groep132011implementatie

=Implementatie =  __**1. Context** __

Het Sint-Janscollege is een secundaire school in Sint-Amandberg, te Gent. De vestigingsplaats waar we voor gekozen hebben, biedt enkel tweede en derde graad secundair onderwijs aan, en voornamelijk ASO-richtingen. In de tweede graad biedt de school ook Sociaal-Technische Wetenschapppen aan, maar deze richting valt weg in de derde graad. Er is een grote afdeling Humane Wetenschappen.

a. School
Het Sint-Janscollege is een rustige school, zonder specifieke en/of erg aanwezige problematieken bij de leerlingen. Er zijn relatief weinig problemen rond zwangerschap en seksualiteit, druggebruik, geweld of pesten op school. Rond de thema's drugs en drugspreventie, roken, alcohol, en holebi's, wordt jaarlijks gewerkt op de school. Elk jaar wordt er een interactieve namiddag rond drugs en drugspreventie georganiseerd.

De school geeft aan zeer betrokken te zijn bij het psychisch en sociaal welbevinden van de leerlingen. Rond thema's als anorexia, zelfmoord en depressie wordt ad hoc gewerkt wanneer dit nodig blijkt te zijn in een bepaalde klas. Daarnaast er is ook een pest-preventieteam aan het werk op de school.

De directie erkent het belang van de VOET'en, maar heeft hier nog geen schoolbrede initiatieven rond genomen. De directie heeft wel de vakgroep cultuur- en gedragswetenschappen op school de opdracht gegeven de andere leerkrachten in te lichten over de VOET'en, maar dit heeft nog geen gevolgen gehad. Het initiatief om te werken rond bepaalde vakoverschrijdende eindtermen ligt dus bij de leerkrachten zelf.

b. leerlingen
De leerlingen in het Sint-Janscollege blijven niet bij de pakken zitten en nemen hun verantwoordelijkheid. Het duidelijkste bewijs hiervan is de leerlingenraad. Ze organiseren allerlei activiteiten en proberen systematisch de inspraak van de leerlingen te bevorderen.

Tijdens het interview werd een mooi voorbeeld aangehaald van de betrokkenheid van de leerlingen. Rond de kerstperiode hebben ze een ambitieus evenement op poten gezet voor alle leerlingen, leerkrachten, oud-leerlingen, ouders en buurtbewoners: "KERST op de TAART". Er werd een kerstmarkt gehouden, workshops gegeven, optredens aangeboden en een heus politiek debat georganiseerd. De leerlingen konden zelfs de bekende radiopresentator van Studio Brussel Tomas De Soete en zijn sidekick Linde Merckpoel overtuigen om een promofilmpje voor hen op te nemen.

Naast de actieve leerlingenraad, kunnen we ook getuigen vanuit onze stage dat de leerlingen op het Sint-Janscollege geëngageerde jongeren zijn die een goede schoolsfeer bevorderen. Niet alleen tijdens de lessen wordt er goed meegewerkt, ook na de schooluren zetten sommige leerlingen zich in voor verschillende projecten. We kunnen dus een actieve betrokkenheid van de leerlingen verwachten bij de uitvoering van projecten binnen de school.

c. leerkracht en
Tot op heden hebben voornamelijk de leerkrachten in de vakgroep cultuur- en gedragswetenschappen ervaring met het implementeren van de VOET'en. Zij worden hiertoe door de directie aangesproken, en hebben hun collega's op een informatiedag hierover ingelicht. Voorlopig blijft dit echter zonder resultaat. Deze leerkrachten uit de vakgroep cultuur- en gedragswetenschappen zijn zeer gemotiveerd om te werken rond vakoverschrijdende thema's en het lijkt erop dat zij dit enthousiasme zullen moeten overbrengen op hun collega's van de andere vakgroepen.

__**3. Concrete implementatie** __
<span style="font-family: Georgia,serif;">In wat volgt werken we een stappenplan uit om te komen tot een schoolbrede werking rond het thema Ecologie. Hiervoor hebben we een keuze gemaakt uit drie verschillende programma's. We hebben in groep gekozen voor het programma 'Voetzoekers', en dit om verschillende redenen. Deze kunt u [|hier] uitgebreid nalezen. Eén van de belangrijkste redenen was het feit dat 'Voetzoekers' de leerlingen niet enkel sensibiliseert, maar ook aanspoort tot het ondernemen van eigen acties. Dit 'activeren' van de leerlingen sprak ons erg aan, daar we de mening zijn toegedaan dat dit goed zal aansluiten bij het actieve en geëngageerde karakter van de leerlingen op deze school.

<span style="font-family: Georgia,serif;">a. Algemene planning
<span style="font-family: Georgia,serif;">We voorzien volgende stappen in onze planning:


 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//Overleg- en voorbereidingsfase://__ De belangrijkste actoren (directie, vakgroepen, graadcoördinatoren, geïnteresseerde leraars) binnen de school worden geraadpleegd (en warm gemaakt) voor het thema ecologie, en voor het programma Voetzoekers.


 * <span style="font-family: Georgia,serif;">//__Oprichting Werkgroep Ecologie:__// De werkgroep krijgt vaste vorm en ontwikkelt haar werkwijzen en bepaalt een evaluatiemethode. (zie verder)


 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//Werkingsfase://__ de Werkgroep bekijkt in welke __vakken__ bepaalde leerinhouden aan bod kunnen komen, welke workshops worden aangeboden, en hoe de themadag en het eindevenement zullen verlopen.


 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//Aanloopfase://__ Alle leerlingen krijgen in klasverband __inleidende lessen__ over het thema ecologie en het programma 'Voetzoekers'. De ecologische voetafdruk van de klas wordt bepaald en de leerlingen kiezen een thema en bijpassende acties uit 'Voetzoekers' waarvoor ze zich willen engageren. Ze __schrijven zich in__ voor de verschillende workshops op de Themadag.

> > Mogelijke workshops: (vegetarisme ism EVA), ecologische voeding en groene energie (JNM),...
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//Themadag://__ Deze gaat door op de school en binnen de schooluren. Gedurende een halve of volledige dag kunnen de leerlingen één of twee workshops volgen. Deze workshops kunnen de leerlingen inspireren om acties te ondernemen en aan te passen.


 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//Consolidatiefase://__ Leerlingen verwerken de inhouden verder binnen de verschillende vakken (wij stellen hier voornamelijk de vakken aardrijkskunde, cultuurwetenschappen, wiskunde, economie en biologie voor). Leerlingen houden de resultaten van hun acties bij (op een blog, in de schoolkrant, etc.)


 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//Eindevenement://__ Deze gaat op school door en vindt plaats tijdens de lesuren. Om in schoonheid te eindigen stellen wij voor dat er een wedstrijd wordt georganiseerd tussen alle klassen, waar een jury (bestaande uit de directie - leerkrachten - ouders - externen zoals MOS) de beste stand op een beurs beoordeelt. Eventueel kan er een prijs worden uitgereikt, misschien kan het idee van de winnende groep een schooljaar lang worden gebruikt.


 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//Evaluatiefase://__ Deze reflectie gebeurt binnen de Werkgroep, maar met de input van externe actoren (leerlingen, directie, leerkrachtenteam, eventuele partners).


 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//Bijsturingsfase://__ Er worden concrete voorstellen geformuleerd om eventuele tekorten weg te werken en om de VOET'en rond Ecologie en Milieueducatie in de toekomst nog beter te implementeren op basis van de evaluatie.

<span style="font-family: Georgia,serif;">b. Schoolniveau
<span style="font-family: Georgia,serif;">Op schoolniveau bestaat nog geen gemeenschappelijke aanpak van het thema ecologie. Het initiatief voor werken rond deze VOET ligt bij de individuele leerkrachten. Om dit thema op het niveau van de school goed te kunnen aanpakken, stellen we de oprichting van een **nieuwe Werkgroep 'Ecologie op School'** voor. Het is belangrijk dat de directie van de school deze werkgroep voluit gaat ondersteunen en erop toeziet dat niet enkel de leerkrachten uit de Humane Wetenschappen in deze werkgroep aan de slag gaan, maar dat ook de leerkrachten uit de andere richtingen deelnemen.

> <span style="font-family: Georgia,serif;">De deelname is uiteraard een persoonlijke keuze. Eén van deze leerkrachten kan worden aangeduid als werkgroepverantwoordelijke. Hij of zij is dan verantwoordelijk van de concrete organisatie en werking van de werkgroep. > Daarnaast is het wenselijk dat in deze werkgroep ook input vanuit de leerlingengroep wordt gegeven. Zo zou het interessant kunnen zijn om bijvoorbeeld een leerling of meerdere leerlingen door de leerlingenraad te laten afvaardigen.
 * __<span style="font-family: Georgia,serif;">//Leden: de leraars.// __

> <span style="font-family: Georgia,serif;">De werkgroep komt maandelijks samen en is in de eerste plaats belast met de verantwoordelijkheid om de VOET'en omtrent ecologie in de volledige school te realiseren. Concreet valt deze taak uiteen in drie delen: <span style="font-family: Georgia,serif;">
 * __<span style="font-family: Georgia,serif;">//Taken:// __
 * 1) <span style="font-family: Georgia,serif;">De organisatie op //vakniveau:// De werkgroep bekijkt binnen welke vakken bepaalde leerinhouden aan bod kunnen komen
 * 2) <span style="font-family: Georgia,serif;">Organisatie van een //themadag rond ecologie/het verminderen van de ecologische voetafdruk.//
 * 3) <span style="font-family: Georgia,serif;">//Doelstellingen formuleren en evaluatie organiseren//

<span style="font-family: Georgia,serif;">c. **Klasniveau**
<span style="font-family: Georgia,serif;">Binnen elke klas krijgen de leerlingen een inleiding op het thema en het programma 'Voetzoekers'. Binnen de klas wordt de nulmeting uitgewerkt en bepalen de leerlingen samen met hun vakleerkracht welke acties zullen worden ondernomen en wie deze zal opmeten. De Leerlingen houden een blog bij en maken artikels, reportages voor de schoolkrant, en hun presentatie/infostand op het eindevenement. Een voorbeeld van een dergelijke blog kan je zien door hier te klikken.

<span style="font-family: Georgia,serif;"> d. **Vakniveau**
<span style="font-family: Georgia,serif;">In overleg met de vakleerkrachten bepaalt de werkgroep 'Ecologie op School' in welke vakken er met het programma aan de slag kunnen worden gegaan. We denken in de eerste plaats aan de vakken biologie, aardrijkskunde, fysica, en cultuur-en gedragswetenschappen. In de lerarenhandleiding van het project is er een overzicht terug te vinden van alle vakgebonden eindtermen.

<span style="font-family: Georgia,serif;">Ook in vakken zoals Nederlands, geschiedenis, economie en wiskunde kan de campagne ‘Voetzoekers’ een plaats krijgen. In het vak Nederlands kunnen de leerlingen een goede tekst schrijven voor op de klasblog. De voetafdruk kan een goede aanleiding zijn om in de lessen geschiedenis en economie eens na te denken over bijvoorbeeld de evolutie van de economie en hoe de wereldeconomie er duurzamer kan uitzien. In het vak wiskunde kunnen de berekeningen worden gemaakt om de voetafdruk van de klas te berekenen.

<span style="font-family: Georgia,serif;">e. Themadag
<span style="font-family: Georgia,serif;">//<span style="font-family: Georgia,serif;">Dit wordt niet voorzien door het programma 'Voetzoekers'. Dit is dus tegelijkertijd een suggestie. // <span style="font-family: Georgia,serif;">In het begin van het schooljaar zou het nuttig zijn een themadag over Ecologie te houden. Gedurende een halve of volledige dag kunnen workshops aangeboden worden aan de leerlingen. Deze workshops kunnen de leerlingen sensibiliseren, informeren en inspireren om hun eigen acties vorm te geven en eventueel aan te passen. <span style="font-family: Georgia,serif;">Mogelijke workshops zouden kunnen zijn: vegetarisme (in samenwerking met EVA), ecologische voeding en groene energie (ism. JNM), etc.



<span style="font-family: Georgia,serif;">**f. Eindevenement**
<span style="font-family: Georgia,serif;">//<span style="font-family: Georgia,serif;">Dit wordt niet voorzien door het programma 'Voetzoekers'. Dit is dus tegelijkertijd een suggestie. // <span style="font-family: Georgia,serif;">Gezien de aard van het project is het wenselijk dat dit over een voldoende lange periode loopt om de leerlingen de kans te geven voldoende acties te ondernemen, én deze acties een bepaalde tijd te kunnen volhouden, wat een noodzakelijke voorwaarde is voor een reële attitudeverandering. Om het project in schoonheid af te sluiten stellen wij voor dat er een wedstrijd wordt georganiseerd tussen alle klassen, waarbij elke klas een informatiestand bouwt waarin ze hun acties en resultaten op een zo origineel mogelijke manier voorstellen. Deze stand kan worden geplaatst op het eindevenement, dat eventueel tot een heuse Ecologiebeurs kan uitgroeien. Op deze beurs kunnen de leerlingen ook een debat over Ecologie organiseren. Op deze beurs zal een jury (bestaande uit een vertegenwoordiging van de leerlingen- directie - leerkrachten - ouders - en eventuele externe partners) de beste stand op de beurs beoordelen.

<span style="font-family: Georgia,serif;">Dit eindevenement kan ook een rol spelen in de evaluatie van het project. Doordat de leerlingen de stands voorbereiden en voorstellen, wordt gepeild naar hun kennis over het thema én de resultaten van hun acties. Dankzij het debat kan er een idee worden verkregen van reële attitudeverandering bij de leerlingen.

<span style="font-family: Georgia,serif;">e. **Samenwerking/partners**
<span style="font-family: Georgia,serif;">(klik op de naam van de organisatie om naar de website te gaan)

> Milieuzorg op School is een milieuzorgproject van kleuter tot secundaire school. De MOS-begeleiders van de provincie Oost-vlaanderen vind je door hier te klikken. Deze begeleiders kunnen raad geven over wat de klas en/of school nog meer kan doen om aan milieuzorg op school te werken. > > Aan deze organisatie kunnen we vragen om iemand af te vaardigen om in onze jury van de beurs te zetelen. <span style="font-family: Georgia,serif;">Het ethisch vegetarisch alternatief zet zich in voor de maximale productie en consumptie van plantaardige voeding, ter vervanging van dierlijke voeding, om bij te dragen tot een mens-, dier- en milieuvriendelijke samenleving. > <span style="font-family: Georgia,serif;">We kunnen hen vragen om een workshop te geven over waarom vegetarisch eten? Hoe volwaardig vegetarisch eten?, etc... > De jeugdbond voor milieu en natuur is een jeugdbeweging voor jongeren die geïnteresseerd zijn in natuur en milieu. Tijdens de vergaderingen doen ze aan natuurbeheer en organiseren ze soms acties om andere mensen bewust te maken van het belang van de natuur. > > De JNM kan informatie komen geven over hoe je met het milieu rekening kan houden op school (voeding, alternatieve energie) of de klas kan een uitstapje doen, georganiseerd door één van de gidsen van deze jeugdbeweging. > Het Gents Milieu Front is een regionale milieuvereniging die onder andere via diverse positieve acties het leefmilieu een duwtje in de rug tracht te geven. Eén van hun initiatieven is de milieuadvieswinkel, een plaats waar je met vragen over milieubewust (ver)bouwen, wonen en leven terecht kunt. > Zij zouden ook een workshop kunnen geven over hoe je energie kan besparen en zuiniger omgaan met het milieu.
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//MOS://__
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">//__EVA:__//
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">__//JNM//__
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">GMF:

<span style="font-family: Georgia,serif;">a. Algemeen
<span style="font-family: Georgia,serif;">Evaluatie moet worden voorzien van bij de aanvang van de implementatie. De evaluatie kan concreet worden uitgewerkt door de werkgroep. Het is belangrijk om voor de uitvoering van het project de beginsituatie van de leerlingen te meten, zodat de bereikte veranderingen ook kunnen worden opgemeten. Daartoe moeten de doelstellingen die men met de implementatie wil veranderen vooraf zo concreet mogelijk worden geformuleerd. Dit impliceert het vermelden van het na te streven gedrag, de leerinhoud(en) en de tijdspanne waarin de doelstellingen moeten worden bereikt.

<span style="font-family: Georgia,serif;">b. Aandachtspunten evaluatie

 * <span style="font-family: Georgia,serif;">Zijn de doelstellingen zo concreet mogelijk geformuleerd?
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">Hebben we voldoende gebruik gemaakt van ervaringsgerichte werkvormen?
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">Attitude-en gedragsveranderingen zijn moeilijk te meten en kunnen niet in cijfers worden uitgedrukt. Slagen we er voldoende in deze doelstellingen te evalueren? (Bijv. door observatie).
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">Worden de leerlingen voldoende betrokken bij de evaluatie? (dmv. zelfevaluatie, logboek, enz.)

<span style="font-family: Georgia,serif;">Ten slotte kan de werkgroep nadenken over hoe het thema een vaste plaats op school kan krijgen.

<span style="font-family: Georgia,serif;">c. Evaluatiemethoden
<span style="font-family: Georgia,serif;">De Werkgroep Ecologie op School is verantwoordelijk voor de uitwerking van evaluatiemethoden. Om na te gaan of de kennis over ecologie en de ecologische voetafdruk bij de leerlingen is verhoogd, kan er gebruik worden gemaakt van werkvormen als weet-vragen, rollenspellen, quiz, groepsgesprek, folders en een tentoonstelling maken, enz. Deze werkvormen zullen ongetwijfeld aan bod komen tijdens de lessen en tijdens het eindevenement.

<span style="font-family: Georgia,serif;">Om te peilen naar de veranderingen in attitudes kan er in de klas een stellingenspel, een debat of rollenspel worden georganiseerd. Ook op het eindevenement kunnen de leerlingen hun mening over ecologie kwijt. Verder kan gebruik worden gemaakt van vragenlijsten voor de leerlingen, we denken bijvoorbeeld aan een evaluatie-vragenlijst voor de themadag.

<span style="font-family: Georgia,serif;">d. Tussentijdse evaluatie en eindevaluatie
<span style="font-family: Georgia,serif;">De werkgroep zal moeten toezien om regelmatig tussentijdse evaluaties te organiseren. Hierdoor kunnen de activiteiten tijdig worden bijgestuurd naargelang de vorderingen van de leerlingen. Tussentijdse evaluaties kunnen in de klas gebeuren, de vakleerkrachten kunnen het logboek inkijken, vragen aan de leerlingen welke vooruitgang er is gemaakt, de leerlingen houden hun activiteiten bij op de blog, schrijven er een artikel over voor de schoolkrant, etc. Dit kunnen vormen van tussentijdse reflectie en evaluatie zijn. De eindevaluatie kan gebeuren na de afsluiting van de projectperiode en laat toe de nodige aanpassingen te doen naar volgend schooljaar toe.

<span style="font-family: Georgia,serif;">e. Product en procesevaluatie
<span style="color: #000000; font-family: Georgia,serif;">Productevaluatie is de klassieke evaluatie waarbij wordt nagegaan of de geplande doelstellingen zijn bereikt. We kunnen dit doen aan de hand van vier evaluatieniveaus waarmee rekening gehouden moet worden, namelijk:
 * <span style="color: #404040; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Reactieniveau: Bijvoorbeeld: zijn de leerlingen sterker gemotiveerd om…, wordt de activiteit als zinvol ervaren…
 * <span style="color: #404040; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Leerniveau: Bijvoorbeeld: zijn de leerlingen op de hoogte hoe er aan ecologie kan gewerkt worden
 * <span style="color: #404040; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Gedragsniveau: Bijvoorbeeldzijn de leerlingen in staat ecologisch te handelen?
 * <span style="color: #404040; font-family: Georgia,serif; font-size: 10pt;">Resultaatniveau: Bijvoorbeeld is hun voetafdruk verkleind?

<span style="font-family: Georgia,serif;"> Daarnaast is het belangrijk te bekijken op welke manier het resultaat is bereikt. Dit is de procesevaluatie. Hierbij is het van belang om stil te staan bij wat de belangrijkste actoren aangeven over het project, hoe zij het project hebben ervaren en wat zij als positief en minder positief hebben ervaren. Wij denken hierbij in de eerste plaats aan de leerlingen, maar ook aan de vakleerkrachten en directie als de belangrijkste actoren in het project.

<span style="font-family: Georgia,serif;">Terug naar de beginpagina: klik hier