groep142012-programma

=Programma=

=1. Werkmap Goede Minnaars=

Het pakket Goede Minnaars bevat een werkmap Goede Minnaars, een video ‘Wegwijs in de seks’ alsook het begeleidend boekje, de cd-rom seXplorer (een Mja-product) en 10 exemplaren van ‘Een lief’, een educatieve brochure voor jongeren.Dit programma richt zich op jongeren tot 25 jaar, maar het wordt het meest gebruikt bij jongeren tussen 14 en 20 jaar.

1.1 Doel van de werkmap

 * 1.1.1 Doel van relationele en seksuele vorming (RSV) op school**

Aan de hand van RSV op school kan men de ontwikkeling van de jongere ondersteunen. Een **eerste belangrijke doelstelling** van RSV heeft dan ook te maken met **opvoeding:** men wil kinderen en jongeren begeleiden in hun ontwikkeling tot een volwassen iemand die in staat is seksualiteit en intimiteit met anderen zinvol te integreren in zijn of haar leven.

Als je binnen seksuele vorming ondersteuning wil geven aan de seksuele ontwikkeling van jongeren, moet je nadenken over welke elementen positief op die ontwikkeling kunnen inwerken. Het gaat dan om drie belangrijke taken:
 * het ontwikkelen van de geslachtelijkheid: de biologische sekse, de eigen genderidentiteit en seksuele oriëntatie;
 * het ontwikkelen van een eigen lichamelijkheid en van een seksuele interactie met anderen;
 * het ontwikkelen van intimiteit en relatievaardigheid.

Een **tweede belangrijke doelstelling** in de seksuele vorming is de 'vorming tot cultuurwezen'. Daarmee wordt bedoeld dat jongeren de waarden en normen eigen aan de cultuur waarin ze leven verwerven. De “seksuele cultuur” is echter een dynamisch en pluriform gegeven en de vraag is welke seksuele cultuur jongeren zich eigen moeten maken en wie dit zal bepalen.


 * 1.1.2 Doel werkmap goede minnaars**

Bij het aanbieden van RSV op school zijn er een paar opvallendheden vastgesteld. Doorheen de geschiedenis heeft RSV al vele verschillende functies gehad. Vroeger werd RSV gebruikt om jongeren op te voeden tot zelfbeheersing en allerlei gevaren, zoals masturbatie, te voorkomen. Tijdens de vrouwenbeweging had RSV als grote doel om ongewenste zwangerschappen tegen te gaan. De laatste tien jaar werd er vooral gefocust op het voorkomen van aids en SOA's. Vandaag wilt men er seksueel misbruik mee bestrijden... Het ene discours wordt door het andere vervangen, en de boodschap wordt aangepast naargelang de spreker. Bij de verschillende invalshoeken is er wel een opvallend punt van overeenkomst: seks wordt gepresenteerd als een bron van ellende. Men wilt erover praten om die ellende te voorkomen, maar dat zorgt ervoor dat seksuele opvoeding vooral bestaat uit waarschuwingen naar de jongere toe.

Een tweede element in het voorlichtingsdiscours van de laatste jaren, is dat naast het gevaar van seks meer en meer ook het plezier van seks aan bod komt. Naast de **gevaar-plezier dimensie,** zou RSV jongeren vooral moeten begeleiden in hun **ontwikkeling**, zoals bij 1.1.1 al werd aangehaald. Het is belangrijk dat dit gebeurt op het terrein en het tempo dat ze zelf aangeven. Dit houdt onder andere in dat zij stilstaan bij de waarden en normen die als essentieel gezien worden om in onze maatschappij als een geïntegreerd cultuurwezen te functioneren. Deze aspecten zijn echter nog vaak onderbelicht.

** De bedoeling van het concept "Goede Minnaars” ** is het integreren van deze verschillende dimensies in één aanpak, die meer aansluit bij de reële belevingswereld van jongeren dan elke aanpak afzonderlijk, en waarbij zowel ouders, leeftijdsgenoten, school, media als deskundigen een belangrijke en elkaar aanvullende rol kunnen spelen. Het concept "Goede minnaars" integreert een ontwikkelingsaspect met waarden en normen en een preventief aspect. De bedoeling is dat jongeren gestimuleerd worden in 'goed minnaarschap', wat wil zeggen dat ze hun relaties en seksualiteitsbeleving kunnen integreren in hun eigen leven, dat ze geluk kunnen realiseren in harmonie en met respect voor anderen en dat ze risicogedrag vermijden.



**1.2 De rol van de school**
Ontwikkelingsbegeleiding is in eerste instantie een taak van de ouders en de opvoeders, maar ook leeftijdsgenoten spelen een belangrijke rol: ze kunnen hun ervaringen delen, en die zijn veel herkenbaarder dan de belevingen van de ouders. Bovendien brengen kinderen en jongeren een belangrijk deel van hun tijd op school door, en de daar bestaande sociale en emotionele processen hebben een grote invloed op hen. De school kan een belangrijke bijdrage leveren aan de seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren.
 * Voor de **genderidentiteits- en genderrolontwikkeling** kan de school verschillende rolmodellen leveren. Men kan kinderen en jongeren leren om de invloed van de stereotiepe sekserollen kritisch te bekijken, en men kan zo een begin maken met een evenwaardige positionering van jongens en meisjes. De school is ook een plaats waar jongeren “samen jong zijn”, en men kan ervoor zorgen dat niemand omwille van de sekse, zijn of haar oriëntatie of het genderrolgedrag gediscrimineerd wordt.
 * De school kan ruimte scheppen voor de **nieuwsgierigheid en exploratiedrang** van kinderen en jongeren: daarom moet men nadenken en afspraken maken over welke positieve ervaringen de school op dat vlak kan aanbieden, en op welke momenten en welke wijze een positieve educatie op dat vlak georganiseerd kan worden.
 * De school kan ook aandacht besteden aan de **interacties in de klasgroep**: ze kan tijd en ruimte maken om daar met de kinderen of jongeren over te praten, en niet alleen als er problemen zijn.
 * De school kan een **aanspreekpunt** voorzien, waar jongeren en kinderen met hun vragen terecht kunnen.
 * De school kan de **deskundigheid van de leerkrachten bevorderen,** waardoor zij op een goede manier de seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren kunnen plaatsen, en waardoor zij gepast op situaties kunnen reageren. Leren kijken naar het gedrag van kinderen als functioneel voor hun ontwikkeling, leert ons minder angstig en bestraffend te zijn.

Een schoolbeleid met een positieve schoolcultuur, waarin respect voor elkaar centraal staat, is een essentiële voorwaarde om de ontwikkeling van kinderen en jongeren te stimuleren.

= **2. Opbouw van het educatief programma** =

** 2.1 Thema's die aan bod komen **
Het programma gaat vooral in op communicatie, weerbaarheid, sociale vaardigheden, gender, en grensbepaling. Veel jongeren hebben al veel kennis over seksualiteit en relaties, maar vinden het nog steeds moeilijk om erover te praten. Het project 'Goede Minnaars' probeert de onzekerheid voor een stuk weg te nemen en de onderlinge communicatie in de peergroup op gang te brengen. In de werkmap Goede Minnaars komen acht thema's aan bod. Elk thema bestaat uit verschillende werkvormen en streeft andere doelstellingen na.


 * **Thema** || **Doelstellingen** ||
 * Verliefd/versieren || * versiertips geven
 * inzien dat niet iedereen op dezelfde manier versiert/versierd wil worden
 * onderscheid onderkennen tussen verliefdheid en liefde
 * nadenken over jongens-/meisjesverschillen
 * zien dat verliefdheid van alle leeftijden is
 * beseffen dat je zorg moet hebben voor gevoelens van anderen
 * beseffen dat je een blauwtje kan lopen ||
 * Relaties || * verschillende soorten relaties te kennen
 * het verschil tussen liefde, vriendschap en verliefdheid kennen
 * beseffen hoe je vorm kan geven aan een relatie
 * weten waarom "een lief hebben" zo belangrijk is voor sommigen
 * waarden in een relatie onderkennen
 * jongens-/meisjesverschillen herkennen
 * weten wat te doen bij conflicten
 * ideeën krijgen hoe je een relatie boeiend kan houden
 * nadenken over hoe je met elkaar kan omgaan
 * stilstaan bij hoe je het uitmaakt, en wat daarna
 * leren welke liefdesbronnen je hebt
 * nadenken over hetero-, homo- of lesbische relaties
 * beseffen welke betekenis ouderschap heeft voor een relatie ||
 * Ontdek de seks || * uitwisselen wat jongeren verwachten van „de eerste keer‟
 * te weten komen hoe seks werkt
 * mythes over seks doorprikken
 * taal en termen kennen
 * nadenken over waarden en normen in seks ||
 * Ikzelf || * jezelf leren accepteren
 * kritisch staan ten opzichte van maatschappelijke normen rond uiterlijk
 * eigen gevoelens te kennen en te accepteren
 * beseffen dat je zelf aan het stuur van je leven zit
 * stilstaan bij je verleden, je heden en je toekomst
 * beseffen waar je sterk en zwak in bent
 * kunnen communiceren ||
 * Handen thuis || * waarden en normen kennen in intimiteit
 * mythes over seksueel misbruik tegenspreken
 * zich weerbaar en assertief kunnen opstellen
 * man-vrouw verschillen onderkennen
 * verantwoordelijkheid te willen nemen ||
 * Veilig vrijen || * weten hoe je veilig kan vrijen
 * stilstaan bij eigen verantwoordelijkheid
 * risico‟s correct inschatten
 * tips uitwisselen om veilig vrijen ook nog leuk te maken
 * inzien welke opvattingen ons ervan weerhouden veilig te vrijen ||
 * Communicatie en seks || * Woorden en termen kunnen gebruiken op vlak van seks
 * Soorten van taalgebruik kunnen hanteren
 * Lichaamstaal kunnen herkennen en gebruiken
 * Flirtsignalen herkennen
 * Interculturele en individuele verschillen onderkennen
 * Kunnen luisteren en een gesprek voeren over seks
 * Feedback kunnen geven en krijgen
 * Helder kunnen communiceren over seks ||
 * Connected - seks en internet || * kennismaken met de wereld van internet en nieuwe media

In relatie tot seks en relaties;
 * kunnen zoeken naar informatie over seks;
 * kunnen reageren op ongewenste informatie over seks;
 * de mythes over seks van porno kunnen onderkennen;
 * zicht hebben op de mate waarin internet en andere media interacties makkelijker of moeilijker maken, meer of minder risico met zich meebrengen;
 * ervaringen uitwisselen over seks en flirten op internet;
 * zich bewust te zijn van de wijze waarop de informatie opeen profielpagina wordt gelezen/gezien;
 * inzien dat onzorgvuldig gebruik van nieuwe media schadekan berokkenen bij betrokkenen;
 * inzien dat privacy op internet niet bestaat;
 * d e eigen privacy beter kunnen beschermen;
 * zich bewust zijn van de eigen grenzen;
 * gebruik kunnen maken van de regels van communicatie via internet;
 * inzien welke invloed het medium internet heeft op communicatie over seks en relaties en op de relaties zelf;
 * verschillen zien in de ervaringen van jongens en meisjes op het internet;
 * weten wat strafbaar is;
 * beseffen dat ook volwassen met seksuele bedoelingen gebruik maken van het medium internet. ||

=3. Verantwoording keuze werkmap "Goede minnaars"=

=3.1 Algemeen=

Sensoa ontwikkelde in 2000 een visie op RSV bij jongeren. Deze visie werd weergegeven in de concepttekst "Goede minnaars" en op basis daarvan werd de werkmap opgesteld. Het concept ‘Goede Minnaars’ is een wetenschappelijk onderbouwd, geïntegreerd concept voor relationele en seksuele vorming dat een groot draagvlak kent bij diverse betrokken actoren uit verschillende sectoren. In 2008 werd er een onderzoek gevoerd naar de eventuele noodzaak voor de actualisering van het programma, zodat het programma blijft tegemoet komen aan de huidige noden van de jongeren. Hierbij werden ouders, jongeren en experts betrokken. De belangrijkste conclusies waren de volgende:


 * De huidige visie op relaties en seksualiteit vertoont nog sterke gelijkenissen met de visietekst van tien jaar geleden.
 * Tien jaar geleden werden een aantal noden geïdentificeerd. Vandaag blijkt dat nog steeds dezelfde noden aanwezig zijn:
 * Alle actoren halen aan dat de kennis die jongeren hebben over anticonceptiva nog niet voldoende is. Enkel de pil en het condoom zijn goed gekend door de jongeren.
 * Experts en ouders vinden het erg belangrijk om met jongeren nog meer te werken rond waarden en normen. Bijvoorbeeld respect hebben voor elkaar moet nog meer aan bod komen. Jongeren weten wel dat er soa’s bestaan, maar meer informatie hieromtrent is aangewezen. Zo zou het nuttig zijn jongeren te informeren bij welke symptomen ze een arts moeten raadplegen.
 * Het genotsthema moet meer worden belicht. Alle actoren benadrukken dit, maar de grootste vraag komt van de jongeren zelf.
 * Ouders willen meer informatie. Ze hebben nog steeds een gevoel van onmacht. Ze willen hun kinderen wel meer informeren, maar denken hiervoor niet over de nodige kennis en vaardigheden bezitten. Tevens wordt er nog aangehaald dat er soms een te grote aandacht wordt besteed aan holebi’s zodat dit in bepaalde situaties zelfs tot een afkeer kan leiden.
 * Het thema 'media' is een belangrijke invloedsfactor geworden in de ontwikkeling van seksuele moraal.Er is veel informatie beschikbaar voor jongeren en het is belangrijk dat zij begeleid worden in het raadplegen van deze informatie. Experts vinden het noodzakelijk dat de media geïmplementeerd wordt in het didactisch materiaal dat gebruikt wordt bij RSV.
 * Er is meer nood aan differentiatie, naargelang de sociale achtergrond van de leerlingen.

Er kan dus gesteld worden dat dit educatief programma recent nog herzien is geweest en dat het hier om geactualiseerd materiaal gaat (???).

Criteria voor materiaalkeuze:

- past het materiaal bij de visie op het thema en de identiteit van de school?

- wordt er een theoretisch kader gegeven dat aanduidt welke componenten noodzakelijk zijn om effecten te bereiken?

- is het materiaal bruikbaar voor de doelstellingen die nagestreefd moeten worden? Zijn de aangeduide doelstellingen concreet, logisch en consequent geordend? Heeft het materiaal betrekking op de leerinhouden die je wilt benaderen? Op welke manier kunnen de doelstellingen bereikt worden?

- Is het materiaal werkbaar voor de werkvormen die je gekozen hebt? Staan er concrete en praktische aanwijzigingen over het gebruik van deze werkvormen in de voorgestelde situatie?

- Laat het materiaal ruimte voor individualisering en differentiatie?

- Geeft het materiaal suggesties en praktische voorbereidingen op de lessen/projecten? Staan er gebruiksklare bordschema's in?

- Staat er iets vermeld over de rol en de taken van onderwijsbetrokkenen? = = =3.2 Voordelen van het programma=

= = = = = = = = = = = = =3.3 Tekortkomingen van het programma =

= =

=Bronnen=

Frans, E. (2000). //Concepttekst Goede Minnaars.// Sensoa.

WERKMAP GOEDE MINNAARS

Nog een heel interessante site van het kenniscentrum over relationele en seksuele vorming in Nederland (equivalent van onze Sensoa) --> hier vind je allerlei artikels op dus lezen maar! x Margot

http://www.rutgerswpf.nl/

Misschien dat dit iemand iets kan helpen? x Ante

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:HyxjUY8cztsJ:www.seksuelevorming.be/download/pub/2/RSVinhetSecundairOnderwijs.pdf+&hl=nl&gl=be

Hier vind je een aantal didactische werkvormen (lespakketten, spelletjes, methodieken, raamwerken voor leerkrachten,...) rond RSV (onder andere ook extra bijlages die bij 'goede minnaars' passen, opgesplitst per graad) http://www.seksuelevorming.be/shop_produktenreeks.php?categorieNaam=Jongeren%20en%20kinderen&hoofdCategorie=Educatief%20Materiaal&categorieId=7

Hier vind je opgesplitst per leeftijd wat er verwacht wordt van de leerlingen. http://www.seksuelevorming.be/downloadfiles_shop/2011WHOMatrixRichtlijnenSeksueleVormingNL.pdf

en hier de link naar nog wat educatief materiaal, specifiek voor allochtonen (dit kunnen we eventueel als aanvulling op 'Goede Minnaars' gebruiken) http://www.seksuelevorming.be/shop_produktenreeks.php?categorieNaam=Allochtonen&hoofdCategorie=Educatief%20Materiaal&categorieId=10

x Ante