groep122012-beginanalyse-depressie

=DEPRESSIE? =

Om een duidelijk beeld te geven vanuit welk perspectief we aan de slag gaan met de vakoverschrijdende thematiek van socio-emotionele ontwikkeling en mentale gezondheid, lijkt ons een conceptuele afbakening noodzakelijk. Wat verstaan we onder 'depressiviteit bij jongeren'? Voor een ruimer kader van deze problematiek verwijzen we graag door naar het [|filmpje van Koppen].

=**Wat is depressie? **=

Een depressie kunnen we onderverdelen bij de stemmingsstoornissen. Bij een stemmingsstoornis kunnen we spreken van een abnormaal sombere stemming (depressie) of een abnormaal vrolijke stemming (manie). Naast de wisselende stemmingen kunnen er ook problemen optreden van lichamelijke en cognitieve aard. Hier zullen we echter enkel de nadruk leggen op de sombere stemming, namelijk de depressie.

=**Wanneer spreek je van depressie bij jongeren ? **=

Het is niet gemakkelijk om depressiviteit bij jongeren te herkennen. Je herkent vaak symptomen die horen bij stemmingswisselingen of kunnen wijzen op andere moeilijkheden, bv. angst- of gedragsstoornissen, eetstoornissen, alcohol- of drugsafhankelijkheid.

Voor het stellen van de diagnose “depressie” gebruiken artsen volgende criteria:

In een aaneengesloten periode van twee weken…

> OF
 * 1) heeft de jongere een depressieve en dikwijls prikkelbare en/of norse stemming gedurende het grootste deel van de dag. Hij heeft een geringe zelfachting en is pessimistisch.
 * 1) heeft de jongere een duidelijke vermindering van interesse of plezier in alle of bijna alle activiteiten en in de omgang met anderen.

Én minstens vier van volgende kenmerken:


 * 1) Een aanzienlijke gewichtsvermindering of gewichtstoename.
 * 2) Bijna elke dag slaapproblemen of te veel slapen.
 * 3) Bijna elke dag rusteloosheid of extreme sloomheid en ongemotiveerdheid.
 * 4) Bijna elke dag vermoeidheid of verlies van energie.
 * 5) Bijna elke dag gevoelens van waardeloosheid of buitensporige, onterechte schuldgevoelens.
 * 6) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Bijna elke dag een verminderd denk- of concentratievermogen of besluiteloosheid.
 * 7) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Terugkerende gedachten aan de dood en/of zelfdoding, het maken van plannen voor zelfdoding of een poging tot zelfdoding.

=<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">**Signalen die kunnen wijzen op een depressie** =

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Het is niet eenvoudig om zekerheid te hebben over depressie. De signalen die jongeren uitzenden, zijn verschillend, veranderlijk en niet specifiek voor een depressie. Veranderingen in gevoelens, lichaam, gedrag en denken kunnen een eerste signaal zijn. Wanneer deze symptomen opduiken denken we echter niet meteen aan een ontluikende depressie, waardoor hulp soms te laat komt. Oplettendheid is dus geboden!


 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Gevoelens van somberheid en verveling: geen interesse meer voor activiteiten waar de jongere vroeger veel plezier aan beleefde.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Matte en langdurige droefheid.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Negatief beeld van zichzelf, de anderen, het leven.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Zich isoleren van familie en vrienden.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Keuze voor bepaalde literatuur, muziekstijl, sombere of juist provocerende kledij.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Verlies aan interesse voor het alledaagse, wereldse. Zich bezighouden met het occulte.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Snel geïrriteerd, rusteloos zijn, eindeloos argumenteren en het oneens zijn met volwassenen, woede-uitbarstingen.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Uitspraken als “ik wou dat ik dood was”, “ik wou dat ik niet meer wakker werd”, “ik zou er beter niet meer zijn”.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Overmatig gebruik van alcohol, geneesmiddelen, experimenteren met drugs.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Gevaarlijk of risicovol gedrag.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Lichamelijke klachten zoals rug-, buik- of hoofdpijn waar­voor geen duidelijke medische oorzaak is.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Slechte schoolresultaten, spijbelen, schoolangst, geen belangstelling meer voor het leren, concentratiemoeilijkheden.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Slaapproblemen en vermoeidheid.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Eetstoornissen.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Weglopen.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Vermindering in activiteiten.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> Delinquent gedrag.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Deze signalen hoeven niet noodzakelijk of tegelijk voor te komen. Soms horen ze tot het normale groeiproces. Het is de duur, de intensiteit, de verdere ontwikkeling van deze signalen en de context waarin ze worden geuit, die mee bepalen of er sprake is van depressie.

=**<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Wat zijn de risicofactoren? **=

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Niet elke jongere wordt depressief. De adolescentie is een kwetsbare levensfase. Adolescent zijn kan in combinatie met andere factoren tot een depressie leiden. Hierbij kunnen individuele factoren, factoren uit de omgeving en levensgebeurtenissen samen een rol spelen.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">//__Individuele factoren__//: hormonale veranderingen, ontdekken van eigen homoseksualiteit, gebrek aan zelfvertrouwen, negatief denken, hoogbegaafd zijn, verstandelijke en/of lichamelijke handicap hebben of chronisch ziek zijn, stille jongere die het moeilijk heeft met het uiten van emoties, ooit al eens een depressie doorgemaakt hebben,... .

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">//__Omgevingsfactoren__//: communicatieproblemen in het gezin, conflicten in het gezin, weinig hechte relatie met de ouders, chronische ziekte, depressie of een andere psychische aandoening van één van de ouders, broers of zussen, seksueel misbruik, gepest worden, moeilijke sociale omgang met leeftijdsgenoten, aanpassing aan nieuwe omgeving en andere cultuur bij allochtonen,….

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">//__Levensgebeurtenissen__//: verhuizing, verandering van school, afgewezen worden door vriend/vriendin, echtscheiding van ouders, overlijden van een dierbaar iemand,... .

=**Depressie volgens geslacht en leeftijd**=

Depressie komt het meeste voor tijdens de adolescentie. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 15 tot 20% van de adolescenten depressief is of dit al eens geweest is. Aan de hand van de volgende grafiek (Rutter, Caspi & Moffit, 2003) kunnen we afleiden dat er meer meisjes kampen met depressiviteit dan jongens. Verder lijkt dit bij hen ook toe te nemen naarmate ze ouder worden. Bij jongens is dit niet het geval. Belangrijk is ook dat de onderwijsvorm voor een stuk de levenskwaliteit van de jongere bepaalt. In het BSO bevinden zich duidelijk minder jongens en minder meisjes met een zeer goede tot excellente gezondheid dan in het TSO en ASO. Meer informatie hierover kan je terugvinden in een [|artikel] van Klasse.



=**<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Link met de VOET'en **=

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Context 2: mentale gezondheid

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">De leerlingen... <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">1. gaan adequaat om met taakbelasting en met stressvolle situaties. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">2. gaan gepast om met vreugde, verdriet, angst, boosheid, verlies en rouw. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">3. erkennen probleemsituaties en vragen, accepteren en bieden hulp. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">6. stellen zich weerbaar op.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Terug naar de inhoudsopgave