Concrete+aanleiding

**Go home! ** **Terug naar de verkenningspagina **

De problemen begonnen van vorig jaar. De concrete aanleiding was het overlijden van de vader van één van de leerlingen. De leerlinge kreeg op basis van die gebeurtenis een vrijstelling voor enkele examens. Meerdere andere leerlingen in die klas voelden zich hierdoor benadeeld, want er zijn daar verschillende leerlingen die het zwaar te verduren hebben (gehad). Er zitten veel leerlingen in de klas wiens vader ziek, terminaal of overleden was, of wiens beide ouders waren overleden. Dus ook andere leerlingen binnen die klas hadden het moeilijk en moesten omgaan niet gekregen.met emotioneel zware problemen, maar zij hadden die tegemoetkoming (= vrijstelling),
 * Het begin. **

Dit uitte zich in het gedrag en de attitudes van de leerlingen. Er ontstond een onaangename sfeer en met onderlinge (verbale) aanvallen. Ondertussen is dit alles al danig geëscaleerd en zijn de aanvallen niet enkel meer tegen die ene specifieke leerlinge gericht. De situatie kwam tot een explosie waarbij verschillende leerlingen zich tegen elkaar keerden. Er is een attitude in de klas ontstaan waarbij men zich steeds benadeeld voelt ten opzichte van de rest en leeft met het idee dat anderen worden voorgetrokken. Er is ondertussen dus veel meer aan de hand dan die ene enkele gebeurtenis van de vrijstelling, dit specifiek geval is nu zelfs niet meer aan de orde.

Het is wel zo dat de klas altijd tamelijk rumoerig is geweest, maar de laatste tijd is het zo dat, wanneer één leerling iets zegt wat een ander om één of andere reden misvalt, hij/zij daar direct op wordt aangesproken. Als iemand iets zegt, wordt daar door de anderen zeer venijnig op gereageerd. De leerlingen vertonen verder ook weinig empathie en ze kunnen zich zeer slecht verplaatsen in een ander zijn standpunt. De kleinste vonk kan heel de situatie doen escaleren. Dit zou te maken kunnen hebben dat de leerlingen de laatste tijd met veel werk worden geconfronteerd en er veel van hen wordt gevraagd. Sommige leerlingen zitten niet ook echt op hun plaats in de richting, het niveau ligt voor enkelen te hoog,… Al deze zaken zouden ertoe kunnen bijdragen dat ze op de toppen van hun tenen lopen en niet veel meer kunnen verdragen (van anderen). De klas in zijn geheel functioneert dus niet zoals het zou moeten en is moeilijk te hanteren.
 * Mogelijke drijfveren. **

Naar de leerkracht toe is het gedrag van de leerlingen vaak opstandig, ze vertonen weerstand en externaliserende gedragsproblemen. Stel dat de leerlingen een slechte toets heeft gemaakt, dan zullen ze niet over zichzelf gaan nadenken om de oorzaak te zoeken, maar ligt het volgens hen aan de leerkracht die het slecht heeft uitgelegd. Zonder naar zichzelf te kijken is de andere altijd de schuldige. Ander voorbeeld is wanneer er leerlingen aan het babbelen zijn, en de leerkracht wijst hen hierop, dan volgt automatisch de reactie dat de anderen ook aan het praten zijn. Er zijn voor de leerlingen wel concrete richtlijnen opgesteld. Voorbeeld is dat de leerlingen op tijd in de klas aanwezig moeten zijn en hun boeken moeten bijhebben, of er volgt een sanctie. Wat moet gebeuren staat wel vast, maar de sancties kwamen niet. De leerlingen in de klas zelf zijn verdeeld over het vinden van een oplossing. Het gaat immers om een 6e jaar. Veel van de leerlingen vinden het voor die paar maand dat het nog maar is vooraleer ze zijn afgestudeerd dan ook de moeite niet meer er nog iets aan te veranderen. Aan de andere kant zijn er wel nog leerlingen die het echt nodig vinden de laatste maanden van hun humaniora toffer te maken. Wat er door de leerkracht zelf reeds is ondernomen is de leerlingen na de les tot bij zich roepen en vragen wat er hen stoort en of eraan kan worden gewerkt. Dit uitte zich in een hele discussie, maar de leerlingen hadden toch even hun hart kunnen luchten en nadien zag je toch een beetje verbetering.
 * De leerkrachten. **

De school op aandrang van de leerlingenbegeleidster “On a break” (time-outproject die zich bezig houdt met klassen met dergelijke problemen en hieraan probeert te werken. ) bij gecontacteerd in de hoop de problemen op te lossen. Verder werden ook leerlingen en leerkrachten geïnterviewd en hun visies werden gebundeld. Deze vertoonden veel gelijkenissen: de leerlingen vinden het niet leuk om in die klas te zitten omwille van de sfeer en ze voelen zich ook niet gesteund. Op 1 maart was er een klasdag. Met de hele klas gingen ze naar Moerkensheide in De Pinte om er aan teambuilding te doen. In de voormiddag kwamen de klassieke spelletje aan bod (vb: op stoelen gaan staan en zonder de grond te raken op alfabet gaan staan,…). In de namiddag was er een klassengesprek voorzien, waar de leerlingen het meest naar uitkeken. Maar uiteindelijk kwam het zover niet. Het gesprek gebeurde in kleine groepjes, en de kern van de problemen kwam niet aan bod. De leerlingen vonden het wel leuk, maar niet zinvol en bleven dus op hun honger zitten. Doordat het klassengesprek er niet kwam, werd de kern van de problemen ook niet geraakt. In de loop van de rest van het schooljaar zijn er nog enkele sessies voorzien. Voorlopig is er in de praktijk jammer genoeg nog niet veel beterschap merkbaar. Naar de toekomst toe zijn er nog enkele klasdagen voorzien voor die klas specifiek.
 * Reeds ondernomen stappen. **

De school doet zeker zijn best om de problemen op te lossen, en zoekt naar allerlei initiatieven om dit te doen, met specifieke concentratie op de probleemklas om hier iets te kunnen veranderen. Er is echter ten eerste geen specifiek plan voor individuele leerlingen die te kampen hebben met emotionele problemen, en ten tweede ook niet voor de hele school leren om te gaan met dergelijke problemen, niet enkel als je zelf het slachtoffer bent, maar als je als klas(school)groep met zulke situaties wordt geconfronteerd. Er is uiteraard wel begeleiding voor de individuele leerlingen die zich met problemen te kampen hebben, maar een overkoepelend programma die ook de andere leerlingen moet leren omgaan met eigen en elkaars problemen is er nog niet uitgewerkt. Er dient gewerkt te worden aan het omgaan met sociaal-emotionele problemen, zowel bij het individu als in groep. Het is in deze klas immers zo dat de leerlingen de ergernissen die er leven wel kennen, maar geen weet hebben van de oorzaken. Er dient aandacht te worden besteed aan het bijdragen van empathie voor de situatie van anderen en niet enkel te denken in termen van eigenbaat.
 * Hoe moet het nu verder? **