Analyse+educatief+pakket+....

(Terug naar start) (Terug naar vorige) **Analyse van de manual for genderbased teaching**



= Inleiding =

Gen-BaSec staat voor Gender in Basis en Secundair onderwijs. Het is het afsluitende project voor onderwijs vanuit zwaartepunt 5 zoals geformuleerd door het ESF (Europees Sociaal Fonds), uitgegeven in 2008. Het biedt naast een kader rond gender in de onderwijscontext gericht op bewustwording ook een database, een spelmethodiek, een handboek voor de Gendercoach en een ondersteunend portaal online. > > >
 * **De database** van Gen-BaSec bevat een overzicht van relevante boeken, artikels en methodieken die de school in het algemeen en de gendercoach in het bijzonder van dienst kunnen zijn bij het uitwerken van een aanpak rond gender en gendersensitiviteit. De database kan je terugvinden op de website (zie bronnen).
 * Scholen die na deze methodiek aan de slag willen gaan in de eigen school kunnen zich beroepen op een **handboek voor de gendercoach**. Hierin wordt een visie rond gender op school uiteengezet en worden enkele gendersensitieve praktijken aangeboden ter ondersteuning van de gendercoach.
 * De **Gen-BaSec Spelmethodiek** probeert duidelijkheid te verschaffen waar het bij gender op school om draait en hoe het gesteld is met het ‘gendergehalte’ van de eigen school.
 * Het ondersteunende portaal bevat zoals eerder vermeld de database. Daarnaast worden **op de website** enkele doelstellingen van het programma geconcretiseerd in de vorm van eindtermen en ontwikkelingsdoelen. Daarnaast worden ook toegankelijkere methodieken aangereikt aan scholen die zich na de spelmethodiek of kennismaking nog niet klaar voelen voor een gendercoach (bv: filmpjes en ander ondersteunend materiaal).

= Setting =

Gen-BaSec richt zich op de bewustwording van gender en genderverschillen in de algemene schoolcontext en heeft hierrond dan ook een stevig onderbouwde visie uitgewerkt. De database met concrete methodieken en de spelmethodiek zijn producten die op basis van deze visie zijn uitgewerkt en getest op schoolniveau. Daarnaast is er aandacht voor de specifieke klascontext met onder meer het handboek voor de leerkracht als gendercoach en de website die ondersteuning kan bieden op de verschillende niveaus. = Doelgroep =

Vanuit de maatschappelijk geïnspireerde doelstellingen die geformuleerd zijn vanuit het ESF heeft het team achter Gen-BaSec ervoor gekozen om een brede doelgroep aan te spreken. Tot deze doelgroep behoren alle belangenpersonen binnen en partners buiten de verschillende onderwijscontexten. Voorbeelden hierbinnen zijn:


 * Leerkrachten
 * Directies
 * CLB's
 * Leerlingen en hun ouders
 * …

 … en dit binnen de verschillende onderwijsniveaus.

= Doelstellingen =

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">De hoofddoelstelling van het project is het coachen van een genderbewust schoolbeleid op het niveau van de school/scholengemeenschap, het CLB en alle betrokken partners binnen het basis en secundair onderwijs. Men probeert deze doelstelling te realiseren door handvaten aan te bieden voor gendercoaching. <span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Naast deze hoofddoelstelling formuleert Gen-BaSec nog twee subdoelstellingen, waarin een opsplitsing wordt gemaakt tussen het personeelsteam en de relatie leerkracht-leerling:


 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Het gendersensitief denken en handelen binnen de school stimuleren met bijzondere aandacht voor de relatie leerkracht - leerling.


 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Het coachen en ondersteunen van een genderbewust personeelsbeleid.

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Tenslotte wordt er op de website een selectie gemaakt van de relevante eindtermen en ontwikkelingsdoelen die als leidraad kunnen dienen voor betrokken scholen of gendercoaches.

= Werkvormen =

<span style="font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">De hierboven besproken handvaten die aangeboden worden voor gendercoaching (zie doelstellingen), bestaan uit het opmaken van een profiel van een gendercoach, het aanreiken van een strategie aan de gendercoach om collega’s en leerlingen genderbewust te maken en het ontwikkelen van een handleiding voor de gendercoach. Deze handvaten worden nagestreefd aan de hand van bestaande genderprojecten en gendersensitieve praktijken, waarvan ook een overzicht terug te vinden is in het handboek. Tenslotte wordt er ook gewerkt aan het opstellen van een virtueel platform waar de gendercoach de materialen kan raadplegen en uitwisselen met andere gendercoaches.

= Analyse van het pakket =


 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 15.5pt;">Positief **

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Wat wij als positief evalueren binnen dit project is dat het Gen-BaSecteam erin slaagt om een zeer uitgebreid document op te stellen waarin bovendien het overzicht bewaard blijft. Zo vinden we bij het begin van het handboek een overzichtelijke beschrijving van de bestaande conceptualisaties rond enerzijds seks en gender en anderzijds coaching. Een ander voorbeeld van deze overzichtelijkheid/uitgebreidheid zien we ook op de website (zie bronnen). Daar worden de beschikbare materialen voor concreet gebruik op school opgesomd.

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">De auteurs van het handboek van de gendercoach zijn zeer bewust omgesprongen met het toch wel gevoelige thema. Ingebed in een sterk uitgewerkte visie, benadrukken ze de verschillen binnen de seksen, eerder dan zich blind te staren op de verschillen. Knap is dat de auteurs erin slagen het gender-verhaal te brengen met aandacht voor de bredere impact van gender op de concrete schoolloopbaan van de leerling. Zo is er onder meer aandacht voor de attestering, de studiekeuze en de klasinteractie van de leerlingen. Op deze manier worden niet alleen de leerlingen, maar ook de leerkrachten gesensibiliseerd voor deze brede impact van gender. Dit aanscherpen van het genderbewustzijn wordt expliciet gestimuleerd door het gebruik van reflectievragen aan te moedigen.

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Naast de kundige uitwerking van een visie rond gender en gender-sensitiviteit verdienen de auteurs ook een pluim voor de inbedding van deze visie in een interactief coachingmodel. Dit doen ze door de uitwerking van het concept van de gendercoach. Het concept van de gendercoach wordt concreet omschreven in het handboek, net als de strategieën en methodieken ter ondersteuning van deze gendercoach. Het is de integratie van de visie rond gender en het coachingmodel die de manual haar specifieke karakter geeft en bijzonder interessant maakt voor een concrete implementatie.

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Aansluitend op dit laatste punt stellen we vast dat de auteurs erin slagen om (ondanks een duidelijk overwicht aan theorie in het handboek) een omzetting mogelijk te maken naar de praktijk. We zien dit geïllustreerd in de vele praktijkvoorbeelden die terug te vinden zijn en dit voornamelijk in het tweede deel van het handboek. In het bijzonder verwijzen we hierbij ook naar het vijfde hoofdstuk dat, zoals de titel al doet vermoeden, “Aan de slag” gaat met de gendercoach en hiervoor ook concrete methodieken aanreikt. Ook de concrete fiches met interventies op school en de filmfragmenten die als kapstok kunnen fungeren, halen we aan in dit verband.


 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 15.5pt;">Negatief **

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Het handboek voor de gendercoach is misschien wel iets te uitgebreid. Illustratief voor deze opmerking is bijvoorbeeld de paginalange bespreking van de geschiedenis van het concept coaching. Dit verhoogt de drempel natuurlijk voor de minder geïnteresseerde leerkracht. Het weze duidelijk dat je enkele gemotiveerde personen nodig hebt om hier aan te werken. Daarenboven is er geen direct overzicht terug te vinden van punten waaraan de leerkracht aandacht zou moeten besteden in de eigen klaspraktijk. Het gevaar bestaat dat men dit document links laat liggen, waardoor de aandacht voor gender verloren gaat in de klas/school.

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Een tweede opmerking die we kunnen formuleren, focust op het idee van de gendercoach. We vroegen ons af in welke mate dit zou kunnen vervallen in een systeem waarbij alleen die ene persoon verantwoordelijk is voor dit thema. Over heel het programma heen beschouwd kunnen we zeggen dat er (aanvankelijk toch) veel druk rust op de gendercoach. Daarbij rijst ook de vraag in welke mate een dergelijke functie haalbaar is bovenop het takenpakket van een leerkracht. Als antwoord hierop kan natuurlijk gesteld worden dat een dergelijke betrokkenheid bij een maatschappelijk relevant thema tot het takenpakket van de leerkracht behoort. Structureel kunnen we dit vertalen als het vrijmaken van taakuren voor de gendercoach.

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Ten derde merken we op dat het handboek ondanks een vrij concrete uitwerking van het concept gendercoach toch ook veel ruimte laat aan de invulling van de individuele gendercoach. Of in de woorden van Gen-BaSec: “//De rol gendercoach kan van erg occasioneel naar erg systematisch en gericht op duurzame ontwikkelingen ingevuld worden. In die zin kan men de verschillende ‘maten’ van gendercoach in een continuüm plaatsen van ‘Small ‘over ‘Medium’ naar ‘Large’//.” Dit wordt op deze wijze geformuleerd om beter te kunnen inspelen op de specifieke context, maar kan tegelijk ook problematisch worden omdat het zo aan de willekeur van de gendercoach wordt overgelaten hoe het coachen concreet ingevuld wordt.

<span style="display: block; font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%; text-align: justify;">Ten slotte willen we wijzen op het belang van de eerder besproken reflectievragen (rond pg 19). Binnen het project blijken deze maar effectief als er over nagedacht wordt. Er is meer nodig dan louter het handboek te lezen. In dit opzicht verdient het aanbeveling om hierrond workshops met het personeelsteam op te zetten om zodoende hier diepgaander over te kunnen discussiëren.

= Bronnen/links =

<span style="font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">@http://www.ond.vlaanderen.be/dbo/nl/doc/08_GenBaSec_HL_def_sv.pdf : het handboek voor gendercoaches in pdf. <span style="font-family: Tahoma,Geneva,sans-serif; font-size: 120%;">@http://www.ond.vlaanderen.be/dbo/projecten/projecten_genbasec.htm : online portaal met overzicht van de beschikbare materialen voor concreet gebruik.