groep092012-Verkaveling+VOT+over+diverse+vakken

=__**Verkaveling VOT over diverse vakken**__=

Een grote voorkeur is om het vak te geven in een aantal seminarie-uren. Dit is mogelijk in deze school. Leuk is dan ook om dit in te passen in een ‘de gezonde voeding week’, een week waarbij men zich focust op wat men eet en drinkt met extra aandacht op gezonde tussendoortjes en ontbijt op school. De vakken die het best van toepassing zijn om gezonde voeding aan te brengen zijn : LO, biologie, seminarie en Nederlands. Het is belangrijk, en zeker op deze sportgerichte school, het bewustzijn te scheppen dat men na het sporten veel water moet drinken (en dat die sportdrankjes met een hoog suikergehalte niet zo gezond zijn). Hierbij aansluitend kan de leerkracht veel aandacht besteden aan het belang van de ‘ideale sportvoeding’ aangezien hier heel veel gesport wordt. De leerkracht kan de leerlingen een aantal tips geven voor gezonde maaltijden en tussendoortjes. Ook het effect en de werking van ongezonde snacks op de sportprestatie kan besproken worden. In de lessen Engels, Frans en Duits kan men een klasgesprek houden over gezonde voeding. Er kunnen artikels gelezen worden of filmfragmenten bekeken worden die moeten geanalyseerd worden.

Mogelijke vragen voor het klasgesprek zijn: • Waarom is gezond eten zo belangrijk? • Wat moet je eten om gezond te eten? • Hoe weet je of je gezond eten/drinken koopt? • Eet jij gezond?

In de lessen Nederlands of biologie kan men zich focussen op bepaalde moeilijke termen op het vlak van voeding zoals lactose-intolerantie, diabetisch, glutenvrij dieet en voedselallergie. Men kan ingaan op het ontstaan (zo kan men wijzen op het gevaar van diabetici) en waar deze mensen op moeten letten. Dit kan geïllustreerd worden met filmpjes over getuigenissen of men kan een spreker uitnodigen. Meer informatie over hoe je met gezonde voeding kan omgaan in het vak biologie vind je onder het topic : integreren VOT in 1 vak. Verder zou ik een 3tal uur aan gezonde voeding spenderen in het vak ‘Seminarie’. Hieronder volgen een aantal suggesties van opdrachten voor de leerlingen.

Hieronder staat een tabel. Neem de tabel over in je schrift of map en schrijf op wat en hoeveel je gisteren gegeten en gedronken hebt, vanaf het moment dat je opstond tot het moment dat je weer naar bed ging.
 * __*Opdracht__**: Wat heb jij gisteren gegeten? //Werk in tweetallen.//
 * || Gegeten: WAT? || Gegeten: Hoeveel? || Gedronken: Wat? || Gedronken: Hoeveel? ||
 * ‘s morgens ||  ||   ||   ||   ||
 * ’s middags ||  ||   ||   ||   ||
 * ‘s savonds ||  ||   ||   ||   ||
 * ‘s savonds ||  ||   ||   ||   ||

2. Bespreek met je buurman/buurvrouw wat jullie hebben ingevuld. Ben je volledig? Vul je tabel aan op basis van het commentaar van je buurman/buurvrouw.

3. Vergelijk met elkaar de tabel die jullie ieder hebben ingevuld met de Schrijf van Vijf. Lees daarvoor eerst onderstaande tekst. (Je kan er als leerkracht ook voor kiezen dit te doceren of via een onderwijsleergesprek aan de leerlingen aan te brengen)

Schijf van vijf Om gezond te eten, is het belangrijk te variëren. U kunt goed variëren met behulp van de vijf vakken van de Schijf van Vijf. In de vakken van de Schijf van Vijf staan de groepen voedingsmiddelen die samen de basis vormen voor een gezonde voeding, omdat ze rijk zijn aan voedingsstoffen. De hoeveelheden die uit de verschillende groepen worden aanbevolen, zijn afhankelijk van geslacht en leeftijd. De producten die in de afbeelding zijn weergegeven, staan symbool voor de groepen vergelijkbare producten. Het stukje rundvlees staat symbool voor de hele groep vergelijkbare producten 'vlees'. De vakken groente, fruit en brood van de Schijf van Vijf zijn groter afgebeeld dan de andere. Het is aan te raden uit deze vakken ruime porties te kiezen. Want deze voedingsmiddelen bevatten in verhouding tot hun volume en gewicht veel voedingsstoffen en weinig calorieën. Vul de voeding verder aan met producten uit de andere vakken. Door gevarieerd te kiezen uit alle vijf vakken wordt de basis gelegd voor een gezond dagmenu.

1. Groente en fruit Belangrijk vanwege: vitamines, zoals vitamine C en foliumzuur, mineralen zoals kalium, vezels en bioactieve stoffen.

2. Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten. Belangrijk vanwege: koolhydraten, eiwit, vezels, B-vitamines en mineralen zoals ijzer.

3. Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers Belangrijk vanwege: eiwit, mineralen zoals ijzer en calcium, B-vitamines en visvetzuren.

4. Vetten en olie Belangrijk vanwege: vitamine A, D en E en essentiële vetzuren. 5. Dranken Belangrijk vanwege: water.

6. Snoep, koek en sauzen: 'extra's' Naast de voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf zijn er andere voedingsmiddelen zoals sauzen, snacks, koek, snoep en gebak. Deze producten zijn minder belangrijk voor het leveren van voedingsstoffen. Daarom staan ze niet in de Schijf van Vijf en noemen we ze 'extra's'. Ze leveren vaak wel veel calorieën in de vorm van vet en/of toegevoegde suikers. Hoeveel ervan gegeten kan worden, hangt af van hoeveel calorieën ze per portie leveren. Gebruik van deze voedingsmiddelen niet te veel, zodat het gewicht gezond blijft.

(bron: [|http://www.voedingscentrum.nl])

4. Welke voedingsmiddelen heb je in voldoende mate binnen gekregen en welke niet?

5. Als gisteren een ‘gewone dag’ was wat betreft eten en drinken, wat kun je dan zeggen over je voedingspatroon? Of was gisteren een uitzonderlijke dag? Gemiddeld aanbevolen hoeveelheden per dag voor kinderen en jongeren

Gemiddeld aanbevolen hoeveelheden per dag voor kinderen en jongeren
 * 9-13 jaar 14-18 jaar **

Groente 150-200 g 200 g 3-4 opscheplepels 4 opscheplepels Fruit 200 g 200 g 2 stuks 2 stuks Brood 140-175 g 210-245 g 4-5 sneetjes 6-7 sneetjes Aardappelen, rijst, 150-200 g 200-250 g pasta, peulvruchten 3-4 aardappelen/ 4-5 aardappelen/opscheplepels Melk(producten) 600 ml 600 ml Kaas 1 plak 1 plak (20 g) (20 g) Vlees(waren), vis*, kip, eieren, vleesvervangers 80 - 100 g 100 - 125 g Bak-, braad- en frituurproducten, olie 15 g 15 g (1 eetlepel) Dranken (inclusief melk) 1-1 1/2 liter 1-1 1/2 liter
 * Eet twee keer per week vis, waarvan ten minste één keer vette vis

//© Voedingscentrum - eerlijk over eten bron:// [|//http://www.voedingscentrum.nl//]

Heb je genoeg tijd? Reken dan uit welke hoeveelheden voedingsmiddelen je ongeveer geconsumeerd hebt. Vergelijk de uitkomsten daarna met de hoeveelheden uit de tabel met de aanbevolen hoeveelheden per dag.
 * __* Opdracht :__** Wat heb je gisteren gegeten? (vervolg)

Jullie hebben het de hele les gehad over gezond eten en voedingsmiddelen. Daarbij zijn een aantal woorden en begrippen gebruikt die horen bij dit onderwerp. Maak samen een begrippenlijst met woorden die je nodig hebt om te praten over dit onderwerp. Zoek betekenissen op in het woordenboek.
 * __* Opdracht :__**Begrippenlijst. //Werk in tweetallen.//

Vergelijk de lijst met die van je buren. Kunnen jullie elkaar nog aanvullen?

In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen. Wat er precies in een voedingsmiddel zit, staat op de verpakking of wikkel. Jullie hebben een voedingsproduct meegenomen naar de les. Kijk naar de informatie op de verpakking of wikkel. Wat zit erin?
 * __*Opdracht :__** Wat zit in voedingsmiddelen?

In een klassengesprek bespreken jullie een aantal producten en de informatie op de verpakking. Jullie vertellen bijvoorbeeld: • Waarom je dit product hebt gekozen. • Wat erin zit.

Samen met de leerkracht bespreek je de vragen: • Welke voedingsstoffen zitten in de voedingsmiddelen? • Welke voedingsstoffen heb je nodig? • Waarom heb je deze voedingsmiddelen nodig?

Lees onderstaande tekst over voedingsmiddelen.
 * __* Opdracht :__** Wat zijn voedingsstoffen?

Al in de oudheid wisten mensen dat gezondheid en voeding met elkaar te maken hebben. Theorieën konden toen wetenschappelijk niet worden getoetst. Onderzoek op voedingsgebied begon pas in de 19de eeuw. Het begon met onderzoek naar veevoer omdat de vlees- en zuivelopbrengst vergroot moest worden. Eiwitten, vetten en koolhydraten werden ontdekt en later de vitamines.

Momenteel zijn er zo'n vijftig voedingsstoffen bekend die nodig zijn voor alle levensprocessen: eiwitten (aminozuren), vetten, koolhydraten (zetmeel en suikers) en een groot aantal vitamines en mineralen. Deze voedingstoffen spelen een belangrijke rol bij tal van fysiologische functies die nodig zijn voor de levensprocessen van de mens, zoals opbouw en reparatie van het lichaam, energievoorziening en he regelen van alle processen die in het lichaam plaats vinden. Andere benodigde bestanddelen in het voedsel zijn voedingsvezels en water. Voedingsvezels zijn de onverteerbare delen van plantaardige producten die zorgen voor een goede werking van de darmen. Water is nodig voor het transport van de voedingsstoffen en afvalstoffen en voor de temperatuurregeling. Het lichaam bestaat voor meer dan zestig procent uit water. Daarnaast zitten er veel andere stoffen in voeding die op zichzelf niet noodzakelijk zijn maar wel een rol spelen bij de gezondheid. Deze zogenaamde bioactieve stoffen worden nog niet tot de voedingsstoffen gerekend.
 * Voedingsstoffen en bioactieve stoffen**

Eiwitten, vetten en koolhydraten worden wel macrovoedingsstoffen genoemd. Het lichaam heeft er vrij veel van nodig: de hoeveelheden eiwitten, vet en koolhydraten worden dan ook gemeten in grammen. Deze voedingsstoffen zijn de brandstof voor het lichaam dat zonder deze energie niet kan functioneren. Eiwitten zijn ook nodig voor de opbouw en onderhoud van de spieren, organen, zenuwstelsel, hormonen, enzymen en het bloed. Vitamines, mineralen en spoorelementen noemen deskundigen ook wel de microvoedingsstoffen. Ze leveren geen energie maar zijn nodig voor het vrijmaken van de energie uit de macrovoedingstoffen en van de aminozuren uit eiwit. Ook zijn ze belangrijk bij het goed laten verlopen van veel processen in het lichaam. De hoeveelheden worden aangegeven in milligrammen (mg) of microgrammen (mcg). bron: []
 * Macro en micro**

1. Zoek uit welke voedingsstoffen in de voedingsmiddelen zitten die je enkele dagen geleden op één dag hebt geconsumeerd en die je in les 1 hebt opgeschreven. Gebruik daarbij een voedingstabel (in je Je kunt ook gebruik maken van de uitgebreide voedingstabel op []. nl/voedingswaarde/?p=2
 * __*Opdracht :__** Voedingsmiddelen en voedingsstoffen. //Werk in tweetallen.//

2. Neem onderstaande tabel over in je schrift of map. Geef aan in welke voedingsmiddelen deze genoemde voedingsstof vooral zit.

3. Bespreek met elkaar of jullie deze voedingsstoffen op de betreffende dag voldoende hebben binnengekregen. Informatie over welke vitamines in voedingsmiddelen zitten vind je op: []

1. Welke nieuwe begrippen hebben jullie in deze les gehoord of geleerd? Vul je begrippenlijst aan. 2. Check met de docent welke van deze begrippen belangrijk zijn om te onthouden.
 * __* Opdracht 4 :__** Begrippenlijst //Werk in tweetallen.//


 * voedingstof || Zit vooral in de volgende voedingsmiddelen || Welke van deze voedingsmiddelen heb je al gegeten? ||
 * Energie ||  ||   ||
 * Water ||  ||   ||
 * Eiwit ||  ||   ||
 * Koolhydraten ||  ||   ||
 * Vetten ||  ||   ||
 * Vitamines ||  ||   ||
 * Voedingsvezels ||  ||   ||

In deze opdracht moeten de leerlingen een voedingsanamnese uitvoeren. Dat betekent dat ze iemand uit de klas gaan interviewen over zijn of haar voedingspatroon. Een voedingsanamnese is een analyse van wat iemand dagelijks eet. Meestal gaat zo’n anamnese over een periode van 48 uur. Na een dergelijke analyse kan een diëtist een voedingsadvies opstellen. Hoe zo’n voedingsadvies eruit ziet, hangt voor een deel af van de vraag van de cliënt. Die vraag kan te maken hebben met gezonder eten, minder eten (om af te vallen, bijvoorbeeld) of bepaalde voedingsstoffen vermijden of juist extra tot je nemen in verband met een ziekte. Er kan eventueel een diëtiste uitgenodigd worden.
 * __* Opdracht :__** Voedingsanamnese.

De leerlingen denken zelf in groepjes van 4 na over hoe ze de school gezonder kunnen maken. Dit moeten projecten zijn waar ze zelf achter staan en zouden willen uitvoeren. Na de brainstorm wordt er een klasgesprek gevoerd over de ideeën en worden de beste ideeën verzameld en voorgesteld aan de werkgroep gezonde voeding.
 * __* Opdracht :__** Brainstorm.

Ga naar:

Vakoverschrijdende thema's in het SO
 * Integreren van VOT in één vak
 * Vakken als satelliet
 * VOT in een project isoleren
 * Integreren van VOT in alle vakken en in een aantal aspecten van het schoolgebeuren

Keert terug naar de hoofdpagina **Verkaveling VOT over diverse vakken(gezonde voeding)**  Een grote voorkeur is om het vak te geven in een aantal seminarie-uren. Dit is mogelijk in deze school. Leuk is dan ook om dit in te passen in een ‘de gezonde voeding week’, een week waarbij men zich focust op wat men eet en drinkt met extra aandacht op gezonde tussendoortjes en ontbijt op school. De vakken die het best van toepassing zijn om gezonde voeding aan te brengen zijn : LO, biologie, seminarie en Nederlands. Het is belangrijk, en zeker op deze sportgerichte school, het bewustzijn te scheppen dat men na het sporten veel water moet drinken (en dat die sportdrankjes met een hoog suikergehalte niet zo gezond zijn). Hierbij aansluitend kan de leerkracht veel aandacht besteden aan het belang van de ‘ideale sportvoeding’ aangezien hier heel veel gesport wordt. De leerkracht kan de leerlingen een aantal tips geven voor gezonde maaltijden en tussendoortjes. Ook het effect en de werking van ongezonde snacks op de sportprestatie kan besproken worden.  In de lessen Engels, Frans en Duits kan men een klasgesprek houden over gezonde voeding. Er kunnen artikels gelezen worden of filmfragmenten bekeken worden die moeten geanalyseerd worden.  Mogelijke vragen voor het klasgesprek zijn:  • Waarom is gezond eten zo belangrijk?  • Wat moet je eten om gezond te eten?  • Hoe weet je of je gezond eten/drinken koopt?  • Eet jij gezond?  In de lessen Nederlands of biologie kan men zich focussen op bepaalde moeilijke termen op het vlak van voeding zoals lactose-intolerantie, diabetisch, glutenvrij dieet en voedselallergie. Men kan ingaan op het ontstaan (zo kan men wijzen op het gevaar van diabetici) en waar deze mensen op moeten letten. Dit kan geïllustreerd worden met filmpjes over getuigenissen of men kan een spreker uitnodigen. Meer informatie over hoe je met gezonde voeding kan omgaan in het vak biologie vind je onder het topic : integreren VOT in 1 vak.  Verder zou ik een 3tal uur aan gezonde voeding spenderen in het vak ‘Seminarie’. Hieronder volgen een aantal suggesties van opdrachten voor de leerlingen.  **__*Opdracht__**: Wat heb jij gisteren gegeten? //Werk in tweetallen.//  Hieronder staat een tabel. Neem de tabel over in je schrift of map en schrijf op wat en hoeveel je gisteren gegeten en gedronken hebt, vanaf het moment dat je opstond tot het moment dat je weer naar bed ging.  2. Bespreek met je buurman/buurvrouw wat jullie hebben ingevuld. Ben je volledig? Vul je tabel aan op basis van het commentaar van je buurman/buurvrouw.

 3. Vergelijk met elkaar de tabel die jullie ieder hebben ingevuld met de Schrijf van Vijf. Lees daarvoor eerst onderstaande tekst. (Je kan er als leerkracht ook voor kiezen dit te doceren of via een onderwijsleergesprek aan de leerlingen aan te brengen)

 Schijf van vijf  Om gezond te eten, is het belangrijk te variëren. U kunt goed variëren met behulp van de vijf vakken van de Schijf van Vijf. In de vakken van de Schijf van Vijf staan de groepen voedingsmiddelen die samen de basis vormen voor een gezonde voeding, omdat ze rijk zijn aan voedingsstoffen. De hoeveelheden die uit de verschillende groepen worden aanbevolen, zijn afhankelijk van geslacht en leeftijd. De producten die in de afbeelding zijn weergegeven, staan symbool voor de groepen vergelijkbare producten. Het stukje rundvlees staat symbool voor de hele groep vergelijkbare producten 'vlees'. De vakken groente, fruit en brood van de Schijf van Vijf zijn groter afgebeeld dan de andere. Het is aan te raden uit deze vakken ruime porties te kiezen. Want deze voedingsmiddelen bevatten in verhouding tot hun volume en gewicht veel voedingsstoffen en weinig calorieën. Vul de voeding verder aan met producten uit de andere vakken. Door gevarieerd te kiezen uit alle vijf vakken <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> wordt de basis gelegd voor een gezond dagmenu.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 1. Groente en fruit <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Belangrijk vanwege: vitamines, zoals vitamine C en foliumzuur, mineralen zoals kalium, vezels en bioactieve stoffen.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 2. Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Belangrijk vanwege: koolhydraten, eiwit, vezels, B-vitamines en mineralen zoals ijzer.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 3. Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Belangrijk vanwege: eiwit, mineralen zoals ijzer en calcium, B-vitamines en visvetzuren.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 4. Vetten en olie <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Belangrijk vanwege: vitamine A, D en E en essentiële vetzuren. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 5. Dranken <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Belangrijk vanwege: water.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 6. Snoep, koek en sauzen: 'extra's' <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Naast de voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf zijn er andere voedingsmiddelen zoals sauzen, snacks, koek, snoep en gebak. Deze producten zijn minder belangrijk voor het leveren van voedingsstoffen. Daarom staan ze niet in de Schijf van Vijf en noemen we ze 'extra's'. Ze leveren vaak wel veel calorieën in de vorm van vet en/of toegevoegde suikers. Hoeveel ervan gegeten kan worden, hangt af van hoeveel calorieën ze per portie leveren. Gebruik van deze voedingsmiddelen niet te veel, zodat het gewicht gezond blijft.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> (bron: [|http://www.voedingscentrum.nl])

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 4. Welke voedingsmiddelen heb je in voldoende mate binnen gekregen en welke niet?

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 5. Als gisteren een ‘gewone dag’ was wat betreft eten en drinken, wat kun je dan zeggen over je voedingspatroon? Of was gisteren een uitzonderlijke dag? <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Gemiddeld aanbevolen hoeveelheden per dag voor kinderen en jongeren

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Gemiddeld aanbevolen hoeveelheden per dag voor kinderen en jongeren <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> ** 9-13 jaar 14-18 j ** <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Groente 150-200 g 200 g <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 3-4 opscheplepels 4 opscheplepels <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Fruit 200 g 200 g <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 2 stuks 2 stuks <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Brood 140-175 g 210-245 g <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 4-5 sneetjes 6-7 sneetjes <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Aardappelen, rijst, 150-200 g 200-250 g <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> pasta, peulvruchten 3-4 aardappelen/ 4-5 aardappelen/opscheplepels <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Melk(producten) 600 ml 600 ml <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Kaas 1 plak 1 plak <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> (20 g) (20 g) <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Vlees(waren), vis*, kip, eieren, vleesvervangers 80 - 100 g 100 - 125 g <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Bak-, braad- en frituurproducten, olie 15 g 15 g (1 eetlepel) <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Dranken (inclusief melk) 1-1 1/2 liter 1-1 1/2 lite <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> //© Voedingscentrum - eerlijk over eten bron:// [|//http://www.voedingscentrum.nl//]

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **__* Opdracht :__** Wat heb je gisteren gegeten? (vervolg) <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Heb je genoeg tijd? Reken dan uit welke hoeveelheden voedingsmiddelen je ongeveer geconsumeerd hebt. Vergelijk de uitkomsten daarna met de hoeveelheden uit de tabel met de aanbevolen hoeveelheden per dag.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **__* Opdracht :__**Begrippenlijst. //Werk in tweetallen.// <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Jullie hebben het de hele les gehad over gezond eten en voedingsmiddelen. Daarbij zijn een aantal woorden en begrippen gebruikt die horen bij dit onderwerp. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Maak samen een begrippenlijst met woorden die je nodig hebt om te praten over dit onderwerp. Zoek betekenissen op in het woordenboek.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Vergelijk de lijst met die van je buren. Kunnen jullie <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> elkaar nog aanvullen?

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **__*Opdracht :__** Wat zit in voedingsmiddelen? <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen. Wat er precies in een voedingsmiddel zit, staat op de verpakking of wikkel. Jullie hebben een voedingsproduct meegenomen naar de les. Kijk naar de informatie op de verpakking of wikkel. Wat zit erin?

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> In een klassengesprek bespreken jullie een aantal producten en de informatie op de verpakking. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Jullie vertellen bijvoorbeeld: <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> • Waarom je dit product hebt gekozen. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> • Wat erin zit.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Samen met de leerkracht bespreek je de vragen: <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> • Welke voedingsstoffen zitten in de voedingsmiddelen? <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> • Welke voedingsstoffen heb je nodig? <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> • Waarom heb je deze voedingsmiddelen nodig?

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **__* Opdracht :__** Wat zijn voedingsstoffen? <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Lees onderstaande tekst over voedingsmiddelen.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Al in de oudheid wisten mensen dat gezondheid en voeding <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> met elkaar te maken hebben. Theorieën konden toen wetenschappelijk <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> niet worden getoetst. Onderzoek op voedingsgebied <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> begon pas in de 19de eeuw. Het begon met onderzoek <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> naar veevoer omdat de vlees- en zuivelopbrengst vergroot <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> moest worden. Eiwitten, vetten en koolhydraten werden <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> ontdekt en later de vitamines.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **Voedingsstoffen en bioactieve stoffen** <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Momenteel zijn er zo'n vijftig voedingsstoffen bekend die <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> nodig zijn voor alle levensprocessen: eiwitten (aminozuren), <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> vetten, koolhydraten (zetmeel en suikers) en een groot <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> aantal vitamines en mineralen. Deze voedingstoffen spelen <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> een belangrijke rol bij tal van fysiologische functies die nodig <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> zijn voor de levensprocessen van de mens, zoals opbouw <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> en reparatie van het lichaam, energievoorziening en het <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> regelen van alle processen die in het lichaam plaats vinden. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Andere benodigde bestanddelen in het voedsel zijn voedingsvezels <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> en water. Voedingsvezels zijn de onverteerbare <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> delen van plantaardige producten die zorgen voor een goede <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> werking van de darmen. Water is nodig voor het transport <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> van de voedingsstoffen en afvalstoffen en voor de temperatuurregeling. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Het lichaam bestaat voor meer dan zestig <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> procent uit water. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Daarnaast zitten er veel andere stoffen in voeding die op <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> zichzelf niet noodzakelijk zijn maar wel een rol spelen bij de <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> gezondheid. Deze zogenaamde bioactieve stoffen worden <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> nog niet tot de voedingsstoffen gerekend.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **Macro en micro** <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Eiwitten, vetten en koolhydraten worden wel macrovoedingsstoffen <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> genoemd. Het lichaam heeft er vrij veel van nodig: <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> de hoeveelheden eiwitten, vet en koolhydraten worden dan <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> ook gemeten in grammen. Deze voedingsstoffen zijn de <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> brandstof voor het lichaam dat zonder deze energie niet kan <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> functioneren. Eiwitten zijn ook nodig voor de opbouw en <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> onderhoud van de spieren, organen, zenuwstelsel, hormonen, <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> enzymen en het bloed. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Vitamines, mineralen en spoorelementen noemen deskundigen <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> ook wel de microvoedingsstoffen. Ze leveren geen <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> energie maar zijn nodig voor het vrijmaken van de energie <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> uit de macrovoedingstoffen en van de aminozuren uit eiwit. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Ook zijn ze belangrijk bij het goed laten verlopen van veel <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> processen in het lichaam. De hoeveelheden worden aangegeven <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> in milligrammen (mg) of microgrammen (mcg). <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> bron: []

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **__*Opdracht :__** Voedingsmiddelen en voedingsstoffen. //Werk in tweetallen.// <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 1. Zoek uit welke voedingsstoffen in de voedingsmiddelen zitten die je enkele dagen geleden op één dag hebt geconsumeerd en die je in les 1 hebt opgeschreven. Gebruik daarbij een voedingstabel (in je Je kunt ook gebruik maken van de uitgebreide voedingstabel op []. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> nl/voedingswaarde/?p=2

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 2. Neem onderstaande tabel over in je schrift of map. Geef aan in welke voedingsmiddelen deze genoemde voedingsstof vooral zit.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 3. Bespreek met elkaar of jullie deze voedingsstoffen op de betreffende dag voldoende hebben binnengekregen. Informatie over welke vitamines in voedingsmiddelen zitten vind je op: <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> [|http://www.voedingswaardetabel.nl/watiswat/vitamin] <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **__* Opdracht 4 :__** Begrippenlijst //Werk in tweetallen.// <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 1. Welke nieuwe begrippen hebben jullie in deze les gehoord of geleerd? Vul je begrippenlijst aan. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> 2. Check met de docent welke van deze begrippen belangrijk zijn om te onthouden.


 * voedingstof || Zit vooral in de volgende voedingsmiddelen || Welke van deze voedingsmiddelen heb je al gegeten? ||
 * Energie ||  ||   ||
 * Water ||  ||   ||
 * Eiwit ||  ||   ||
 * Koolhydraten ||  ||   ||
 * Vetten ||  ||   ||
 * Vitamines ||  ||   ||
 * Voedingsvezels ||  ||   ||

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **__* Opdracht :__** Voedingsanamnese. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> In deze opdracht moeten de leerlingen een voedingsanamnese uitvoeren. Dat betekent dat ze iemand uit de klas gaan interviewen over zijn of haar voedingspatroon. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> Een voedingsanamnese is een analyse van wat iemand dagelijks eet. Meestal gaat zo’n anamnese over een periode van 48 uur. Na een dergelijke analyse kan een diëtist een voedingsadvies opstellen. Hoe zo’n voedingsadvies eruit ziet, hangt voor een deel af van de vraag van de cliënt. Die vraag kan te maken hebben met gezonder eten, minder eten (om af te vallen, bijvoorbeeld) of bepaalde <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> voedingsstoffen vermijden of juist extra tot je nemen in verband met een ziekte. Er kan eventueel een diëtiste uitgenodigd worden.

<span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> **__* Opdracht :__** Brainstorm. <span style="display: block; height: 1px; left: -40px; overflow: hidden; position: absolute; top: 3031px; width: 1px;"> De leerlingen denken zelf in groepjes van 4 na over hoe ze de school gezonder kunnen maken. Dit moeten projecten zijn waar ze zelf achter staan en zouden willen uitvoeren. Na de brainstorm wordt er een klasgesprek gevoerd over de ideeën en worden de beste ideeën verzameld en voorgesteld aan de werkgroep gezonde voeding.