Suggesties+en+alternatieven

= ** SUGGESTIES EN ALTERNATIEVEN ** =

= 1. Bredere blik op het gekozen thema = De keuze voor het thema ‘burgerzin’ liet ons nog een behoorlijk ruime speelruimte. Ruimte voor eigen invulling, maar dan wel na deze invulling ook afgetoetst te hebben bij de school waarvoor we het implementatievoorstel uitwerkten. Burgerzin - of ‘actief burgerschap’ zoals het in de VOET omschreven staat- is een breed thema. Op vraag van de school hebben wij de focus gelegd op de Belgische politiek-juridische context.

De focus op de politiek juridische context leidt zonder bredere kadering natuurlijk niet tot ‘actief burgerschap’. Actief burgerschap in de ware zin van het woord is een attitude. Attitudes bijbrengen: één van de moeilijkst te concretiseren taken van het onderwijs (en daardoor vaak verbeten geconcretiseerd tot kennisoverdracht). Ons implementatievoorstel loopt het risico zo’n verbeten project te worden indien het oningebed en ongeëngageerd toegepast wordt. De ontwikkeling van een positieve attitude rond actief burgerschap dient gezien te worden in samenhang met enkele andere VOET-contexten. Naast context 5, zijn ook de contexten 4, 6 en 7 sterk bepalend voor de slaagkansen van de VOET binnen context 5. De contexten 4 ‘Omgeving en duurzame ontwikkeling’, 6 ‘Socio-economische samenleving’ en 7 ‘Socioculturele samenleving’ geven de inhoud weer van de thema’s waarover de 5e context uitspraken doet op politiek (en juridisch) niveau.

De theoretische basis vonden we noodzakelijk voor het vormen van een bewuste en onderbouwde mening over het politieke systeem van België. Deze kennis alleen blijft echter dode letter als de stap van mening vormen naar actie en participatie niet voldoende aandacht krijgt. Dit is een kritisch punt waarop vele van de door ons besproken pakketten in tekort schieten: de praktische toepassing van de attitude van de Belgische politieke context in het alledaagse leven op school. Geen enkel bestaand programma geeft handvaten aan scholen om hier grondig op in te spelen. Een voorbeeldje: de partijnamen en ideologieën waarvoor de verschillende partijen staan, blijven zweverige termen als ze bij discussies in klasverband nooit zo vernoemd worden. Het is even sterk een taak van de school om leerkrachten hier voldoende vertrouwd mee te laten zijn, om zulke vage (en vaak moeilijke) begrippen te introduceren in hun alledaags taalgebruik.

De uitwerking van dit thema is niet eenvoudig in een 2e graad. Op een leeftijd waarop je als burger in de Belgische samenleving nog niet erkend wordt verantwoordelijk genoeg te kunnen zijn om stemrecht te hebben, is het niet eenvoudig jongeren warm te maken voor dit thema. We hebben geprobeerd dit op te vangen door aansluiting te zoeken bij de interesse van de doelgroep binnen de gekozen werkvormen en inhoud. Het viel ons echter bij elk pakket op hoezeer deze politiek juridische context vertaald wordt in educatieve pakketten die een bijdrage leveren aan de invulling van “hoofdarbeid” m.b.t. dit thema. Enkel in het pakket “Handige Harry’s” vonden we ook klemtonen op “handenarbeid” terug. Maar ook hier missen we de toepassing in het alledaagse leven van de school.

2. Ons implementatievoorstel kritisch belicht
Naast enkele mogelijke valkuilen en een aantal voorwaarden om aan de implementatie van het thema ‘politiek-juridische samenleving’ te kunnen beginnen die reeds bij “bredere kadering van het thema” aan bod kwamen, stelden wij ons nog enkele extra vragen bij de manier nadat we op deze wiki de implementatie voorstelden. We deden ons best om er binnen de aanwezige tijd en ruimte een zo goed mogelijk voorstel van te maken, maar zijn er ons ook van bewust dat dit voorstel allesbehalve perfect is. De antwoorden op de vragen kunnen handvaten zijn om dit voorstel te optimaliseren.

__**Hebben we de implementatie op alle niveaus gelijkwaardig uitgewerkt?**__ Bij de uitwerking van de organisatie van de leerlingenraad door de leerlingen van het vierde jaar houden we onvoldoende rekening met de bestaande situatie op **schoolniveau**. We hebben hierover weinig concrete informatie wat betreft deze school. Eigenlijk té weinig om een echt haalbare implementatie uit te werken. Bijvoorbeeld: welke criteria zijn er op schoolniveau gesteld m.b.t. de leerlingenraad, hoeveel kandidaturen mogen ingediend worden per klas/per leerjaar/per graad, is er een gelijke spreiding over de klassen waaruit mensen een kandidatuur indienen, hoe kunnen bepaalde klassen aangespoord worden actiever deel te nemen aan de democratische systemen in de school, hoe democratisch is het schoolsysteem nu, komt dit ook zo over bij de leerlingen,… Het voorstel dat we nu doen, heeft zeker potentieel om de school te inspireren, maar is niet voldoende aangepast aan de reeds bestaande systemen.

We hebben in ons implementatievoorstel geen rekening gehouden met de leermogelijkheden van scholen onderling. Scholen kunnen voor de praktische implementatie van zulke pakketten ook van elkaar leren door bijvoorbeeld binnen de scholengroep (of breder) “knelpunten bij realisatie” te bespreken. Een andere manier om op dit **mesoniveau** te leren uit de ervaringen van anderen, kan teruggevonden worden in eerdere implementatievoorstellen die aansluiten bij dit thema: bijvoorbeeld over de implementatie van VOET m.b.t. de Europese Unie: http://dgm.wikispaces.com/groep022011.

De twee grootste tekorten die we ervoeren bij de bestaande educatieve pakketten hebben we slechts gedeeltelijk kunnen compenseren in ons implementatievoorstel. We hebben het over enerzijds de weinig praktisch gerichte kant van de educatieve pakketten en anderzijds de weinige ondersteuning in de integratie van “ver-van-mijn-bed”-begrippen en concepten uit de politiek in de schoolse context.
 * __Welke gaten in de bestaande educatieve pakketten hebben we onvoldoende kunnen opvangen met ons implementatievoorstel?__**

Ter illustratie van hoe we hierin niet alles op alles gezet hebben en ons te vaak hebben laten leiden door de theoretische bril die we zelf gewoon zijn, geven we hier een alternatieve inzet van het educatief pakket ‘Handige Harry’s’ weer. Ondanks dat we Handige Harry’s kozen omwille van zijn focus op de technische kant van het parlement, integreerden we dit programma uiteindelijk toch weer via een theoretische uitleg. We proberen dit wel te verzachten door zo veel mogelijk beeldmateriaal te voorzien en een “echte praktijkwerker” aan het woord te laten, maar echt tot de praktijk zelf komen we niet in ons implementatievoorstel. We maken in onze implementatie de bedenking dat bij de organisatie van de verkiezingen in het vierde jaar //"[...] bij deze taken is het de bedoeling dat er zo veel mogelijk technische kennis en creativiteit wordt toegepast".// Echter door de uitdrukkelijke vraag van de school om de uitwerking van deze VOET binnen de vakken Nederlands en PAV te kaderen, hinkt ons voorstel achter op de integratie van de technische zijde van het parlement op dit niveau. We willen de school daarom suggereren om de “Handige-Harry-toelichter” te proberen uitnodigen als ondersteuner om de technische applicaties uit te werken in de praktijkvakken op het moment dat het vierde jaar de verkiezingen zelf moet organiseren. De technische tips zoals die in het parlement gebruikt worden, kunnen dan ook echt (en daardoor uitdagend) toegepast en uitgeprobeerd worden door de leerlingen.

Neen, het meet enkel datgene wat eenvoudig te concretiseren valt. De eigenlijke evaluatie van de attitudevorming bij leerlingen is niet zo eenvoudig te vatten. Dit actief burgerschap komt slechts tot uiting in specifieke situaties die zeer contextgebonden zijn. De school zal daarom zelf moeten aangeven op voorhand op welke concrete deelterreinen in het schoolleven ze haar aandacht wil vestigen om te kijken of de implementatie ook wel degelijk zijn doel heeft bereikt. Dit kan gaan over ‘het aantal leerlingen binnen de leerlingenraad’, ‘het engagement waarmee de leerlingen dingen organiseren’, ‘veranderingen in het alledaags taalgebruik bij de leerlingen die duidelijk maken dat begrippen als democratie en ideologie geen lege begrippen zijn’, ....
 * __Meet ons voorstel ter evaluatie wel datgene wat we als doelstelling vooropstelden?__**

Belangrijk hierbij is dat de school niet halsstarrig blijft vastklampen aan deze begindoelstellingen, maar ook gaandeweg oog heeft voor datgene wat leerstof als deze beïnvloedt en verder kan beïnvloeden.

Onder deze vraag passen natuurlijk oneindig veel antwoorden en naargelang de veranderende context zullen ook die antwoorden mee evolueren. We geven hieronder daarom enkel de volgens ons logisch eerstvolgende stap die nog gezet dient te worden vooraleer een effectieve implementatie van ons voorstel mogelijk is.
 * __Wat kan nog verder uitgebreid worden?__**

Een echt draaiboek met een duidelijke planningslijn lijkt ons een onontbeerlijke stap. Een stap echter die de school zelf moet opstellen aangepast aan haar persoonlijke organisatie. Belangrijke vragen hierbij zijn: Er kan ook gekozen worden om draaiboeken aangepast te maken naargelang voor wie ze bestemd zijn. Zo zal sommige informatie vooral relevant zijn voor de directie (vb. de aankoopprijs) en andere informatie gaat dan weer ieder aan.
 * Wat gaat hoelang duren?
 * Welke voorbereidingstijd is daar nog voor nodig?
 * Hoeveel personen moeten minimaal bij welk onderdeel verantwoordelijk zijn om de werkdruk realistisch te houden?

** 3. Voorstellen voor alternatieve werkvormen **
In onze selectie van het aantal educatieve pakketten dat we onder de loep wouden nemen, verloren we door praktische redenen ook enkele toch wel ook interessante pakketten. Aangezien sommige organisaties laat geantwoord hebben op onze vraag of omdat andere educatieve pakketten werden geüpdatet, konden we deze pakketten niet opnemen. Na enige tijd kregen we toch nog reactie op onze e-mails of zagen we dat bijvoorbeeld Toemeka zijn educatief pakket had afgewerkt. Onze keuze stond echter al vast, dus daarom vermelden we deze educatieve pakketten bij de alternatieven.

__**Infoshop**__ Het informatiecentrum van de federale overheid biedt informatiebrochures aan over zowel België als Europa. Op aanvraag stelt de dienst een pakket samen en dat tegen een betaalbare low-budget prijs. Op de website is informatie te vinden over België als monarchie, het koningspaar ...

Toemeka vzw is een beweging die maatschappelijke thema’s verstaanbaar maakt voor iedereen. Dat doen ze door laagdrempelige communicatieprojecten uit te werken, te organiseren en te begeleiden. Alles wat deze onderneming organiseert moet verstaanbaar zijn en toegankelijk voor iedereen.
 * __Toemeka__**

Toemeka heeft jarenlange ervaring in het maken van educatieve pakketten. Ze zoeken naar interactieve en vernieuwende methodes en maken waar mogelijk gebruik van nieuwe digitale toepassingen. Hun nieuwste pakket 'Kies-Keurig!' werd naar aanleiding van de politieke verkiezingen gecreëerd.

Door de razendsnelle evolutie van onze maatschappij is samenleven een complex gegeven geworden. Vanuit deze visie is het idee ontstaan om binnen de Senaat een Platform op te richten dat de aandacht moet vestigen op burgerzin en democratie en dat de herinnering aan WO II levend moet houden. Dit Platform werd formeel in het leven geroepen als het Platform Democratie en Burgerzin. Het uiteindelijke doel van het Platform Democratie en Burgerzin is het empowerment van burgers, en meer bepaald van jongeren, te stimuleren. Met andere woorden bijdragen tot de vorming van betrokken, actieve, verantwoordelijke en kritische jonge burgers. Wil je jongeren kritisch leren nadenken over democratie, ze burgerzin bijbrengen of nog de herinnering aan oorlogen zoals WO II in hun geest levend houden? Deze website biedt een overzicht van Belgische verenigingen die werken op het vlak van democratie, burgerzin en herinneringseducatie.
 * __Platform democratie en burgerzin __**

Terug naar Suggesties, reflectie en alternatieven. Terug naar hoofdpagina.