groep022012-lessenpakket3

** Informatief spel 'VlinderNET' **

1. Korte inhoud 2. Extra
 * Voordelen
 * Nadelen
 * Werkvormen
 * [| Volledig programma]

=1. Korte inhoud =

VlinderNET is een spel rond cyberpesten, bedoeld voor jongeren uit het lager en het secundair onderwijs. Het spel wil aan de hand van interactieve werkvormen jongeren doen stilstaan bij hun eigen internetgedrag. Dit spel rond cyberpesten schenkt niet enkel aandacht aan het pesten zelf, maar ook aan internetgebruik in het algemeen en hoe je je als jongere kan wapenen tegen de gevaren van het internet. Gevoelskaarten en situatiekaarten worden gebruikt om jongeren hun bevindingen met elkaar te laten delen en zo discussie uit te lokken. De leerlingen zijn zelf aanvoerders van hun eigen debat, waardoor je als leerkracht niet altijd de controle hebt over wat er gebeurt of gezegd wordt. Wat je wel kan doen, is het gesprek een beetje in de juiste richting sturen. Sommige leerlingen houden het debat graag kort, maar er kunnen nog steeds bijvragen worden gesteld zodat de discussie toch grondig gevoerd wordt. De gevolgen van cyberpesten worden in dit spel niet/weinig belicht. Nochtans is het belangrijk te weten welke gevolgen cyberpesten kan hebben. Dit is een gemiste kans, aangezien er in elke school pesters aanwezig zijn.

[|Klik hier] voor een krantenartikel over een school die gewerkt heeft met het spel.  =Voordelen = > > // Tijdens de testfase kwam in het klassikaal gesprek naar voren dat een leerling een haatgroep had opgericht tegen een andere leerling. De meeste leerlingen wisten van het bestaan ervan maar niemand durfde er iets over zeggen. De haatgroep werd zogezegd opgericht voor de 'fun' om te zien welke reacties dat zou teweegbrengen. Het voorval werd uitgebreid en openlijk besproken in de groep. Kort na de test werd met de 'pester' gesproken. Hij verwijderde meteen de haatgroep en nam het initiatief om zich persoonlijk te excuseren ten overstaan van de geviseerde leerling en klasgenoten. Hij was geschrokken van de reacties van zijn medeleerlingen. Tijdens het testfasegesprek hoorden de kinderen van elkaar wat ze voelden, hoe het leefde binnen hun groep en leerden ze vooral wat de impact kan zijn en welke gevoelens er leven bij slachtoffers. Het slachtoffer: "Dankzij dit spel kwam de haatgroep ter sprake en werd het probleem opgelost". Dit verhaal illustreert mooi tot wat een groepsgesprek vanuit VlinderNET kan leiden. // > =Nadelen =
 * Dit educatief programma focust voornamelijk op de emoties die jongeren kunnen ervaren bij gevallen van cyberpesten.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;"> Het spel heeft aandacht voor verschillende vormen van cyberpesten, gaande van situaties die zich voor de webcam voltrekken tot algemene problemen met sociale netwerksites als facebook of msn.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;"> Het programma geeft de jongeren de mogelijkheid om gedachten uit te wisselen. Op deze manier kunnen jongeren zichzelf en de ander in vraag stellen.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Het spel schenkt bovendien aandacht aan de mogelijke gevaren die het internet met zich kan brengen.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Aan de hand van de situatiekaarten leren jongeren elkaars reacties kennen en kunnen ze van elkaar leren hoe ze met bepaalde situaties best omgaan. Jongeren nemen van leeftijdsgenoten eerder dingen aan dan van volwassenen. Een voorbeeld hiervan tijdens een testfase op een lagere school wordt omschreven op de site:
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Door de taboesfeer rond cyberpesten te doorbreken aan de hand van dit spel zullen jongeren, volgens de ontwikkelaars, sneller melding doen over gevallen van cyberpesten.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">VlinderNET geeft verder ook tips aan de jongeren om op een verstandige manier om te gaan met het internet.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;"> Het spel is voorzien van een duidelijke handleiding en bijhorend materiaal. In de handleiding staan tips (voor ouders én jongeren én leerkrachten) over de gevaren van het internet, preventie en hulpkanalen.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Jongeren helpen elkaar onrechtstreeks om weerbaarder te worden en dat is het beste wapen tegen cyberpesten!
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Jongeren willen advies en ondersteuning. Geen betutteling maar een mix van e-safetyadvies, ervaringen delen, speels verkennen en efficiënte helpknoppen. En dat is wat dit informatief spel te bieden heeft.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Dankzij de toevoeging van het dobbelspel is er een verrassingseffect aanwezig wat betreft welke situatiekaart er aan bod komt. Er is ook een doorschuifsysteem waardoor leerlingen niet steeds in dezelfde groep zitten tijdens het spel.


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Het spel is gericht op jongeren van tien tot vijftien jaar maar het zou ook toepasbaar kunnen zijn voor oudere leerlingen. Soms is het spel misschien nog abstract voor leerlingen die nog niet echt met sociale media bezig zijn maar de dag van vandaag heeft iedere leerling in het secundair onderwijs er al een eigen profiel.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">De argumentatie die vereist is bij het spel komt misschien niet tot zijn recht bij tien jarigen omdat ze nog niet veel ervaring hebben met sociale media, dit is natuurlijk afhankelijk van leerling tot leerling. Het is wel zeker de moeite waard om hen ermee te laten spelen en zo preventief te werken.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Doorheen het spel worden de leerlingen in groepjes verdeeld. Het gevaar hierin bestaat dat één leerling het woord voert en dat andere leerlingen - vaak minder mondige leerlingen - luisteren. Het is dus belangrijk dat de leerkracht het spel voldoende begeleidt en eventueel bijvragen stelt indien nodig.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Het VlinderNETspel nodigt uit om te praten over bepaalde negatieve ervaringen met betrekking tot sociale media, het gaat echter niet in op mogelijke hulpkanalen voor jongeren. Wel staat dit uitgelegd in de handleiding. Eventueel kan het spel uitgebreid worden met een hulplijn bij iedere situatie waarop de leerlingen een beroep kunnen doen als ze niet weten hoe ze moeten omgaan met een situatie.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Het lijkt ons een leuke toevoeging om de leerlingen hun oplossingen voor een situatie te laten verwerken op een poster. Deze posters kunnen dan in de klas een plaats krijgen en op die manier is er ook een product, een soort van Eerste Hulp Bij Cyberpesten, dat de leerlingen zelf gemaakt hebben bij het spel.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">In de handleiding staat dat de winnaar van het dobbelspel een situatiekaart mag kiezen en dan meteen moet doorschuiven naar het volgende groepje. Wij prefereren het doorschuifsysteem wel maar dit wel na de bespreking van de situatiekaart.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">In de handleiding staat ook dat enkel de winnaar zijn gevoel bij de situatie mag aangeven op de gevoelskaart maar wij raden aan om dit door ieder groepslid te laten uitvoeren. Op die manier is iedereen meteen betrokken.

=<span style="color: #000080; font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">2. Extra =

<span style="color: #000000; display: block; font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; text-align: left;">Voor het verder uitwerken van ons programma werden volgende werkvormen uit dit lessenpakket verder bekeken. <span style="display: block; font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; text-align: left;">Daarnaast kan u het volledige programma [|hier]terugvinden.

=<span style="color: #000080; display: block; font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; text-align: left;">Bronnen = <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Vzw Zinloos Geweld. (2011). //VlinderNET. Informatief spel over cyberpesten en veilig internet.// Deurle.

<span style="display: block; font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; text-align: left;">Terug naar boven <span style="display: block; font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; text-align: left;">Terug naar hoofdpagina <span style="display: block; font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; text-align: left;">Terug naar besproken programma's