordt het jaarthema genoemd. Dit wil niet zeggen dat er enkel activiteiten zijn in verband met het jaarthema want er zijn natuurlijk ook activiteiten die elk jaar terugkomen. Dit jaar is het jaarthema "Verdraai-de-wereld". Dit thema staat in teken van solidariteit, eerlijkheid en respect voor de enige Aarde die we hebben, en de klemtoon ligt op het feit dat elke jongere zijn steentje kan bijdragen. Ook wordt er af en toe iets ludieks aan gekoppeld, bijvoorbeeld mochten de leerlingen een bepaalde week zelf iets "verdraaid" doen en maakten ze hun sb's (testen) in het rood. De leerkrachten verbeterden deze dan in het blauw.

Elk jaar wordt er aan het jaarthema een jaarlijkse cultuurdag gekoppeld. Zo is er dit jaar een "Afrikadag" georganiseerd met nadruk op de oneerlijke handel in Afrika. Ook het project dat nu loopt: het "Mabinti-project" staat in het teken van het jaarthema. Dit is een vakoverschrijdend project waarbij alle leerlingen van het derde jaar opdrachten uitvoeren om een goed doel (het "Mabinti"-centrum) te steunen. Het "Mabinti"-centrum is een centrum voor jonge Afrikaanse meisjes die ongewenst zwanger zijn door verkrachting en worden uitgesloten door hun gemeenschap.

Thema's worden wel niet altijd gedifferentieerd uitgewerkt voor de verschillende leerjaren. Zo is de cultuurdag wel voor elk jaar hetzelfde en heb je het "Mabinti"-project dat enkel voor het eerste jaar uit de tweede graad is. Wel poogt de school om zoveel mogelijk gedifferentieerd te werken.

Ook worden niet alle vakoverschrijdende initiatieven op een gestructureerde manier uitgewerkt. Enkel de activiteiten die aanleunen bij het jaarthema verlopen volgens plan. Activiteiten die los staan van het jaarplan kunnen om het even wanneer plaatsvinden. Iedere leerkracht heeft online ook via een digitaal platform inzage in de vakoverschrijdende eindtermen die reeds bereikt werden door de andere leerkrachten.

In de school legt de werkgroep het beleid, waarbij de zorg voor de school en haar omgeving centraal staat, vast in het schoolwerkplan. Deze werkgroep bestaat uit drie leden waaronder twee leerkrachten (mevr. Van de Kerckhove en mevr. De Vos) en de directrice (mevr. Vanwanseele). Deze werkgroep bespreekt hun voorstellen eerst in de directieraad die bestaat uit zes personen en nadien worden deze voorstellen uitgezet in de personeelsvergadering waar opmerkingen van andere leerkrachten altijd welkom zijn. Alle leerkrachten zijn ook altijd vrij om zelf met ideeën voor de dag te komen en de directie stimuleert de uitwerking van zinvolle thema's. Zinvolle initiatieven worden altijd gesteund door de directie. De directie en het lerarenkorps staan dus zeer positief ten opzichte van vakoverschrijdende thema's.

De behoefte aan vakoverschrijdende thema's leeft dus onder het lerarenkorps. Dit komt ook wel door de kleinschaligheid. De klassen zijn klein waardoor er met de leerlingen meer kan worden gedaan. Zo kan men bijvoorbeeld uitstappen maken met de auto's van de leerkrachten. De leerkrachten stellen zich ook collegiaal ter beschikking om elkaar te helpen. De vakoverschrijdende thema's bevorderen het contact tussen leerlingen en leerkrachten.

Het instituut Sancta Maria is duidelijk een leerlinggerichte school. De leerlingen worden centraal gesteld en het welbevinden van de leerling is een startpunt. Wie zich niet gewaardeerd voelt, zich niet goed voelt in de klasgroep, kan al zeker niet aan een leerproces beginnen. Ook voor het voorbereiden en uitwerken van activiteiten worden de leerlingen ook betrokken zodat ze nog meer gemotiveerd zijn om deel te nemen. Na activiteiten worden er ook steekproefsgewijs enquêtes afgenomen bij de leerlingen om na te gaan hoe ze de activiteit hebben ervaren.

Ook wordt er in de school altijd gepeild naar de behoeften en de verwachtingen van de ouders. Zo werden er bijvoorbeeld al eens een paar activiteiten weggelaten omdat er reactie kwam op de prijs. De ouderraad is dan ook, naast de leerlingenraad, een dynamisch en beleidsbetrokken overlegfora. Via de leerlingenraad wordt er ook gepolst naar wat de leerlingen vinden van de aandacht voor vakoverschrijdende thema's.

De leerkrachten krijgen wel geen nascholing over vakoverschrijdende thema's. Het is namelijk enkel de werkgroep die nascholingen bijwoont. De vakgroep maakt dan een overzicht in PowerPoint over de belangrijkste zaken en deze worden dan besproken op de personeelsvergadering.

De school maakt afspraken met andere scholen en externe organisaties om samen te werken. Zo is er bijvoorbeeld samenwerking met de andere scholen uit de scholengemeenschap Molenland. De leerkrachten uit de verschillende scholen werken ook onderling samen. Zo spreken ze zelf af om dezelfde boeken te gebruiken en om dezelfde examens te geven zodat leerlingen na het vierde jaar even ver staan. In het Instituut Sancta Maria zijn namelijk enkel de twee eerste graden aanwezig en door dezelfde examens te geven, zullen deze leerlingen makkelijker de overstap kunnen maken naar een andere school uit de Molengemeenschap. Unizo is een voorbeeld van een externe organisatie waar al mee werd samengewerkt. Unizo gaf de school subsidies om projecten uit te werken. Een ander voorbeeld zijn de dynamoprojecten.

Op basis van deze elementen kunnen we de school classificeren onder het schooltype C. Er wordt veel aandacht besteed aan vakoverschrijdende thema's, er is een werkgroep aanwezig die veel goede resultaten boekt, de ouders en leerlingen worden er telkens bij betrokken en er is een goede samenwerking met andere scholen en externe organisaties.

<span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 17px; line-height: 25px;">1.4. Beginsituatie school
De beginsituatie van de school werd bepaald op basis van een interview met mevr. Van de Kerckhove en het schoolreglement. Mevr. Van de Kerckhove is lerares wiskunde en geeft les in de tweede graad.

__Interview__
Uit het interview bleek dat er veel gedaan wordt rond de context "lichamelijke gezondheid en veiligheid". Zo wordt er o.a. belang gehecht aan hygiëne en de zit- en stahouding. Het gezondheidsbeleid in de school zet per trimester ook altijd een bepaald onderwerp in het licht, bvb. de lightboekentas waarbij er iets wordt gedaan aan de te zware boekentassen van de leerlingen.

Ook rond de contexten "mentale gezondheid" en "sociorelationele ontwikkeling" wordt er gewerkt.


 * Alle derdes gaan een dag op verplaatsing bij een psychologe om te werken rond o.a. het thema "seksuele voorlichting".
 * Omdat pesten één van de grootste problemen is op school wordt er elk jaar een projec rnd "PESTEN" uitgewerkt.
 * Via het wekelijks klasuurtje wordt het onderwerp "leren leren" aangehaald en leren de leerlingen respectvol omgaan met elkaar.
 * Babbel-Box: De leerlingen krijgen de kans om hun problemen te bespreken met een vaste leerkracht.
 * Leefsleutels: Alle eerstejaars krijgen één keer per week een uurtje leefsleutels. In deze lessen gaat het over puberteit, leren omgaan met elkaar en anderen. Leerlingen moeten zich kunnen inleven in de leefwereld van anderen en kunnen zoeken naar constructieve oplossingen voor conflicten (over heel de klas of individueel).
 * Binnen de GOK-uren: Eén van de GOK-thema's is socio-emotionele ontwikkeling. Het gaat over het welbevinden van de leerling op school, zowel binnen klas- als op schoolniveau.
 * Iedere leerling uit het eerste jaar krijgt bij het begin van een schooljaar een peter of meter uit het derde of vierde jaar toegewezen. Wanneer er problemen zijn kunnen de leerlingen steeds terecht bij hun peter of meter.[[image:milieugroep.png width="187" height="130" align="right"]]
 * Binnen de klascontext wordt er soms gewerkt aan projecten (bv. het project rond holebi's in 4STW).

Ook rond de vierde context "omgeving en duurzame ontwikkeling" wordt er actief gewerkt. Het wordt de leerlingen binnen de school aangeleerd om respect te hebben voor het milieu (zowel in de klas, op de speelplaats als buiten de school). Ook bestaat er in de school een milieuwerkgroep ("De Groene Kikkers"). Deze werkgroep bestaat uit drie leerkrachten en een groep vrijwilligers onder de leerlingen. Ze zorgen ervoor dat er in elke klas kladpapier is, doen regelmatig zwervuilacties, enz.

De andere contexten (Politieke-juridische samenleving, socio-economische en socio-culturele samenleving) komen in mindere mate aan bod omdat er op deze school geen derde graad aanwezig is. De ontwikkeling en het welbevinden van de leerlingen staan centraal.

Volledig interview zie: Interview met mevr. Van de Kerckhove

__Schoolreglement__
Het Instituut Sancta Maria vermeld in het schoolreglement een aantal regels die betrekking hebben op de socio-relationele ontwikkeling van de leerlingen:

__//Gedrag://__
 * Er wordt van jou verwacht dat jij je in alle omstandigheden stijlvol gedraagt. Zo zul je aangenaam overkomen door een positieve houding, beleefdheid, verzorgd taalgebruik en vriendelijkheid.
 * Pesten, geweld en ongewenst seksueel gedrag werken enorm negatief in op het welbevinden en het zelfbeeld. We kunnen dat dan ook niet tolereren.
 * Systematisch vijandig gedrag tegenover steeds dezelfde leerling, die geïsoleerd wordt en geen weerstand kan bieden, kan evenmin getolereerd worden en kan leiden tot orde- en tuchmaatregelen.
 * Ben je het slachtoffer van pesten, geweld of ongewenst seksueel gedrag op school, dan kan je je richten tot je klassenleraar, een vakleerkracht, de Babbelbox (de cel leerlingenbegeleiding), een opvoeder of de directeur. Bij ernstige feiten licht je best onmiddellijk de directeur (ook) in. Samen met jou zal er gezocht worden naar een oplossing om het negatief gedrag tegenover jou stop te zetten.
 * De pestende leerlingen - pestkoppen - moeten beseffen dat het personeel onmiddellijk zal tussenkomen en dat het orde- en tuchreglement zal worden toegepast. In bepaalde gevallen zullen hun ouders worden ingelicht. We verwachten dat alle leerlingen duidelijk laten blijken dat ze pestgedrag niet aanvaarden en het signaleren als ze er getuige van zijn.

//__Eerbied__// Het spreekt vanzelf dat je eerbied hebt voor de anderen, voor de eigendommen van de anderen en van de school.

__//Gemengde opvoeding//__ Gedurende vier jaar groeien jongens en meisjes hier samen op. Je zorgt ervoor dat je geïntegreerd blijft in de klasgroep en dat wederzijdse attenties tussen jongens en meisjes zich niet te sterk op school of in de onmiddellijke nabijheid van de school manifesteren.

Het volledige schoolreglement zie: [|Schoolreglement Sancta Maria]

1.5. Beginsituatie leerlingen
Het leerlingenaantal in het Instituut Sancta Maria bedraagt ongeveer 280 leerlingen. Ongeveer 70% van deze leerlingen zijn meisjes. Op de school is de inspraak van de leerlingen zeer belangrijk en is er een goede band tussen de leerkrachten en de leerlingen. Dit komt vooral door hun kleinschaligheid. Aangezien het een kleine school is, kan er meer aandacht worden besteed aan elke leerling. Bij het organiseren van projecten, wordt altijd de mening gevraagd van de leerlingen en na een project of uitstap, enz. wordt er ook altijd gevraagd via een enquête aan de leerlingen wat ze ervan vonden.

In het Instituut Sancta Maria wordt er nog niet veel gedaan omtrent het thema "holebi". Enkel in de klas 4 STW wordt er gewerkt aan een project waarin o.a. het thema "holebi's" wordt behandeld. Bij dit project krijgen de leerlingen een werkblaadje met hierop enkele vragen rond het thema. De leerlingen krijgen de kans om deze vragen op te zoeken in een brochure of op het internet. Na het opzoekwerk mogen de leerlingen hun resultaten presenteren.

Om de beginsituatie van alle leerlingen na te gaan werd aan Mevr. Van de Kerckhove gevraagd of ze aan haar leerlingen enkele vragen kon stellen omtrent het thema "holebi's". De vragen werden haar doorgestuurd en heeft ze achteraf gesteld in twee klassen, namelijk het derde en vierde jaar Economie.

Voor de meeste leerlingen was het onderwerp "holebi' iets waarover ze nog niet echt nadachten. Wanneer aan de leerlingen werd gevraagd of ze iemand kennen in hun nabije omgeving die holebi is, waren er niet veel leerlingen die hun hand opstaken. Wel waren de leerlingen ervan overtuigd dat er wel meer holebi's op de wereld zullen zijn dan ze eigenlijk denken. Ook werd hen de vraag gesteld of ze het aan de buitenwereld zouden vertellen moesten ze zelf holebi zijn. De meeste leerlingen zijn hier van mening dat ze het wel een tijdje geheim zouden houden uit schrik van de reacties van anderen (en dan vooral hun peer group). Bij de vraag of ze het erg zouden vinden als een vriend/vriendin van hen holebi zou zijn, reageerden de leerlingen wel al wat positiever. Wel was er een groot verschil tussen de meisjes en de jongens. Jongens zouden al vlugger hun vriend laten vallen indien hij op jongens zou vallen. Meisjes daarentegen zouden er wel van schrikken maar zouden er hun vriendin zeker en vast niet voor laten vallen. Op het einde van het gesprek had Mevr. Van de Kerckhove ook nog gevraagd of de leerlingen het nuttig zouden vinden moesten ze op school iets rond dit thema doen waarbij alle klassen worden betrokken. De leerlingen antwoorden hier positief op en zouden zeer enthousiast en gemotiveerd zijn om hieraan deel te nemen.

**1.6. Verantwoording thema** Uit het interview met wiskundelerares mevr. Van de Kerckhove bleek dat er in de school al veel wordt gedaan rond de lichamelijke en mentale gezondheid van de leerlingen en veiligheid.

Rond socio-relationele ontwikkeling wordt er ook al redelijk veel gedaan. Deze activiteiten richten zich echter bijna allemaal louter tot het eerste jaar van de tweede graad. De school vindt socio-relationele ontwikkeling zeer belangrijk waardoor wij van mening zijn dat er ook in de andere jaren extra activiteiten moeten zijn rond dit thema. Socio-relationele ontwikkeling is namelijk belangrijk voor alle leerlingen en niet enkel voor de leerlingen van het derde jaar. Omdat socio-relationele ontwikkeling een zeer ruim thema is, zouden we ons specifiek richten tot het thema "holebi's". Na ons besluit werd mevr. Van de Kerckhove nog eens gecontacteerd om na te gaan of de school hierin geïnteresseerd zou zijn. Zij deelde ons mee dat er in 4STW reeds een project loopt waarin o.a. het thema "holebi's" wordt behandeld. Volgens mevr. Van de Kerckhove zou de school zeker geïnteresseerd zijn in extra activiteiten rond dit thema aangezien het steeds meer voorkomt dat jongeren van hetzelfde geslacht een relatie met elkaar beginnen. Ook eerstejaars praten al over dit onderwerp waardoor het zeker nuttig zou zijn om heel de school hierbij te betrekken. Als leerkracht is het jammer genoeg wel moeilijk om dit thema zomaar aan te halen tijdens de les. Hier zouden wij dus verbetering kunnen aanbrengen.

Project rond holebi's in Sancta Maria zie: Ingevuld werkblad van de leerlingen: