022013_Noden+school



__**De leerlingen **__

Op de school zitten verschillende leerlingen die te kampen hebben met sociaal-emotionele problemen, zowel in de thuissituatie als erbuiten. Deze problemen hebben hun weerslag op het schoolgebeuren. Het is echter zo dat de leerlingen vaak de problematische situatie waarin de anderen verkeren niet begrijpen. Ze voelen zich snel benadeeld ten opzichte van elkaar als de anderen meer begeleiding kr ijgen of als de school uitzonderlijk “voordelen” toekent zoals vrijstellingen voor.

 Dit is dan ook de aanleiding geweest dat in een bepaalde klas de situatie na een lange aansleep van kleine problemen zodanig is geëscaleerd, dat de sfeer binnen die klas volledig verziekt is geraakt. De klas is wel altijd tamelijk rumoerig geweest, maar de laatste tijd is het zo dat, wanneer één leerling iets zegt wat een ander om één of andere reden misvalt, hij/zij daar direct op wordt aangesproken. Als iemand iets zegt, wordt daar door de anderen zeer venijnig op gereageerd. Die escalatie kwam er na het feit dat de school voordelen had toegekend aan een leerling die thuis in een problematische sociaal-emotionele situatie verkeerde. De andere leerlingen voelden zich benadeeld, want ook vele anderen hebben/hadden het zwaar te voorduren, en hadden toen die voordelen niet gekregen. Ze keerden zich tegen de betreffende leerling. Dit uitte zich in het gedrag en de attitudes van de leerlingen. Er ontstond een onaangename sfeer met onderlinge (verbale) aanvallen. Ondertussen zijn de aanvallen niet enkel meer tegen die ene specifieke leerling gericht. Verschillende leerlingen keerden zich steeds meer tegen elkaar. Er is een attitude in de klas ontstaan waarbij men zich steeds benadeeld voelt ten opzichte van de rest en leeft met het idee dat anderen worden voorgetrokken. Er is dus veel meer aan de hand dan die ene enkele gebeurtenis. Dit specifiek geval is nu zelfs niet meer aan de orde in de conflicten. De leerlingen hebben algemeen genomen problemen om zich in te leven in de situatie van anderen en hiervoor begrip op te brengen. De leerlingen moeten werken aan hun wederzijds respect en moeten meer empathie tonen tegenover elkaar. De leerlingen vertonen weerstand en externaliserende gedragsproblemen. De klas is een hoger jaar en de leerlingen worden de laatste tijd met veel werk geconfronteerd, er wordt veel van hen gevraagd. Sommige leerlingen zitten ook niet echt op hun plaats in de richting, het niveau ligt voor enkelen te hoog. Leerkrachten signaleerden dat het om een chaotische groep gaat, dat er een probleem rond stiptheid en discipline is, ze komen soms te laat of ze hebben hun materiaal niet bij. “Een zweem van sabotage eigenlijk” aldus één van de leerkrachten. Stel dat de leerlingen een slechte toets hebben gemaakt, dan zullen ze niet over zichzelf gaan nadenken om de oorzaak te zoeken, maar ligt het volgens hen aan de leerkracht die het slecht heeft uitgelegd. Zonder naar zichzelf te kijken is de anderealtijd de schuldige. Ander voorbeeld is wanneer er leerlingen aan het babbelen zijn, en de leerkracht wijst hen hierop, dan volgt automatisch de reactie dat de anderen ook aan het praten zijn. Een beslissing van de leerkracht wordt maar moeilijk aanvaard. De leerlingen kijken nooit in eigen boezem als er iets verkeerd loopt.

Al deze zaken dragen er toe bij dat ze op de toppen van hun tenen lopen en niet veel meer kunnen verdragen (van anderen). De klas in zijn geheel functioneert dus niet zoals het zou moeten en is moeilijk in de hand te houden.

__**De leerkrachten. **__

Naar de leerkracht toe is het gedrag die de leerlingen vertonen vaak opstandig. Er zijn wel concrete richtlijnen opgesteld. Voorbeeld is dat de leerlingen op tijd in de klas aanwezig moeten zijn en hun boeken moeten bijhebben, of er volgt een sanctie. Wat moet gebeuren staat wel vast, maar overtredingen leiden niet tot grote sancties. De regels zijn er bij wijlen maar pro forma. Er worden wel gedragsregels bepaald, maar er wordt niet consequent bestraft. De leerlingen in de klas zelf zijn verdeeld over het vinden van een oplossing. Het gaat om een 6e jaar, veel van de leerlingen vinden het voor die paar resterende maanden van het schooljaar de moeite niet meer er nog iets aan te veranderen. Aan de andere kant zijn er wel nog leerlingen die het echt nodig vinden de laatste maanden van hun humaniora toffer te maken. Wat er door de geïnterviewde leerkracht zelf reeds is ondernomen is de leerlingen na de les tot bij zich roepen en vragen wat er hen stoort en of eraan kan worden gewerkt. Dit uitte zich in een hele discussie, maar de leerlingen hadden toch even hun hart kunnen luchten en nadien zag je toch een beetje verbetering.

De school heeft op aandringen van de leerlingenbegeleidster en de leerkrachten contact opgenomen met “On a break” (time-outproject dat zich bezig houdt met klassen met dergelijke problemen en hieraan probeert te werken. ), in de hoop de problemen op te lossen. Er was een klasdag waarbij de hele klas naar Moerkensheide in De Pinte ging om er aan teambuilding te doen. Daarbij werden ook leerlingen en leerkrachten geïnterviewd en hun visies werden gebundeld.Deze vertoonden veel gelijkenissen: de leerlingen vinden het niet leuk om in die klas te zitten omwille van de sfeer en ze voelen zich ook niet gesteund.  In de voormiddag kwamen de klassieke spelletje aan bod (vb: op stoelen gaan staan en zonder de grond te raken op alfabet gaan staan,…). In de namiddag was er een klassengesprek voorzien, waar de leerlingen het meest naar uitkeken. Maar uiteindelijk kwam het zover niet. Het gesprek gebeurde in kleine groepjes, en de kern van de problemen kwam niet aan bod. De leerlingen vonden het wel leuk, maar niet zinvol en bleven dus op hun honger zitten.

Doordat het klassengesprek er niet kwam, werd de kern van de problemen ook niet geraakt. In de loop van de rest van het schooljaarzijn er nog enkele sessies voorzien. Voorlopig is er in de praktijk jammer genoeg nog niet veel beterschap merkbaar. Naar de toekomst toe zijn er nog enkele <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; line-height: 1.5;">klasdagen voorzien voor die klas specifiek. De begeleiders van “On a break” zijn na het gesprek met de leerlingen bij de leerkrachten langs geweest om alles eens te overlopen. Het ging daarbij om zaken zoals de structuur van de school. In de school draait alles om respect. Als je respect geeft, krijg je respect terug.

__**<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">Hoe moet het nu verder? **__ <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">De school doet zeker haar best om de problemen op te lossen, en zoekt naar allerlei initiatieven om dit te doen, met specifieke concentratie op de <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; line-height: 1.5;">probleemklas om hier iets te kunnen veranderen.

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">Er is echter tn eerste geen specifiek plan voor individuele leerlingen die te kampen hebben met emotionele problemen, en ten tweede is er ook geen plan om de hele school te leren omgaan met dergelijke problemen. Niet enkel als je zelf het slachtoffer bent, maar ook als je als klas of school met zulke situaties wordt geconfronteerd. Er is uiteraard wel begeleiding voor de individuele leerlingen die met problemen te kampen hebben, maar een overkoepelend programma dat ook de andere leerlingen moet leren omgaan <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; line-height: 1.5;">met eigen en elkaars problemen is er nog niet uitgewerkt.

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;"> Er dient gewerkt te worden aan het omgaan met sociaal-emotionele problemen, zowel bij het individu als in groep. Het is in deze klas immers zo dat de leerlingen de ergernissen die er leven wel kennen, maar geen weet hebben van de oorzaken. Er dient aandacht te worden <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; line-height: 1.5;">besteed aan het bijdragen van empathie voor de situatie van anderen en niet enkel te denken in termen van eigenbaat.

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">Leerkrachten willen een oplossing zoeken, maar vaak zijn de leerlingen niet enthousiast. De leerkrachten dachten aanvankelijk echter vaak dat het om gewoon pestgedrag ging, en waren niet op de hoogte van de achterliggende problemen. Eén van de geïnterviewde leerkrachten had ook zijn naam opgegeven als contactpersoon voor de betreffende leerling. Zij hebben zelf aangegeven dat ze naar hem zouden stappen als het nodig zou zijn. De leerkracht gaat zelf niet actief op zoek. “Mijn belangrijkste taak bestaat er nog steeds in dat ik de leerlingen iets moet aanleren”, zegt hij. “Ik moet mijn cursus zien. Ik kan geen volledige lesuren spenderen aan het oplossen van problemen. Maar ik wil wel een aanspreekpunt zijn naast mijn lessen. Leerlingen moeten weten dat ze bij mij terecht kunnen”. <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">Er is evenwel een kloof tussen twee groepen van leerkrachten. De ene groep wil echt het welzijn van de leerlingen bevorderen, en stelt dit op de eerste plaats. De andere groep leerkrachten vind het in de eerste plaats belangrijk professioneel aanwezig te zijn en te maken dat hun leerstof is gezien. Als er problemen zijn, kunnen de leerlingen na de uren bij hen terecht om de zaken te bespreken en een oplossing te zoeken. De leerlingen zelf weten maar al te goed welke leerkrachten open staan om te helpen en bij wie ze terecht kunnen.

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">De school werkt met richtlijnen. Ze hebben een affiche en een uitgebreid schoolreglement. De leerlingen weten dus welke zaken door de beugel kunnen en welke niet. Het probleem is echter het consequent optreden wanneer de regels worden overtreden. Daar waar de ene groep leerkrachten standvastig optreedt, zal de andere groep bepaalde gedragingen tolereren en meer krediet toekennen. Ze geven bijvoorbeeld enkel een opmerking maar passen niet consequent de straffen toe. Alle leerkrachten zouden inzake reactie op één lijn dienen te staan, maar de facto is dat niet zo. Iedereen grijpt zo een beetje op zijn eigen manier in.

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;"> Dit terwijl de leerlingen eigenlijk nood hebben aan rechtlijnigheid in bestraffing. Ze dienen te weten als ze dit of dat verkeerd doen, dat er die of die straf op zal (en niet kan) volgen. Het feit dat bepaalde leerkrachten maar een beperkt aantal uren in een bepaalde klas lesgeeft zou geen problemen mogen vormen inzake het consequent optreden. Als leerling A doet, dan volgt B. Zo zou het moeten zijn.

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">De groep is een dag op teambuilding geweest. Vele leerlingen zien echter het nut niet meer in, aangezien ze binnen een goede maand denken afgestudeerd te zijn. De focus is weg. Het enige wat nog kan worden gedaan is de laatste weken zo goed mogelijk doorkomen en ondertussen preventief maatregelen nemen om dergelijke probleemgevallen te vermijden.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">__Effect van genomen initiatieven op de leerlingen__ **