groep122011_verantwoording_VOET

Home﻿page   **Waarom RSV in het IVV?** Zoals eerder gesteld, kunnen we binnen de contexten ‘(1) Lichamelijke gezondheid en veiligheid’, ‘(2) Mentale gezondheid’ en ‘(3) Sociorelationele ontwikkeling’ een aantal concrete vaardigheden en vereisten op vlak van kennis terugvinden met betrekking tot seksualiteit en relaties:
 * Het eigen lichaam leren kennen en adequaat reageren op lichaamssignalen.
 * Het nemen van voorzorgsmaatregelen tegen risicovol lichamelijk contact.
 * Het aanvaarden en verwerken van seksuele ontwikkeling en veranderingen in de puberteit.
 * Zich kunnen uiten over en respectvol omgaan met vriendschap, verliefdheid, seksuele identiteit en geaardheid en seksuele gevoelens en gedrag.
 * Een relatie kunnen opbouwen, onderhouden en beëindigen.
 * Het respecteren van verschillen en belang hechten aan respect en zorgzaamheid binnen een relatie.
 * Het bespreken van opvattingen over medische, psychische en sociale aspecten van samenlevingsvormen, veilig vrijen, gezinsplanning, zwangerschap en zwangerschapsafbreking.
 * Het onbevangen en constructief uiten van hun wensen en gevoelens binnen relaties en het stellen en aanvaarden van grenzen hierin.

De beredeneerde manier waarop men in het IVV Sint-Vincentius over de implementatie van de VOET-en waakt, blijkt ons inziens niet helemaal waterdicht te zijn. Vanuit het VVKSO wordt er immers voor bovenvermelde contexten verondersteld dat deze voldoende aan bod komen tijdens de richtingspecifieke vakken binnen de opleiding personenzorg. Zo komen de onderwerpen seksueel overdraagbare ziektes en het voortplantingsstelsel ruim aan bod in de tweede graad. Echter, de onwetendheid over deze thema’s blijkt zeer groot bij de leerlingen van de derde graad. De veronderstelling dat relationele en seksuele vorming reeds voldoende afgedekt wordt binnen de opleiding, belet dat er bewust stilgestaan wordt bij de noden en interesses van de jongvolwassenen betreffende dit onderwerp. Voor vele allochtone leerlingen uit het IVV Sint-Vincentius komt deze informatie wellicht te vroeg, waardoor men in de derde graad geen raad weet met essentiële vragen rond dit thema. Uit onderzoek (Mueller, R.E., Gavin, L.E. & Kulkami, A., 2008) blijkt immers dat formele seksuele voorlichting de seksuele risicogedragingen bij adolescenten effectief kan verminderen wanneer deze verstrekt wordt voor de seksuele initiatie. Veel allochtone meisjes wachten echter met deze seksuele initiatie tot aan hun huwelijk, waardoor de relationele en seksuele vorming in de tweede graad zijn effect mist bij deze doelgroep. Dit neemt echter niet weg dat er in de tweede graad leerlingen zijn die wel al gebaat zijn bij deze vorming. De ervaring van verschillende leerkrachten uit het IVV Sint-Vincentius leert dat heel wat allochtone leerlingen huwen tijdens of kort na de laatste jaren van hun opleiding (rond de leeftijd van 18 jaar). Tot kort voor hun huwelijk lijkt het niet evident om thuis te praten over seksualiteit en relaties (De Graaf et al., 2005). Vaak hebben allochtone meisjes pas enkele dagen voor ze huwen een kort gesprek rond dit thema met een vrouw uit de directe omgeving. Enkele jaren later fungeren zij als vertrouwenspersoon voor een aanstaande bruid uit hun nabije omgeving. Dit doet ons vermoeden dat deze kennisoverdracht eerder beperkt is en lijkt het aangewezen dat de school een belangrijke rol speelt binnen de seksuele en relationele vorming van jongvolwassenen. Uit het interview met N.M. blijkt duidelijk dat bij de jongvolwassenen in de derde graad een grote vraag/nood is naar informatie rond seksualiteit, een voorbeeld hiervan is het grote succes van de aidsgetuigenis op de themadag rond veiligheid. De relevantie van dit thema voor deze specifieke doelgroep en de duidelijke vraag van de leerlingen zelf, motiveren ons tot het uitwerken en implementeren van een programma dat - bovenop het huidige aanbod - aan deze vraag tegemoet komt. Hierbij houden wij het doel voor ogen om kennis, vaardigheden en attitudes bij te brengen en regelmatig op te frissen binnen een veilige context. We beogen een optimale transfer naar het dagelijks leven, rekening houdend met de verschillen in maturiteit en culturele achtergrond van de leerlingen.

Ter ondersteuning van onze motivering voor dit project, geven wij graag een tekst weer van L. Verhelst die de zin van relationele en seksuele vorming kracht bij zet.  <span style="line-height: 14pt; margin: 0cm 0cm 0pt; padding-bottom: 0cm; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm;">**//<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 11pt;">Lessen over verliefdheid en relaties zijn geen tijdsverlies! //** <span style="margin: 0cm 0cm 0pt; padding-bottom: 0cm; padding-left: 0cm; padding-right: 0cm; padding-top: 0cm;">//<span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">(L. Verhelst, n.d.) //

//<span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">Met de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen in het secundair onderwijs hebben scholen meer mogelijkheden gekregen om relationele en seksuele vorming een plaats te geven in de lessen en in het schoolbeleid. Het is is dan ook belangrijk om met jongeren over relaties en seks te praten en tevens ook stil te staan bij vragen over liefde en verliefdheid. Relationele en seksuele vorming houdt dus alle activiteiten in die jongeren kennis, vaardigheden en attitudes bijbrengen omtrent relaties en seksualiteit. Het is een vorming die hen begeleidt bij hun seksuele ontwikkeling en die hen waarden en normen bijbrengt. Relationele en seksuele vorming is belangrijk om de seksuele gezondheid van jongeren van vandaag te bevorderen. Dat betekent dat ze soa’s en ongeplande zwangerschappen vermijden, geen seksueel grensoverschrijdend gedrag stellen of meemaken, en dat ze seksueel en relationeel gelukkig zijn. //

//<span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">Relationele en seksuele vorming is echter meer dan louter kennis meegeven. Je kan pas effect hebben als er ook vaardigheden worden aangeleerd en aan attitudevorming wordt gedaan. Veilig vrijen en relationeel geluk zijn pas mogelijk als je de vaardigheid hebt om bijvoorbeeld je mening te kunnen uitdrukken. Want hoe kun je een condoom ten tonele brengen als je je tegenover de ander niet durft te uiten? Je kan het ook niet los zien van attitudes zoals respect en zorg voor jezelf en de ander. Hoe zeg je, als je heel erg verliefd bent, dat je niet aan de pil bent en eigenlijk ook nog niet klaar bent om ‘het’ te doen? Hoe bespreek je een soa-test zonder het wantrouwen van de ander te wekken? Al deze zaken kunnen aan bod komen in het werken rond relationele en seksuele vorming. //

//<span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">Vandaag gaat het in de lessen echter vaak en vooral over puberteit, anticonceptie, soa’s en hiv, het lichamelijke plaatje dat vooral onder het vak natuurwetenschappen zit. Voor de andere, meer relatiegerichte en emotionele aspecten wordt er vaak in de richting gekeken van de leerkrachten godsdienst of zedenleer, omdat dit meer onder de vakoverschrijdende eindtermen valt. Die leerkrachten moeten echter al rond zeer uiteenlopende maatschappelijke thema’s werken. De “gewone” eindtermen zijn al zo veeleisend dat er soms in minieme mate rond de vakoverschrijdende eindtermen gewerkt wordt. //

//<span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">Uit onderzoek blijkt dat jongeren relationele en seksuele vorming een belangrijke taak van de school vinden, jongeren zijn dus vragende partij om op school meer te leren over relaties. Ze willen ondermeer leren over contact leggen, versieren, jongens/meisjes-verschillen bij relaties, verliefdheid. Hoe pak je het aan bij iemand waar je een oogje op hebt? Waar let je op tijdens een eerste afspraakje? Wat gebeurt er met ons als we verliefd zijn en wat betekent het? Hoe overleef je liefdesverdriet? //

//<span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">Daar staat tegenover dat als het over gevoelens gaat, jongeren soms vrezen dat ze persoonlijke zaken moeten blootgeven in de klas. Ook leraren hebben deze bezorgdheid. Allerlei organisaties proberen dit te ondervangen met specifiek educatief materiaal en vormingen. Daarin worden werkwijzen gegeven waarbij het niet nodig is persoonlijk te worden om rond relaties te kunnen werken. Op die manier krijgen leerkrachten instrumenten om te werken rond relationele en seksuele vorming als vakoverschrijdende eindtermen. //