groep062013-inventarisatie

Inventarisatie

In deze stap wordt de afvalsituatie op school en het gebruik van duurzame materialen in kaart gebracht. Er wordt getracht een antwoord te formuleren op volgende vragen: Van zodra men het antwoord kent op deze vragen, kunnen gerichte acties opgezet worden om de afvalberg aan te pakken. In deze fase vindt dus de nulmeting plaats.
 * Wat voor afval produceren we in de klas en op school?
 * Waar komt het vandaan?
 * Hoe en waar zamelen we het in?
 * Waar gaat het heen?

De MOS-werkgroep kan twee instrumenten gebruiken om de afvalstroom in kaart te brengen:
 * Inventarisatie door de MOS-werkgroep**

1. __Vragenlijst afval en duurzame materialen__ De vragenlijst is een kwalitatief inventarisatie-instrument. Op basis van deze vragenlijst krijgt de school inzicht in de manier waarop de school met afval en materialen omgaat, worden lancunes in het afval- en aankoopbeleid blootgelegd en komen aandachtspunten en knelpunten aan het licht. De vragenlijst omvat o.a. volgende vragen:
 * Hebben we de afvalstromen onder controle?
 * Doen we aan afvalpreventie?
 * Kaderen we de afvalproblematiek op een educatieve manier?
 * Selecteren we op een correcte manier?
 * Pakken we het zwerfvuil kordaat en structureel aan?
 * Hoe gaan we om met printers, computers en kopieerapparaten?

2. __OVAM-meetinstrument__ Dit meetinstrument moet worden gebruikt om de evolutie van de afvalproblematiek op school in kaart te brengen. Het instrument is een rekentabel die gratis online gebruikt kan worden. Het is eveneens eenvoudig opgebouwd zodat leerlingen het onder begeleiding kunnen gebruiken.


 * Inventariseringsacties door leerlingen en leerkrachten in de tweede graad**

__ Blik in de afvalbakken __ De leerlingen gaan de afvalstromen in de school kwalitatief en kwantitatief ontleden. De leerlingen hangen bij elk inzamelpunt een gedetailleerde beschrijving. Met daarin een antwoord op de volgende vragen:
 * Met welk soort afval kun je hier terecht?
 * Is er correct gesorteerd of hoort een deel van het afval bij een andere fractie?
 * Zit er afval in dat we kunnen vermijden? Wat precies?

__ Het afval op de weegschaal __ We weten nu wat er in de afvalbakken zit. In de volgende stap gaan we de verschillende afvalfracties meten. Ga eerst na welke gegevens je volgens het OVAMmeetinstrument precies nodig hebt. Je kunt het afval wegen of je kunt de volumes per fractie berekenen (aantal vuilniszakken of containers). Het gewicht van kleine hoeveelheden afval kunnen de leerlingen makkelijk met een eenvoudige weegschaal meten. Voor grotere afvalrecipiënten is de hulp van het technisch personeel welkom. Per inzamelpunt wegen de leerlingende totale hoeveelheid afval en de hoeveelheid per fractie. Ze doen hetzelfde voor het zwerfvuil

__ De Afvalfiche __

Met deze actie wil men de evolutie van de afvalstromen in de school op de voet volgen. Dat kan alleen als de leerlingen zicht krijgen op de hoeveelheid afval die wekelijks wordt afgevoerd. Ze gaan daarom op zoek naar de plaatsen waar het onderhoudspersoneel het afval verzamelt en de ophaaldiensten het komen halen. De leerlingen houden een fiche bij van elk verzamelpunt en noteren daarop het wekelijkse aantal gevulde vuilniszakken of containers. Na verloop van tijd (na twee maanden bijvoorbeeld) wordt de evolutie in de afvalstromen echt duidelijk.


 * Inventariseringsacties door leerlingen en leerkrachten in de derde graad**

__Creatief met meetinstrumenten__ Voor de lagere graden bestaan er kant-en-klare meetinstrumenten om de afvalstromen op school in kaart te brengen en te kwantificeren. De hoogste graad kan een eigen meetsysteem ontwerpen. Eerst wordt een groepsgesprek georganiseerd over afval in al z’n aspecten. Volgende vragen moeten zeker een antwoord krijgen: Technische en beroepsrichtingen kunnen zelf meet- en weegapparatuur ontwerpen (zoals wegen met een trekveer). Meer wetenschappelijk georiënteerde richtingen kunnen een omzettings- en berekeningstabel opstellen die de veervervorming in reële gewichten vertaalt.
 * Hoe is de afvalophaling op school georganiseerd?
 * Welke afvalfracties produceren we op school?
 * Hoe gaan we dat afval meten?
 * Wat hebben we daarvoor nodig? (weegschalen...)
 * Welke registratieprocedure volgen we?
 * Wat is de taakverdeling?

__ Het financiële aspect __ De leerlingen gaan op zoek naar het bedrag dat de school elk jaar per leerling en per fractie uitgeeft aan afvalverwerking. Dus gaan ze langs bij de directie en vragen ze inzage in de facturen voor afvalverwerking. Maar ze nemen ook contact op met afvalverwerkende bedrijven en instanties en commerciële afvalverwerkers om haarfijn te kunnen ontleden waarom afvalverwerking überhaupt geld kost en waar die kosten zich precies situeren.

__Hoe (ver)werkt het?__ De klas inventariseert de afvalverwerkingsstappen van schoolpoort tot eindproduct. De leerlingen nemen contact op met de afvalophaaldienst om na te gaan waar het afval heen gebracht wordt. Vervolgens regelen ze een interview met een werknemer van het afvalverwerkende bedrijf in kwestie. Dit doen ze voor elke volgende schakel in het afvalverwerkingsproces.Een bezoek aan de afvalverwerkers is hierbij een meerwaarde. Met de opdracht doen de leerlingen nuttige inzichten op die ze kunnen gebruiken als ze maatregelen bedenken (voorsorteren, nauwer toezien op correcte inzameling in de school...).