Brochure+'Leren+Noteren,+Studietips+en+Mondelinge+Examens'

__ 1. Brochure 'leren noteren, studietips en mondelinge examens' __

 * WAT?**

De bundel ‘leren noteren, studietips en mondelinge examens’ werd opgesteld door de school om de leerlingen beter te kunnen begeleiden in hun leer- en studeerproces. Zoals we leerden uit de interviews, blijft deze bundel echter nog te vaak dode letter. De brochure geeft in een eerste belangrijk onderdeel vooral tips die de leerlingen kunnen helpen bij het maken van goede notities. Goed noteren volgens de makers van de brochure immers iets dat je niet van de ene dag op de andere kan leren. Het is iets dat je gaandeweg moet leren, iets dat steeds evolueert. In een tweede deel worden een aantal algemene studietips gegeven. Zo worden de fases van verkenning, lezen en begrijpen, inprenting, herhaling en controle uitgebreid uit de doeken gedaan. Het derde deel van deze brochure omvat vakgerichte studietips voor achtereenvolgens aardrijkskunde, biologie, chemie, Duits, Engels, economie, Frans, fysica, gedrags- en cultuurwetenschappen, geschiedenis, Latijn en Grieks, Nederlands en wiskunde. In het vierde onderdeel worden enkele tips opgelijst die de leerlingen kunnen helpen bij het succesvol afronden van een mondeling examen. Tot slot wordt er in het laatste onderdeeltje een checklist aangeboden voor het maken van een taak.


 * VOORDELEN**


 * Er worden een aantal algemene én vakgebonden tips weergegeven.
 * Er is ook een checklist voor het maken van een taak aanwezig.
 * Er worden ook tips gegeven voor mondelinge examens.
 * Bij het vak biologie, chemie, Duits worden er zeer concrete, inhoudelijke tips gegeven.
 * Bij het vak Engels worden er beknopte tips, maar ook voorbeeldvragen met (indien nodig) het antwoord gegeven.
 * Bij het vak economie wordt er aangegeven dat het handboek gebruik maakt van syntheses en tabellen ‘kennen en kunnen’ na elk hoofdstuk. Dit is zeer positief omdat de leerlingen zo nog beter op de hoogte worden gesteld van wat de leerkracht nu precies van hen verwacht. Bij de tips worden toets- en examenvragen opgegeven. Het zou wel handig zijn voor de leerlingen om ook aan te geven hoe ze dit kunnen oplossen en wat de oplossing precies is.
 * Bij het vak fysica wordt er een ‘vademecum’ aangeboden met leerstof (belangrijke formules,…) uit het eerste jaar dat de leerlingen fysica kregen (derde middelbaar). Dit kan de leerlingen zeker helpen omdat ze eerst moeten nadenken over wat belangrijke informatie is, en ze deze dan ook zelf moeten aanvullen. Ook de andere tips die worden gegeven zijn erg relevant. De leerkracht voorziet ook extra oefeningen met oplossing en oplossingsmethode op de elektronische leeromgeving. Tot slot zijn er in het handboek aan het einde van elk deeltje leerstof steeds twee soorten kaders voorzien: een blauw kader met specifieke leertips voor dat onderdeeltje van de leerstof, en een rood kader waarin wordt aangegeven wat de leerlingen moeten kennen en kunnen. Dit kan de leerlingen zeer gericht helpen om de leerstof gericht onder de knie te krijgen. Doordat het pal onder de geziene leerstof staat, zullen de leerlingen ook meer geneigd zijn om deze zaken door te nemen dan wanneer ze ergens in een boekje apart staan.
 * In de vakken gedrags- en cultuurwetenschappen wordt er een begrippenlijst aangeboden als studiehulp. Er worden ook een aantal voorbeeldvragen met antwoord aangeboden.
 * Als we specifiek op geschiedenis focussen, wat we ook in deze taak bij wijze van voorbeeld zullen doen, zien we dat er een onderverdeling wordt gemaakt tussen tips over de gebruikte leermiddelen, documenten, het situeren in tijd, ruimte en domeinen, het samenvatten, memoriseren en herhalen en tips over het controleren en voorbeeldvragen met antwoord. Hier is er dus wel zeker een structuur aanwezig in de gegeven tips. In het handboek wordt ook telkens een kadertje met voorbeeldvragen aangegeven. Op zich zijn het wel goede tips die worden gegeven, maar deze zouden nog meer binnen het vak zelf aan bod moeten komen, in plaats van in een aparte brochure.


 * NADELEN**


 * Sobere opmaak, die de leerlingen misschien niet meteen uitnodigt om de bundel op te nemen en erin te bladeren (hoewel de tekst hier en daar ook wel eens voorzien is van een prentje). Geen continuïteit in opsommingstekens, lettertypes,…
 * Geen tips om te leren plannen, terwijl er daar net een groot probleem ligt. Er wordt wel aangegeven dat een degelijke studieplanning belangrijk is, maar daar blijft het ook bij.
 * Hoewel er soms concrete voorbeelden worden gegeven, blijven bepaalde richtlijnen soms ook nog te vaag.
 * Bij het vak aardrijkskunde wordt er een voorbeeld van een examenvraag gegeven. Op zich is dit erg goed, maar er wordt niet aangegeven wat de oplossing is en hoe je tot die oplossing komt. Dit zou nochtans uiterst bruikbaar zijn om te kunnen koppelen aan verdere tips die aangeven hoe je het vak kan instuderen. Deze zijn evenmin aanwezig.
 * Het is vrij duidelijk dat iedere vakleerkracht eigen tips heeft opgesteld. Dit is erg goed, omdat er zo specifiek wordt aangegeven wat voor welk vak belangrijk is in het kader van ‘leren leren’, maar er had zeker meer uniformiteit in de structuur en de soorten tips mogen zitten.
 * Voor Latijn en Grieks blijven de tips over taalleer en oefeningen soms te vaag geformuleerd.
 * Bij het vak Nederlands worden er amper tips aangereikt. Er wordt aangegeven dat je in het vak schema’s leert maken, en dat je dat kan gebruiken om toe te passen in andere vakken. Maar hoe studeer je dan de andere leerstof die in het vak Nederlands aan bod komt? Daar wordt er verder weinig over gezegd.
 * Het vak wiskunde omvat voorbeeldvragen, maar geen oplossingen.

Terug naar overzicht geëvalueerde programma's Terug naar de startpagina


 * __Bron tekst en figuur:__**

LPCSH. (2013). //Leren noteren, studietips en mondelinge examens//. [Onuitgegeven intern document]. LPCSH: Plaats X.