groep122013toptips

__5. TopTips voor TipTop studeren__
**WAT?** TopTips voor TipTop studeren is een document van 92 pagina’s, bedoeld voor studenten van de eerste graad secundair onderwijs. De uitgave wordt gebruikt binnen een school in een Oost-Vlaamse stad. Het betreft een andere school dan deze waar wij mee samenwerken voor deze wiki-opdracht. Om de anonimiteit van de school in kwestie voldoende te waarborgen, wordt hier geen naamsvermelding van de instelling gebruikt alsook kan het document hier, wegens eigendom van de school, niet zomaar gepubliceerd worden. Concreet wordt de uitgave in 4 delen opgesplitst:

1. __Ken jezelf__

Om leerlingen te laten ontdekken hoe ze tegenover hun studies staan en om te bepalen welke studiehouding ze hebben, kunnen de leerlingen in dit gedeelte een testje doen. Ze vinden verschillende uitspraken terug en moeten hier ja of neen op antwoorden. De uitspraken zijn heel uiteenlopend en bestaan uit volgende categorieën: Tijdens de les, na schooltijd, planning en werkmethode, herhalen en controleren. Vervolgens kunnen de leerlingen deze antwoorden controleren met de correctiekaart bij de vragenlijst. De uitkomst is een kaart waarop de eigen studiegewoonten weergegeven staan. Wat de leerlingen omcirkeld hebben op de verbeterkaart, zijn hun positieve punten. Wat ze doorstreept hebben, zijn hun werkpunten. Verder vinden de leerlingen in de brochure een link terug naar de website van de multipele intelligentieschool in Gent. Daar kunnen ze een ander testje maken om te kijken welk profiel ze bij meervoudige intelligentie bekomen. Zo weten ze ook waar ze goed en minder goed in zijn. Van elk soort intelligentie staat in de brochure een uitvoerige beschrijving weergegeven. 2. __Algemene studietips__

In dit onderdeel worden eerst enkele tips voor ouders gegeven omtrent een draagbare schooltas. Ook de leerlingen zelf kunnen hierover enkele tips lezen. Daarmee weten ze wat wel en niet in een schooltas hoort en hoe ze deze zo licht mogelijk kunnen houden. Vervolgens wordt ingegaan op een aandachtige houding in de klas. Leerlingen worden duidelijk gemaakt dat, wanneer ze opletten in de les, dit al de helft van het werk thuis is. Ook ordelijkheid in de mappen en een nauwkeurig bijgehouden agenda komen aan bod. Verder gaat het document in op hoe de leerlingen best kunnen noteren in de klas, hoe ze een ordelijke studieruimte kunnen creëren, hoe ze goed kunnen plannen (zowel dag- als weekplanning!) en hoe ze een taak moeten maken. 3. __Vakgebonden studietips__

De vakgebonden studietips worden, zoals het woord zelf aangeeft, onderverdeeld per vakgebied. De leerlingen vinden er tips terug voor:


 * Nederlands (nog eens onderverdeeld in ‘taalbeschouwing’, ‘leesvaardigheid’, ‘spreekvaardigheid’, ‘luistervaardigheid’ en ‘schrijfvaardigheid)
 * Frans (nog eens onderverdeeld in ‘vocabulaire’ en ‘grammaire’)
 * Klassieke talen (eveneens onderverdeeld in ‘vocabularium’ en ‘grammatica’ alsook in ‘teksten’ en ‘antieke cultuur’)
 * Wiskunde (onderverdeeld in ‘cursusmateriaal en afspraken’, ‘hoe wiskunde te studeren’, ‘evaluatie’)
 * Techniek (‘de vijf fasen van het technisch denken’ komen aan bod, alsook is aandacht voor planning)
 * Aardrijkskunde (‘hoe werk je met cursusbladeren’, ‘hoe leer je lessen aardrijkskunde’)
 * Geschiedenis (‘studeren met het handboek’, ‘studeren met het werkboek’, ‘toetsen en proefwerken voorbereiden’)
 * Godsdienst (‘cursusmateriaal’, ‘evaluatie’, ‘hoe studeer ik mijn godsdienstles’)
 * Natuurwetenschappen (‘oriënteren’, ‘voorbereiden’, ‘uitvoeren’, ‘reflecteren’)

4. __ Proefwerken __

Na het doornemen van deze tips, beseffen de leerlingen hopelijk dat proefwerken niet per se zo’n zware dobber hoeven te zijn. De schrijvers maken duidelijk dat studeren reeds in de les begint en ook na de les is een goede studiehouding en planning belangrijk. Leerlingen kunnen hier een zeer duidelijke en concrete proefwerkplanning terugvinden. Ook worden tips meegegeven om tijdens de proefwerken zelf in acht te nemen. Naast algemene tips, vinden de studenten er zeer concrete voorwaarden terug om een ‘goed antwoord’ te geven (volledig, overzichtelijk en juist antwoorden). Tot slot wordt kort aandacht besteed aan wat er na de proefwerken nog gebeurt. Het document wordt aan alle eerstejaarsstudenten op de school overhandigd. Sommige leerlingen gaan met de vakgebonden studietips aan de slag en overlopen samen met hun leerlingen welke tips voor hun vak gelden. Ook de tips i.v.m. proefwerken worden meestal samen met de klassenleraar en vakleerkracht doorgenomen.
 * VOORDELEN **


 * Leuke, inleidende test om de eigen studiehouding te bepalen. Ook rekening gehouden met uiteenlopende zaken m.b.t. studiehouding. Door deze persoonlijke inleiding, kunnen de leerlingen er een echt document voor zichzelf van maken.
 * Onderverdeling in algemene studietips en vakgebonden studietips. 'Leren leren' dient nu eenmaal specifiek toegepast te worden op de specifieke vakken van de studenten en kan niet beperkt blijven tot algemene studietips alleen.
 * Zeer concrete vakgebonden studietips. Wat elke leerkracht voor zijn/haar vak belangrijk vindt komt aan bod en staat neergeschreven. Dit bied een heel goed overzicht voor de leerlingen! Ook het vak 'Geschiedenis', waar wij ons voor deze opdracht hoofdzakelijk op toespitsen, staat er in vermeld en levert bruikbare informatie.
 * Bruikbare informatie i.v.m. toetsen en examens.
 * Ook gedacht aan tips voor ouders. De ouders van in het begin van de secundaire onderwijsloopbaan betrekken lijkt ons heel belangrijk om leren leren te doen slagen. Zij zijn een niet te missen partner in de onderwijsloopbaan van de leerling.
 * Er wordt aandacht besteed aan voldoende aspecten en men gaat niet kort door de bocht. Zo is het stuk rond plannen goed uitgewerkt, en besteedt men zowel aandacht aan dag- als weekplanningen.
 * Belangrijke zaken worden enkele keren herhaald in verschillende onderdelen (bvb belang van een goede planning, hoe leren voor een examen, ..).
 * Zeer concrete tips. Het blijft niet vaag, zoals veel andere brochures. Bijvoorbeeld: ‘Zorg dat de notities van je vakken tegen ten laatste 1 december in orde zijn’ of ‘Stel ongeveer 2 weken voor de proefwerken een plan op’. Dit is veel beter dan zeggen: ‘Zorg dat je notities op tijd in orde zijn’ of ‘stel tijdig een planning op’.
 * Leuk idee om de leerlingen te laten plannen (bijlage 1: tijdsbesteding van een week). Door deze oefening zien de leerlingen hoeveel tijd ze eigenlijk over hebben om te kunnen leren.


 * NADELEN **


 * Redelijk lang document. Het blijft uiteindelijk weeral gewoon een brochure en de kans is groot dat, wanneer dit gewoon aan de leerlingen aangeboden wordt, de brochure een dode letter blijft.
 * De inleidende tests zijn OK, maar de bijkomende uitleg die er bij gegeven wordt, zal door veel leerlingen niet meer gelezen worden wegens te langdradig (bvb de uitleg over de verschillende soorten intelligentie). Daar hebben de leerlingen uiteindelijk niet zo heel veel aan. Ze willen voornamelijk weten hoe ze beter kunnen leren leren en hoe ze hun intelligentie zo optimaal mogelijk kunnen inzetten.
 * Toegespitst op de eerste graad. Ook een document met tips voor de 2de en/of 3de graad kan handig zijn. Een aantal zaken kunnen overgenomen worden, maar andere tips zijn te zeer eerstegraadsgebonden.

Terug naar overzicht geëvalueerde programma's Terug naar de startpagina


 * __Bron__**:

SBC. (2013). //TopTips voor TipTop studeren// [Onuitgegeven intern document]. SBC: Plaats X.