groep062011interviewmeteenleerkracht

Aanwezigen en functie: Wijze: face-to-face interview te KTA Merelbeke Datum: 22/03/2011
 * Vertegenwoordiger vakgroep VOETEN: Nadine De Weerdt (2de en 3de graad)
 * Leerkracht godsdienst: Els Brondeel (3de graad)
 * Leerkracht zedenleer: K. Maes (3de graad)
 * Studenten SLO: Jasmien De Vree en Céline Scheirsen

**1.2 Algemeen interview met leerkracht over VOET- en**

 * ===** Een werkgroep rond VOETEN ** ===

In het KTA is er een werkgroep van leerkrachten die zich bezig houdt met de ontwikkeling en implementatie van de VOETEN in de schoolcultuur. Deze werkgroep ontstond op initiatief van de oud-directeur eerder dit schooljaar. In de werkgroep komen in principe alle VOETEN aan bod. Men probeert de VOETEN-thema’s te verdelen onder de leerkrachten naargelang de ervaring die ze ermee hebben. Wie bijvoorbeeld vaak werkt rond seksualiteit of hieromtrent ooit iets heeft gedaan, neemt dat thema voor zijn rekening. Vaak gebeurt het echter ook dat leerkrachten zonder meer thema’s krijgen toegewezen. Deze werkgroep heeft de ontwikkeling van een veelheid van plannen voor VOETEN- projecten met zich meegebracht. Een groot deel van deze projecten zijn tot uitvoering gebracht in de eerste maanden van het schooljaar, die overeenstemmen met de laatste maanden van de oud-directeur. Sindsdien is de 'draaimolen' wat stilgevallen.

De werkgroep werkt de VOETEN uit op schoolniveau. Ontwikkelde voorstellen kunnen echter ook worden overgeheveld naar het klasniveau (bv. het thema ‘reanimatie’). De implementatie van VOETEN op klasniveau is dan echter de taak en verantwoordelijkheid van de individuele leerkracht. Voorbeelden van thema’s die werden behandeld: gezonde voeding, seksualiteit, weerbaarheid/assertiviteit, drugs, cultuur (dynamo- project), veiligheid, politiek, reanimatie, …

De keuze van de thema’s wordt veelal geïnspireerd door situationele omstandigheden zoals de media of wanneer de schoolcultuur daarom lijkt te vragen. Wanneer de ‘Week van de smaak’ in de media wordt aangekondigd, kan de school bijvoorbeeld kiezen voor de implementatie van hun ‘Week van de gezonde voeding’.


 * ===** Hoe ervaren de leerkrachten de werkgroep en de VOETEN? ** ===

Algemeen hebben de leerkrachten een positieve attitude ten aanzien van de idee van vakoverschrijdend werken. Zij betreuren echter de organisatie en het beleid inzake VOETEN- werking op hun school. Hun ontevredenheid situeert zich op twee niveaus:

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Enerzijds is er een ontevredenheid over de organisatie en werking van de werkgroep. Hoewel er een engagement van het volledige lerarenkorps wordt verlangd, komt het er in de praktijk op neer dat het telkens dezelfde leerkrachten zijn die voor de uitwerking en uitvoering van de VOETEN instaan. Misschien is dit gegeven des te sterker in het TSO en BSO waarbij het lerarenkorps ook daadwerkelijk heel gevarieerd is. Leerkrachten voor ‘zachte vakken’ zullen meer aansluiting vinden bij de VOETEN- thema's dan leerkrachten die ‘harde praktijkvakken’ doceren zoals bouw. De leerkrachten godsdienst en zedenleer hebben het gevoel dat zij het grootste aandeel van VOETEN voor zich nemen. <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Daarnaast duiden de leerkrachten op de verhoogde werklast en tijdsdruk. Nu koos men er voor om alle thema’s in het VOETEN- boekje vorm te geven. Voor de uitwerking op schoolniveau zijn er echter weinig bestaande pakketten van waaruit men kan vertrekken, waardoor de leerkrachten vaak van vooraf aan met een leeg blad aan een project dienen te beginnen. Zoveel tegelijk willen op één schooljaar heeft nefaste gevolgen voor de kwaliteit van de uitwerking van de projecten en het onderwijs in het algemeen. De leerkrachten geloven niet dat er iets bereikt wordt bij de leerlingen. In de huidige organisatie en beleid van de VOETEN- werkgroep is er noch ruimte voor evaluatie noch voor een nabespreking van de projecten. Dit haalt ook de motivatie van de leerkrachten naar beneden. Na afloop van de projecten blijft er geen gevoel van voldoening over bij de leerkrachten, maar wel een algeheel gevoel van opluchting dat het voorbij is. Bovendien vergen de talrijke projecten veel (vrije) tijd om te ontwikkelen, nemen een groot aantal reguliere lesuren in en belemmeren de uivoer van de leerplandoelstellingen. Ze pleiten voor een standvastiger beleid: er moet vooraf een selectie gemaakt worden rond welke thema’s men aan de slag wil gaan en wil uitdiepen. De leerkrachten stellen voor een uitwerking van VOETEN per drie jaar te organiseren.

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Anderzijds vinden ze niet dat er meer tijd en moeite moet gestopt worden in de uitwerking van de thema’s op schoolniveau. Ze zijn ontevreden over het grote belang dat VOETEN op schoolniveau krijgen, terwijl VOETEN op klasniveau even belangrijk zijn, zoniet belangrijker, en in de huidige werking lijken te worden onderschat. Werken rond VOETEN op klasniveau is namelijk een onmisbare taak voor elke leerkracht, gaande van het vak opvoedkunde en wiskunde tot godsdienst en bouw. <span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Tot slot wijzen de leerkrachten op het gevaar van de toenemende bureaucratische regelgekte in het onderwijs: het VOETEN- groene boekje is niet meer dan een uitgeschreven theoretisch kader van hoe lessen al sinds decennia worden gegeven en van wat eigenlijk als evident en oorspronkelijk wordt bevonden. “Men moet er zich voor behoeden niet het warme water opnieuw te willen uitvinden.” Door alles te formuleren als een ‘moeten’, bestaat het risico dat het ‘willen’ verstikt wordt. De leerkrachten duiden op het feit dat het steeds een zaak van ‘meer’ is. De werklast wordt alsmaar hoger, maar de compensatie blijft uit.


 * ===<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif;">** Hoe ervaren de leerlingen het werken rond de VOETEN? ** ===

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">De leerkrachten stellen vast dat er ook bij de leerlingen een overdaadgevoel aan projectwerking heerst en zelfs de ‘lesvrije uren’ niet meer kunnen smaken. Inhoudelijk lijken ze weinig op de thema’s betrokken, tenzij het thema’s zijn die nauw aansluiten bij hun eigen belevingswereld zoals seksualiteit en drugs.


 * ===<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif;">** Welke thema’s zouden de leerkrachten verder uitgewerkt willen zien voor de 3de graad BSO? ** ===

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Thema’s die volgens de leerkrachten interessant lijken, maar die momenteel nog niet in de VOETEN zijn opgenomen, zijn ‘pokeren/gokken’ en ‘normen en waarden’. Momenteel trachten de leerkrachten deze thema’s te integreren in hun eigen lessenpakket.

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Daarnaast wordt ook aangegeven dat een concretere uitwerking rond het thema rouw aangewezen zou zijn. In de loop van de week overleed een collega-leerkracht. De leerkrachten hadden het gevoel dat, hoewel er een draaiboek voorhanden is, de organisatie en aanpak inzake mededelingen en mogelijkheden tot rouwverwerking eerder stroef verliepen.

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Tot slot benadrukt men de eis en het belang aan structuur in het lessenrooster voor de jongeren die onderwijs krijgen in het TSO en BSO. Een schooljaar waarin het gewone lessenpakket geregeld wordt onderbroken voor projectwerking zorgt voor een onderbreking van de continue werking die toch voor vele leerlingen als houvast fungeert.

<span style="font-family: 'Trebuchet MS',Helvetica,sans-serif;">Terug naar overzicht