groep042013-Toolkit+2

 Disco Screening Tool Het steunpunt diversiteit & leren ontwikkelde het screeningsinstrument Diversiteit en Onderwijs (DISCO). Scholen, leerkrachten en individuen kunnen van dit instrument gebruik maken als eerste stap om hun diversiteitsbeleid beter uit te bouwen. Het steunpunt diversiteit & leren hanteert volgende visie mbt diversiteit: //**"Diversiteit is vanzelfsprekend, het is de norm"**// In het kader van deze visie ontwikkelde het steunpunt diversiteit & leren de DISCO. Dit instrument omvat drie delen namelijk een deel voor de school,een deel voor de leerkracht en een deel voor de leerlingen.

Deel 1: screeningsinstrument diversiteit-school In dit deel kan er nagegaan worden hoe de school de omgang met diversiteit stimuleert ten aanzien van de leerlingen, de collega's, ouders en buitenschoolse partners. Deel 2: screeningsinstrument diversiteit-leerkrachten Dit onderdeel gaat na hoe de leerkracht omgaat met diversiteit in de klas en diversiteit stimuleert op school ten aanzien van de leerlingen, de collega's, ouders en buitenschoolse partners. Deel 3: screeningsinstrument diversiteit-leerlinge In dit deel kan er worden nagegaan hoe competent de klasgroep is mbt het omgaan met diversiteit.

**Sterktes van de DISCO**
Een eerste positief punt van de DISCO is dat het op elk niveau (school, leerkracht en leerlingen) een onderscheid maakt tussen basisonderwijs en secundair onderwijs. Een tweede positief punt is dat diversiteit benaderd wordt vanuit de verschillende perspectieven van de belangengroepen én voor elke belangengroep (school, leerkracht, leerling) een apart screeningsinstrument is ontwikkeld. Hierdoor dekt het totale screeningsinstrument de verschillende niveaus van de school. Bovendien biedt het steunpunt Diversiteit & leren bij deze DISCO niet alleen een online screening aan, maar biedt het instrument ook een blikopener om voor de screening scholen en leerkrachten warm te maken voor het nut van de screening.

**DISCO als inspiratieluik**
Verder biedt de DISCO ook een inspiratie-luik, waarin aan de verschillende niveaus, school, leerkracht en leerling is gedacht. Dit inspiratieluik kunnen we in het kader van deze opdracht zeker ook inzetten. Op niveau van de leerkracht biedt dit inspiratieluik van elke verwachte competentie van de leerkracht verschillende voorbeelden en mogelijkheden. Op die manier wordt het instrument een zeer concreet aanknopingspunt, om te gaan werken aan een diversiteitsbeleid op school dat vertrekt vanuit de visie dat diversiteit de norm is.

**De DISCO op niveau van de school**
Hieronder bespreken we de DISCO op niveau van de school a.h.v. criteria die u vindt op de pagina 'programma's'.

** De doelstellingen van onderwijs waarin diversiteit centraal staat: **
__1. Diversiteit van de samenleving weerspiegelen en benutten:__ dit zowel in het schoolbeleid als in het gehele curriculum. Dit onderdeel van het screeningsinstrument focust zich op het niveau van de school en hiermee gepaard gaande het schoolbeleid. Aan bovenstaande doelstelling wordt in dit onderdeel van het screeningsinstrument expliciet aandacht besteed. Binnen het schoolbeleid streeft de DISCO naar een weergave van "omgaan met diversiteit" in verschillende referentiedocumenten (pedagogisch project, visie van de school, schoolreglement,..). Een bewust omgaan met diversiteit blijkt uit het opvoedingsproject door het vertrekken van gelijkwaardigheid van alle betrokkenen als uitgangspunt. Omgaan met diversiteit maakt ook deel uit van het evaluatiebeleid van de school. De school hanteert binnen haar evaluatiebeleid drie uitgangspunten: (1) Iedereen - leerlingen, leerkrachten en ouders - én alle onderdelen van de werking worden geëvalueerd. (2) Iedereen evalueert elkaar (leerlingen, leerkrachten, ouders, ...) (3) De vormen van evaluatie die we hanteren zijn divers. Omgaan met diversiteit is ook een criterium bij het aanwerven van personeel. En het diversiteitsbeleid wordt gerepresenteerd in het schoolreglement.

De school speelt ook in op wat er leeft in haar omgeving door bijvoorbeeld: een jaarlijks buurtfeest te organiseren, met externe organisatie samen projecten opzetten. Praktijkstages worden georganiseerd in samenwerking met verschillende bedrijven die ook een diversiteitsbeleid hebben. De school betrekt ook ouders in hun beleid door bijvoorbeeld de ouderraad, maar ook door huisbezoeken.

__2. Leerlingen leren omgaan met diversiteit.__ De DISCO representeert dit in het beleid van de school door een positief leef- en leerklimaat te stimuleren met een democratische sfeer ten aanzien van de leerlingen. Leerlingen leren omgaan met diversiteit van op het schoolniveau kan door bijvoorbeeld: leerlingen hun thuistaal te laten spreken op speelplaats of de gangen en refters te bekleden in samenspraak met de leerlingenraad. De inrichting en aankleding van de school en klas bieden extra mogelijkheden voor leerkrachten leerlingen om om te gaan met diversiteit.

Als een school voldoet aan deze peiler zal deze ook bewust nadenken over de samenstelling van de klasgroepen, de school streeft ernaar om in elke klas een zo groot mogelijk gamma aan ervaringen, interesses, vaardigheden, oplossingsmogelijkheden,... bijeen te brengen. De school gaat soepel om met haar lesurenpakket. Regelmatig worden er projectweken opgezet waarbij de leerlingen samenwerken met andere leerlingen dan tijdens de op klasgroep gerichte lessen.

Er wordt duidelijk gecommuniceerd dat iedereen welkom is op school: Conform het beleid van de school weerspiegelt de inrichting van alle klassen diversiteit. Op die manier kan iedere leerling zichzelf, de anderen en de maatschappij herkennen in de klas. De daar gerepresenteerde diversiteit aan mensen, families, woonvormen enzovoort geeft impliciet de boodschap dat iedereen welkom is en er thuishoort. Dat iedereen welkom is op school, wordt ook duidelijk naar de buitenwereld gecommuniceerd door een open sfeer te creëren, bijvoorbeeld door de slogan aan de deur: "iedereen welkom".

__3. Sociale ongelijkheid aanpakken:__ iedereen gelijke kansen bieden, kinderen voorbereiden om te leven in een democratisch pluriforme samenleving. De school kiest expliciet voor coöperatieve werkvormen. Via deze werkvormen werken de leerkrachten aan statusverhoging van leerlingen die niet zo goed in de groep liggen. De boodschap die via coöperatief leren aan de leerlingen wordt meegegeven is dat diversiteit en uiteenlopende vaardigheden normaal zijn én nodig om problemen op te lossen en te leren. ‘Iedereen kan iets en niemand kan alles’ is als motto ook buiten groepswerk van toepassing in onze school.

__4. Onderwijskwaliteit__: onderwijs dat diversiteit centraal stelt beoogt het scheppen van een krachtige leeromgeving die aansluit bij de verschillende ervaringen van leerlingen en leerkrachten. De Disco heeft veel aandacht voor onderwijskwaliteit. Onderwijskwaliteit op schoolniveau kan op verschillende manieren gerealiseerd worden, enkele voorbeelden die de disco aanreikt zijn: ' de leerkrachten volgen bijscholingen over verschillende interactieve werkvormen, er is teamoverleg om ideeën en ervaringen uit te wisselen. De lessenroosters worden op vraag van de leerkracht per 2 uur ingedeeld zodat er in een blok van 2 uur meer interactieve werkvormen kunnen gebruikt worden en meer interactie gestimuleerd kan worden. (De school stelt bewust de lessenroosters op om de kwaliteit van het gegeven onderwijs te verbeteren). De leerkrachten ontwikkelen samen lessen. Een werkgroep zoekt samen naar werkvormen die hun leerlingen binnen de klas meer met elkaar laten interageren, meer samen laten leren. De leerkrachten wisselen naderhand hun ervaringen ermee uit. De schoolleiding moedigt het samenwerken in dergelijke werkgroepen actief aan en organiseert de uitwisseling met het gehele team via vakgroepen en met andere thematische werkgroepen.' Algemeen wordt in dit onderdeel van de DISCO gepleit voor een personeelsbeleid in scholen dat erop is gericht om de verschillende competenties van iedereen maximaal in te zetten en te benutten.

** Drie basisingrediënten van onderwijs die rekening wil houden met diversiteit: **
__1. Interactie en variatie:__ tegemoet komen aan de verschillende leerstijlen. Interactie om actief en constructief te leren omgaan met diversiteit. In de DISCO wordt een voorbeeld gegeven wat de school kan doen om interactie en variatie te stimuleren: Met het oog op het verhogen van maatschappelijk engagement biedt de school haar leerlingen bijvoorbeeld de kans om gedurende twee uur vrije ruimte vrijwilligerswerk te doen. Een team van leerkrachten die aan een klas lesgeven zoeken gemeenschappelijk naar werkvormen om de leerlingen met elkaar te laten integreren en de leerlingen zo laten omgaan met diversiteit. De Disco haalt ook aan om op schoolniveau leerkrachten bij te scholen op vlak van interactieve werkvormen. Zo kunnen de leerkrachten aan de hand van de interactieve werkvormen inspelen op de behoeften van de individuele leerling.

__2. Diversiteit__ __herkennen__ __en benutten:__ als bron voor een krachtige leeromgeving spreek je de verschillende perspectieven van de lerenden aan.

De Disco pleit op schoolniveau voor het bewust samenstellen van de klasgroepen in heterogene klasgroepen. Niet alleen de samenstelling van de klasgroepen is een cruciaal element, ook de samenstelling van het personeel verdient aandacht. De Disco streeft er naar om een divers personeelsbestand samen te stellen, hierdoor worden verschillende perspectieven samengebracht.

__3. Betekenisonderhandeling- en constructie:__ de verantwoordelijke voor het leerproces probeert samen met andere deelnemers tot een gedeelde interpretatie te komen. Deze stap is moeilijk te realiseren op schoolniveau. In de DISCO wordt veel belang gelegd aan overleg tussen het volledige schoolteam, vakmentoren,... . Om diversiteit te stimuleren geeft de DISCO duidelijk aan de ouders maar ook de leerlingen te betrekken bij vergaderingen.

Aan de hand van de vergaderingen op school kan er tot een betekenisonderhandeling- en constructie op schoolniveau gekomen worden.

Terugkeren naar de programma's

Terug naar start