groep072011programma

=__No Blame methode__=

1. Wat is No Blame?
De No Blame methode bij pesten werd voor het eerst toegepast in Groot-Brittannië in 1991. Deze methode vertrekt vanuit de visie dat men bij het pestprobleem niemand de schuld van het pesten toewijst. Belangrijke elementen in de aanpak zijn het aanmoedigen van empathie, de gedeelde verantwoordelijkheid en het probleemoplossend werken. De methode is oplossingsgericht en werkt vanuit een niet straffend model. Het is een groepsaanpak die zich vooral op klasniveau richt. Echter zijn er zowel op klas- als schoolniveau duidelijk afspraken nodig. De No Blame methode werkt in verschillende stappen.

**STAP 1: Gesprek met slachtoffer** **De leerkracht** (dit kan de klasleerkracht, zorgleerkracht of een buitenstaander zijn) houdt een gesprek met de gepeste leerling en gaat dieper in op de beleving en gevoelens van deze leerling. Daarnaast geeft de leerkracht uitleg over de No Blame methode. Hierbij wordt de nadruk vooral op het niet-bestraffende aspect gelegd. Er wordt ook nagegaan of de gepeste akkoord gaat met de aanpak. Bij het gesprek met de gepeste leerling is het belangrijk dat je het slachtoffer met zijn verhaal gelooft en hem daardoor steunt. Nadat de leerling zijn verhaal heeft gedaan, wordt er een groepje van zes à acht leerlingen samengesteld, met daarin zowel leerlingen die pesten als toeschouwers en vrienden van het slachtoffer. Verder bespreekt men samen hoe het gevoel van het slachtoffer in het groepje zal worden overgebracht, wat wordt vertelt en wat niet. **STAP 2: Gesprek met groepje** Deze groep van 6 à 8 leerlingen wordt tijdens de lesuren samengeroepen voor een gesprek. De gepeste leerling is tijdens dit gesprek niet aanwezig. Tijdens dit gesprek heeft men als doel tot een aantal voorstellen voor een oplossing te komen. Eens het groepje samenzit, is het de taak van de leerkracht om het probleem uit de doeken te doen. Hierbij wordt vooral aandacht besteed aan hoe de gepeste leerling zich voelt. Dit kan geuit worden via een omweg met een tekening of gedicht, maar de leerkracht kan ook direct to the point komen. Belangrijk hierbij is dat je de gepeste leerling niet als een zielig iemand gaat voorstellen, want dat zou net een omgekeerd effect kunnen veroorzaken waardoor de leerling net nog meer gepest kan worden. **STAP 4: Oplossingen zoeken** Eens de situatie duidelijk is voor de groep, gaat men op zoek naar mogelijke oplossingen. Hierbij wordt niemand beschuldigd, maar wordt er benadrukt dat de groep iets aan het probleem kan doen. De gevoelens van het doelwit worden benadrukt. Iedereen binnen de groep moet met concrete voorstellen op de proppen komen. Alle positieve voorstellen worden aanvaard. Ik-boodschappen zijn hier heel belangrijk! Vb.: ‘Ik ga proberen om….’ of ‘Ik wil wel eens kijken of…’ enz.
 * STAP 3: Verduidelijken probleem**
 * STAP 5: Implementatie**

Nadat oplossingen zijn voorgesteld, gaan de leerlingen uit het groepje elk voor zich proberen deze voorstellen tot uitvoering te brengen. Ze zullen proberen iets te doen aan het probleem. 7 dagen lang laat je als leerkracht de groep hun ding doen. Ondertussen heeft het slachtoffer de kans om contact te zoeken met de begeleider om zich verder te informeren.

**STAP 6**: **Individuele gesprekken** ﻿ Na 1 week gaat de leerkracht de leerlingen uit het groepje één voor één uitnodigen voor een kort gesprek. De leerlingen worden elk apart genomen, om te voorkomen dat er een competitieve sfeer gecreëerd wordt. Tijdens dit gesprek gaat men na hoe het is verlopen, is er iets veranderd aan de situatie, … Ook de gepeste leerling wordt uitgenodigd voor een individueel gesprek. Hierin gaat de leerkracht na hoe deze leerling de week heeft ervaren. Je gaat na of het slachtoffer verbetering ziet, en of het eventueel nodig is om een nieuwe groep samen te stellen. **STAP 7:** **Evaluatie momenten** ﻿ Afhankelijk van de situatie of wanneer de gepeste leerling erom vraagt, wordt er nadien regelmatig gepeild of de pesterijen gestopt zijn of niet. Als leerkracht blijf je de situatie opvolgen via contacten met andere leerkrachten en de betrokken leerlingen.

**2. Gebruik No Blame methode**
De No Blame methode wordt reeds in heel wat scholen gehanteerd. Er werd een enquête afgenomen in 44 secundaire scholen, waarvan 26 scholen reeds de No Blame methode gebruikten, en 18 scholen (nog) niet. Deze scholen gaven aan voor de No Blame methode te kiezen wanneer leerlingen het moeilijk hebben om zich in te leven in de gevoelswereld van anderen, wanneer het probleem met een klasgesprek opgelost kan worden, wanneer de pesterijen erg persoonlijke oorzaken hebben en wanneer het slachtoffer niet wil geholpen worden.Uit deze enquête bleek dat de meeste scholen deze methode hanteren in de eerste twee graden van het secundaire onderwijs. In de helft van de scholen worden de gesprekken binnen de No Blame methode begeleidt door de leerlingenbegeleider. Deze scholen rapporteren dat het pesten na één of meerdere toepassingen van de No Blame methode het pesten is afgenomen of zelfs gestopt. Bij de 26 deelnemende scholen geven 25 scholen aan positieve ervaringen te hebben met de No Blame methode. Enkele reacties:
 * Men bekomt gunstige resultaten. Het pesten stopt.
 * Men vindt het positief dat de verantwoordelijkheid bij de leerlingen ligt
 * Het slachtoffer voelt zich goed bij de methode
 * De leerlingen uit het hulpgroepje zijn blij dat ze kunnen helpen.
 * Het is geen dwingende aanpak.
 * Het is positief dat de pester niet gestraft wordt.

Slechts 3 scholen geven aan ook negatieve ervaringen te hebben met de No Blame methode. Enkele reacties:
 * Soms wil het slachtoffer niet met de methode werken
 * De ouders gaan niet altijd akkoord met een niet-bestraffende methode
 * De methode werkt niet als de pesters niet meewerken

**3. Voor- en nadelen**

 * Voordelen**
 * De methode kan aangepast worden aan de noden van elke individuele school.
 * De leerkracht kijkt op een objectieve manier naar het probleem, en laat zich niet meeslepen door emoties zoals boosheid, frustratie en medelijden.
 * Naast de pester en het slachtoffer worden ook andere leerlingen betrokken.
 * De gevoelens van de gepeste worden besproken, waardoor de pester een zicht krijgt op de gevolgen van zijn handelen.

**Nadelen**
 * De No Blame methode is een aanpak staat niet op zich, maar is een aanvulling op het reeds gevoerde preventieve programma.
 * Alle leerkrachten moeten achter de methode staan en over de nodige (gespreks)vaardigheden beschikken.
 * Deze methode werkt niet wanneer de leerlingen moeite hebben om zich in te leven in de gevoelswereld van anderen.
 * Men legt vooral de focus op de gevolgen (nl. de gevoelens van de gepeste leerling) en schenkt weinig aandacht aan de oorzaak (waarom pest de pester) van het pestgedrag.
 * Deze methode kan niet gehanteerd worden wanneer het slachtoffer niet wil dat over zijn/haar gevoelens wordt gepraat OF wanneer de pesters niet willen meewerken.

**Enkele bijkomende bedenkingen﻿**
 * In hoeverre zijn de leerlingen in staat om bruikbare oplossingen aan te reiken.
 * In hoeverre lukt het om een gesprek te hebben over pesten zonder de pester te beschuldigen?
 * Door de niet-bestraffende uitgangspunten van deze methode, komt de pester er eigenlijk ongestraft vanaf. In welke mate zal deze dan gemotiveerd zijn om het pestgedrag te stoppen?

** Bronnen: ** [|www.noblame.nl/] en [|www.leefsleutels.be]

Home