A)+Wat+is+RSV?


 * Verschillende discours **

Er is reeds heel wat geschreven over relationele en seksuele vorming (RSV) en bij het aanbieden van RSV op school zijn er door Sensoa enkele trends vastgesteld. Doorheen de geschiedenis heeft RSV al vele verschillende functies gehad. Vroeger werd RSV gebruikt om jongeren op te voeden tot zelfbeheersing en allerlei gevaren, zoals masturbatie, te voorkomen. Tijdens de vrouwenbeweging had RSV als grote doel om ongewenste zwangerschappen tegen te gaan. De laatste tien jaar werd er vooral gefocust op het voorkomen van aids en SOA's. Vandaag wilt men er seksueel misbruik mee bestrijden... Het ene discours wordt door het andere vervangen, en de boodschap wordt aangepast naargelang de spreker. Bij de verschillende invalshoeken is er wel een opvallend punt van overeenkomst: seks wordt gepresenteerd als een bron van ellende. Men wilt erover praten om die ellende te voorkomen, maar dat zorgt ervoor dat seksuele opvoeding vooral bestaat uit waarschuwingen naar de jongere toe.



Een tweede element in het voorlichtingsdiscours van de laatste jaren, is dat naast het gevaar van seks meer en meer ook het **plezier** van seks aan bod komt. Naast de gevaar-plezier dimensie, zou RSV jongeren vooral moeten begeleiden in hun ontwikkeling. Het is belangrijk dat dit gebeurt op het terrein en het tempo dat ze zelf aangeven. Dit houdt onder andere in dat zij stilstaan bij de waarden en normen die als essentieel gezien worden om in onze maatschappij als een geïntegreerd cultuurwezen te functioneren. Deze aspecten zijn echter nog vaak onderbelicht. Sensoa pleit dan ook voor het integreren van deze verschillende dimensies in één aanpak, die meer aansluit bij de reële belevingswereld van jongeren dan elke aanpak afzonderlijk, en waarbij zowel ouders, leeftijdsgenoten, school, media als deskundigen een belangrijke en elkaar aanvullende rol kunnen spelen.



** Van voorlichting naar vorming **

Uit voorlichtingsonderzoek is gebleken dat alleen kennisoverdracht onvoldoende is om jongeren te leren negatieve consequenties van seksueel gedrag te voorkomen, bijvoorbeeld een ongewenste zwangerschap of een SOA. Naast kennis is een positieve houding tegenover bijvoorbeeld veilig vrijen noodzakelijk. En bovendien is het vertrouwen in de eigen vaardigheden om te communiceren over seksualiteit en met een partner te onderhandelen over bijvoorbeeld condoomgebruik onontbeerlijk. Dergelijke vaardigheden kunnen alleen worden opgedaan door concrete oefeningen. Er moet dan ook de stap gezet worden van relationele en seksuele voorlichting naar vorming. Er zijn drie fundamentele dimensies in relationele en seksuele vorming te onderscheiden, namelijk kennis, houding en vaardigheden. Hieronder overlopen we kort deze drie dimensies.

__ Kennis __ Basiskennis over het menselijk lichaam en de voortplanting is vanzelfsprekend belangrijk. Toch zullen veel jongeren nog moeite hebben de informatie hierover op hun eigen situatie te betrekken. Jongeren hebben kennis over seks, ook al zijn ze mogelijk nog niet ervaren. In hun onderling contacten is seksualiteit een belangrijk onderwerp, maar men moet rekening houden met het feit dat de peergroep van leeftijdsgenoten een voedingsbodem van myhten en misverstanden kan zijn. Het is dan ook belangrijk dat relationele en seksuele vorming de ruimte biedt aan de jongeren om hun angsten en misverstanden te bespreken. Kennisoverdracht helpt jongeren niet alleen om hun eindtermen te halen. Het geeft hen tevens instrumenten in handen om mythen en misverstanden te kunnen onderscheiden van feiten.

__ Houding __ Jongeren in groep verschillen in sociale, culturele en religieuze achtergrond. Het is van belang om een houding te bevorderen van respect voor uiteenlopende culturele en morele zienswijzen op relaties en seksualiteit. Ook is het belangrijk om jongeren aan te moedigen om kritisch bewustzijn te ontwikkelen van de waardensystemen en boodschappen van anderen, zoals in de media en in de eigen peergroep. Jongeren moeten respect ontwikkelen voor zowel de eigen als voor andermans emoties, beslissingen, grenzen en rechten.

__ Vaardigheden __ Emotionele ontwikkeling, zelfvertrouwen en sociale vaardigheden kan je niet leren uit een boek. Ze ontstaan op basis van ervaring, reflectie, aanmoediging en vooral oefening. RSV moet leerlingen dan ook in gelegenheid stellen om zich persoonlijk te identificeren met situaties waarin het nemen van een overwogen beslissing daadwerkelijk aan de orde is.

Klik hier om terug te keren naar het hoofdmenu.