groep032011maatindeshit

=__2. 'Maat in de Shit'__ = ==

__algemene kadering__
Het lessenpakket ‘Maat in de shit’ kadert in een brede preventieve aanpak. De leerlingenbrochure vormt een vertrekbasis, van waaruit kan gewerkt worden rond het thema ‘wat kan je doen als een vriend van je in de problemen dreigt te komen door druggebruik ?’. Een vraag waarmee veel jongeren vroeg of laat geconfronteerd worden, maar tevens een vraag waarop geen eenvoudig antwoord te geven valt.

De **rode draad** doorheen de brochure is het verhaal van Tom & Lisa. Twee gewone jongeren die wat voelen voor elkaar en die het leuk vinden om af en toe een joint te roken. Een verhaal dat voor velen zeer herkenbaar is en dus ook veel interesse opwekt. Naast het verhaal worden in de brochure ook een aantal handvatten en inzichten aangereikt om met zulke situaties om te gaan.

De handleiding biedt aan leerkrachten heel wat achtergrondinformatie en concrete lesvoorstellen om vanuit deze uitvalsbasis concreet aan de slag te gaan in de klas.

**Brede invalshoek**: het gaat hier over veel meer dan enkel druggebruik. Het gaat ook over vriendschap, zelfkennis, communiceren, anderen helpen,…. Gezien de reële context worden zowel diegenen die wel degelijk drugs gebruiken als leerlingen die er negatief tegenover staan, aangezet om mee te denken. Alle leerlingen in de klas worden bereikt en er wordt preventief gewerkt.

**Jongeren zijn zelf de beste preventiewerkers:** er wordt op een positieve manier ingespeeld op de enorme invloed die jongeren in deze leeftijdsfase op elkaar hebben.

‘Maat in de shit’ wil jongeren: · meer inzicht geven in de signalen van problematisch gebruik · bewust maken van de, soms subtiele, negatieve gevolgen van gebruik · een aantal communicatietips bijbrengen

**Ondersteunen van een groepsnorm:** als het als normaal gezien wordt dat je een vriend aanspreekt als die (te veel) gebruikt, wordt het voor jongeren gemakkelijker en evidenter om dit ook daadwerkelijk te doen.

**‘Veilig’ en concreet gesprekonderwerp**: het druggebruik van een vriend wordt niet als ‘bedreigend’ ervaren zodat er diepgaand kan gepraat worden.

**Positieve invalshoek**: in plaats van negatieve preventieboodschappen worden de positieve capaciteiten van de leerlingen bevestigd, namelijk een vriend helpen. Jongeren krijgen zo meer zelfvertrouwen en vaardigheden om met problemen om te gaan en denken zo ook na over hun eigen gedrag en attitude tegenover druggebruik.

**Nieuwe invalshoek**: het pakket is gericht op het aanleren van persoonlijke en sociale vaardigheden en zal vanuit deze nieuwe invalshoek bereidheid creëren om vroegere preventielessen nog eens te herbekijken.

**Focus op cannabisgebruik:** uit onderzoek blijkt dat 17.7 % van de 15-16-jarigen ooit al cannabis gebruikte, terwijl velen de negatieve effecten van cannabisgebruik onderschatten.

__Doelstellingen__
**1.** **__Algemene doestellingen__**
 * Aanmoedigen en ondersteunen van niet-gebruik
 * Uitstellen van experimenteergedrag
 * Bespreken van gebruik en misbruik


 * 2.** **__Directe doelstellingen (worden meegedeeld aan de leerlingen)__**

Hoofddoelstelling : aanreiken van handvatten die de leerlingen in staat stellen een vriend met een drugprobleem te helpen. Deze hoofddoelstelling wordt nagestreefd via een aantal tussenstappen. De leerlingenbrochure is zo opgebouwd dat per onderdeel een aantal tussendoelen onderscheiden worden.


 * 3.** **__Indirecte doelstellingen (worden niet meegedeeld aan de leerlingen)__**
 * Leerlingen ertoe aanzetten na te denken over de eigen attitudes en gedrag m.b.t. druggebruik. Dit gebeurt via een veilige setting, want de leerlingen hoeven niet over eigen gebruik te praten: het gaat over een vriend.
 * Beïnvloeden van de sociale normen in de groep ( bv. niet-gebruik is oké, het is normaal dat je een vriend helpt die in de problemen zit,…)

Het pakket ‘Maat in de Shit’ richt zich op leerlingen uit de 2e graad secundair onderwijs (ASO, KSO, TSO, BSO en DBSO).
 * Vanaf deze leeftijd worden veel leerlingen geconfronteerd met cannabisgebruik.
 * Deze leerlingen zitten midden in de puberteit. De invloed van de vrienden is dan ook zeer groot.
 * De kritische houding van pubers vergt een omzichtige communicatieve strategie, daarom gaat dit pakket niet rechtstreeks over hun eigen gedrag.

__Werkwijze__
In de lessen zit een logische opbouw. Zo kan een les slechts op een zinvolle manier gegeven worden als de doelstellingen van de vorige lessen bereikt zijn. Het is niet noodzakelijk om alle lessen te geven, maar het is wel nodig de volgorde van de doelstellingen te respecteren.

Beginsituatie: de leerlingen hebben een zekere basiskennis nodig omtrent algemene begrippen rond druggebruik en verslaving.

__Bespreking lessen__
**Les 1: Tom en Lisa** De leerlingen lezen vooraf het verhaal van Tom en Lisa. De klas wordt opgedeeld in 5 groepjes, die elk een fragment uit het verhaal bespreken aan de hand van een aantal vragen. Hierbij komen zowel mening-vragen als weet-vragen aan bod. De bedoeling is dat de leerlingen zich proberen in te leven, een genuanceerde mening vormen op basis van de objectieve informatie die ter beschikking gesteld wordt en hun reacties gaan toetsen aan die van medeleerlingen.

**Les 2 : Klasgesprek risicogedrag** Met het verhaal van Tom en Lisa in het achterhoofd, krijgen de leerlingen een beschrijving van 5 cannabisgebruikers. Gevraagd wordt de thermometers naast de tekst in te vullen en zo aan te duiden hoe bezorgd ze in de verschillende gevallen zouden zijn over het gebruik van een vriend. Nadien worden de resultaten klassikaal besproken.

**Les 3: Help eens een vriend** Voorafgaand lezen de leerlingen ‘En jij ?’, waarin een aantal reacties van jongeren worden geciteerd, in situaties waarin het echt fout begint te gaan met hun vriend. De leerlingen kiezen de reactie die het best bij hen past en bespreken hun argumenten per (reactie)groep. Bij de klassikale bespreking achteraf wordt aan de leerlingen een aantal communicatietips meegegeven.

**Les 4: non-verbale communicatie** De leerlingen leren het belang van non-verbale communicatie inzien aan de hand van een spel:
 * uitbeelden van emoties die de andere leerlingen moeten raden
 * vertellen van anekdotes over zichzelf waarbij de andere leerlingen moeten raden of de anekdotes echt gebeurd zijn

**Les 5: Gedragsverandering** In les 1 t.e.m. 4 werd er al op gewezen dat wanneer iemand cannabis gebruikt zijn / haar gedrag plots kan veranderen. In les 5 wordt er gedetailleerd ingegaan op gedragsveranderingen. Hierbij gaat het niet specifiek over de verandering van het gedrag wanneer je drugs gebruikt, maar over gedragsveranderingen in het algemeen. De leerlingen moeten eerst over hun eigen (te veranderen of veranderd) gedrag nadenken en vervolgens elkaar hierover interviewen.

**Les 6: De cirkel** In les 6 wordt het veranderingsmodel toegepast. Het model geeft een voorstelling van de verschillende stappen die iemand doorloopt tijdens een verandering. Deze veranderingen worden weergegeven in een cirkel. Via casussen passen de leerlingen de verschillende stappen van het model toe.

**Les 7: Leesfragmenten** In deze les wordt er gebruik gemaakt van leesfragmenten die geselecteerd zijn uit het jeugdboek “Afblijven” van Caruy Slee. Daarna worden de vragen bij de fragmenten klassikaal of individueel te besproken.

**Les 8: Rollenspel** Les 8 is een vervolg op wat in les 6 rond het veranderingsmodel gezien werd. In deze les worden de verschillende casussen door de leerlingen zelf nagespeeld. De leerlingen moeten hun rol voorbereiden a.d.h.v. een voorbereidingsblad en vervolgens moeten ze elkaar ook beoordelen tijdens het rollenspel.

De uitgebreide bespreking van 'Maat in de Shit' kan u hier lezen: [|Bespreking 'Maat+in+de+shit'.docx]

Programma's Startpagina