School-+en+klasniveau+Ann

=__Implementatie op school- en klasniveau__=

**__ Actie op school. Implementatie van goede voeding op schoolniveau __**
Een ontbijt op schoolniveau lijkt mij te grootschalig om zijn doel te kunnen halen. Buiten het feit dat een ontbijt gezond moet zijn, zijn er nogal wat verschillen van smaken. Een gezond ontbijt moet leerlingen aantrekken en aanmoedigen om dit dagelijks te doen. Op klasniveau kan dit een meer gepersonaliseerde wijze. Niettemin is er een taak voor de school weggelegd om de nodige infrastructuur te voorzien. In aansluiting met ontbijt georganiseerd op klasniveau, is het wenselijk dat een ontbijtlokaal wordt voorzien. Deze zou trouwens ook voor de leerlingen kunnen aangewend worden indien leerlingen op andere dagen hun ontbijt wensen van thuis uit mee te nemen, moet het mogelijk zijn dit in een ontbijtruimte te doen. Het heeft geen zin jongeren te proberen duidelijk te maken dat ontbijten zeer belangrijk is, wanneer hun ouders het nooit doen en zij dus dit niet in de praktijk kunnen omzetten. Alleen thuis ontbijten is nu ook niet erg motiverend. Wanneer de school alsnog opteert om een gezond ontbijt op schoolniveau te organiseren, zou ik eerder opteren om dit in het kader van een jaarlijks feest te doen, waar ook de ouders op worden uitgenodigd.
 * 1. Een gezond ontbijt, heel het jaar door.**


 * Gezonde tussendoortjes en water**

In veel scholen worden snackautomaten geïnstalleerd. Niet alle snacks zijn even gezond. **Automaten** enkel voorzien van **gezonde snacks** is een mogelijk, maar ook een **fruitautomaat** is een goed initiatief. Diverse **drankautomaten** met water en fruitsap (appelsap, sinaasappelsap, druivensap) is gezonder dan gesuikerde frisdranken zoals cola en limonades.

Op verjaardagen wordt soms nog in het secondair onderwijs een attentie meegebracht voor de medeleerlingen. Deze initiatieven zijn sterker verankerd in het lager onderwijs, doch in sommige secondaire scholen wordt deze traditie verdergezet. Het schoolreglement is het instrument bij uitstek om zowel de ouders als de leerlingen te wijzen om geen snoep aan te bieden. Doch buiten snoep kunnen niet alleen fruit, maar ook **gezonde aperitiefhapjes** als alternatief voorgesteld worden. De ontbijtklas kan eventueel als ontmoetingsruimte gereserveerd worden om **op een gezonde manier te toasten op de verjaardag van de leerlingen tijdens de pauze.**
 * Gratis ter beschikking stellen van water** (waterfonteintjes) is ook belangrijk om leerlingen voldoende water te kunnen laten drinken.

In een brief naar de ouders kan de opzet met diverse nieuwe mogelijkheden uitgelegd worden.
 * __Voorstelling aan de ouders__**

**__ Actie in de klas. Implementatie van goede voeding op klasniveau __**
1. Een gezond ontbijt, heel het jaar door.

In de klas kan op regelmatige basis een ontbijtmoment worden ingelast. De leerlingen worden in groepjes verdeeld en ieder groep krijgt de taak om een gezond ontbijt samen te stellen. De leerkracht zorgt er dan samen met de leerlingen voor dat de gekozen ingrediënten aanwezig zijn. Na het ontbijt wordt een evaluatie gemaakt. Was dit een gezond ontbijt? Wat wel, wat niet? Op een later tijdstip zorgt een volgend groepje voor de samenstelling van het ontbijtmenu. Zo kan men praktisch ervaren dat men creatief kan zijn in het samenstellen van het ontbijt. Het zou niet praktisch haalbaar zijn om dit wekelijks te doen, doch maandelijks moet kunnen. Om een goede ontbijtgewoonte aan te leren is het onvoldoende om dit slechts éénmalig te organiseren. Een projectweek lijkt mij niet de geschikte methode, gezien continuïteit ontbreekt. Wat de samenstelling van het ontbijt betreft, kunnen de leerlingen verantwoordelijk voor het ontbijt ook zaken van thuis uit meenemen. Brood kan getoast worden, eventueel zelfgemaakte confituur, zelfgemaakte smoothies of fruitsappen. Het ontbijtmoment kan eventueel ook ingelast worden op de dag dat er wekelijkse marktdag is, zodat de ingrediënten vers en goedkoop kunnen aangekocht worden. In plaats van een projectweek rond voeding in de klas, denk ik dat het effect groter is wanneer er op regelmatige basis activiteiten rond gezonde voeding aan bod komen.
 * Gezond ontbijt** : Heel wat jongeren hebben geen ontbijtgewoonte. Een gezin dat iedere morgen samen ontbijt is een zeldzaamheid geworden. Dit heeft vooral te maken met de werkdruk en wijzigende maatschappelijke leven. Beide ouders gaan meestal uit werken en er wordt te weinig tijd vrij gemaakt om een gezond ontbijt te nemen.

2. Voldoende drinken per dag.

Een volwassen persoon, alsook jongeren dienen minstens anderhalve liter per dag te drinken. Indien leerlingen slechts kunnen water drinken tijdens pauzes kunnen zij meestal deze hoeveelheid niet bereiken. . Een waterkraan met drinkbussen kan hier een oplossing op klasniveau zijn, zodat leerlingen gedurende de lessen ook water kunnen drinken. Door het groepsgebeuren kan dit zeer aanstekelijk werken, zodat jongeren op relatief korte termijn de gewoonte hebben om voldoende water te drinken en de gesuikerde dranken meer en meer links laten liggen.

3. Gezonde tussendoortjes.

In plaats van tussendoor chocoladekoeken of wafeltjes van thuis uit mee te nemen, kan een voorstel uitgewerkt worden, waarbij ook in kleine groepjes gewerkt wordt om de tussendoortjes klassikaal te nuttigen. Zeker wanneer ook leerlingen met andere cultuurgewoonten deel uitmaken van de klas, kunnen zij hun gezonde snacks voorstellen aan de hele klas. In plaats van een koekjestrommel zoals dikwijls in de kleuterklassen gebruikt wordt, kunnen leerlingen met een beurtrol voor een gezonde snack op school zorgen. Dit kan een wekelijkse beurtrol zijn, waar 1 keer per week de gezonde snack kan uitgedeeld worden. Bepaalde snacks zijn langer houdbaar en daar kan dagelijks gebruik van gemaakt worden. Het belang van een gezonde snack met zeker niet onderschat worden gezien zij zorgen voor het op gang blijven van de stofwisseling gedurende de dag (geen dipjes), de bloedsuikerspiegel constanter blijft en hongerbuien voorkomen worden (met alle ongezonde gevolgen van dien)

Fruit of fruitsalade, smoothies, gedroogd fruit met platte kaas, komkommers met platte kaas, rauwe groetjes zoals bloemkool, wortelen, komkommer, paprika’s, rijstcrackers,… Knabbeltjes: een klein bakje met wat rozijntjes, ontbijtgranen, gedroogd fruit, stukjes dadels zonder pit (dat is lekker zoet), ongebakken noten zoals walnoten bijvoorbeeld en zonnebloempitjes. De leerlingen kunnen hier zelf hun kommetje vullen. Als de inrichting van de klas het toelaat, kunnen bepaalde snackjes dagelijks worden aangeboden. Fruitdrankjes, gemaakt met bananen, besjes, frambozen (diepvries)
 * __Voorbeelden van gezonde snacks__**

In een brief naar de ouders kan de opzet uitgelegd worden en een financiële bijdrage gevraagd worden. Als tegenprestatie hoeven de leerlingen geen snack meer meebrengen naar school en kan je als ouder zeker zijn dat er gezond “gesnackt” wordt.
 * __Voorstelling aan de ouders__**

Implementatie