groep032012-themadag

Vorige pagina

__Themadag voor de leerlingen:__ __ 1. Sensibilisering betrokkenen: __ ** Meervoudige Intelligentie ** Voor onze activiteit op schoolniveau hebben we ervoor gekozen om te werken rond meervoudige intelligentie. Dit begrip gaat ervan uit dat leerlingen op meerdere manieren intelligent zijn. De kernzin is hier niet: Hoe ** knap ** zijn leerlingen, maar: ** Hoe ** zijn leerlingen knap? Dit geeft leerlingen de kans om te ontdekken op welke vlakken ze zich kunnen ontplooien en dat er bovendien meerdere manieren zijn om dit te doen. Door ervoor te kiezen om te werken met meervoudige intelligentie, werken we aan vakoverschreidende eindtermen van sociale vaardigheden, het kernthema van onze opzet. Aangezien iedereen meervoudig intelligent is op zijn of haar eigen manier, bestaan er verschillende invullingen voor elke soort intelligentie. We gaan hier een niveau hoger dan Binet, de bedenker van de IQ test waarbij hij de aandacht spitste op taal en logisch denken.We volgen bij MI namelijk Gardner die spreekt van acht intelligenties:

 1) [|Wiskundig-logisch of logisch-mathematische intelligentie] = rekenknap  2) [|Taalkundige of verbaal-linguistische intelligentie] = woordknap  3) [|Visueel-ruimtelijke intelligentie] = beeld-/ ruimteknap  4) [|Lichamelijk-motorische of lichamelijk-kinesthetische...] = beweegknap  5) [|Natuurgerichte of naturalistische intelligentie] = natuurknap  6) [|Interpersoonlijke intelligentie] = mensknap  7) [|Intrapersoonlijke intelligentie] = zelfknap  8) [|Muzikaal-ritmische intelligentie] = muziekknap

De uitleg rond MI is begrijpelijker wanneer we dit doen aan de hand van enkele visuele voorstellingen. Zo kan je denken aan een taart die in acht stukken wordt verdeeld waarbij elk stuk een intelligentie voorstelt. Zo zie je ook meteen dat elk stuk een raakvlak heeft met andere en in het middelpunt allemaal samenkomen. Per stuk zijn er bovendien meerdere onderverdelingen te vinden. Wanneer MI wordt afgebeeld, wordt vaak gebruik gemaakt van een staafdiagram. Hierbij kunnen de scores van de verschillende intelligenties als volgt verdeeld zijn. Stel dat dit een voorstelling is van iemand zijn intelligentie, dan kan dit bijvoorbeeld staan voor mensknap (de hoogste balk), de tweede hoogste balk voor beweegknap en de derde voor woordknap. Binnen elke balk zijn er nog meerdere onderverdelingen te maken. Mensknap bestaat bijvoorbeeld uit het praten tegen vreemden, het hebben van veel vrienden, gemakkelijk relaties aangaan,… Zo heeft elk van de acht intelligenties nog meerdere onderverdelingen en overlappingen. Iemand die bijvoorbeeld goed is in zingen (muziekknap) kan ook goed zijn in het verzinnen van teksten voor het lied (woordknap). Of wanneer je bezig bent met lesgeven ben je mensknap omdat je lid van een team bent en met leerlingen communiceert, rekenknap omdat je in één lesuur alles moet inplannen en dit in een groter kader van eindtermen een plaats moet geven, woordknap om leerlingen op verschillende manieren iets bij te leren, beweegknap omdat je voor een klas staat en met veel handgebaar je les verduidelijkt,… Je bent ronduit knap als leerkracht dus. Bovendien helpt het MI concept het onderwijs in die zin dat alle intelligenties herkend worden en de ontwikkeling ervan ook aangemoedigd wordt. (zie het schema van Laurie Kagan: Breinkaart van de acht intelligenties).

Bij meervoudige intelligentie zijn nog drie begrippen van belang: matchen, stretchen en vieren. Met 'matchen' wordt bedoeld dat je als leerkracht kan afstemmen ‘hoe’ je lesgeeft op hoe leerlingen leren. Je matched als het ware hoe leerlingen knap zijn met de te leren stof. Het gebruik van didactische structuren is hier een onmisbare tool. Door het gebruik van didactische structuren kunnen we verschillende intelligenties bij leerlingen bereiken. Het 'stretchen' van intelligenties betekent dat je bepaalde intelligenties uitbreidt en leerlingen deze leert toe te passen op meerdere manieren. Dit begrip is hier minder van belang. Het derde en laatste begrip staat in dit opzet wel centraal. Het ‘vieren’ van intelligenties duidt letterlijk op het zoeken naar hoe leerlingen knap zijn op verschillende intelligenties en hen hier fier op laten (leren) zijn. In het kader van dit thema zal het vieren bijdragen tot een positief zelfbeeld en zo een positieve invloed hebben op hun zelfwaardering en zelfvertrouwen. Een goed voorbeeld van het vieren van intelligenties is een filmpje op youtube waarbij Hanna Montana anatomie instudeert aan de hand van een dansje ([]). Dit is een mooi voorbeeld van hoe het personage haar beweegknap en muziekknap gebruikt om zichzelf iets te leren wat haar op een gewone manier niet zou lukken.

__ 2. Programma __ **Workshops** Werken rond zelfvertrouwen impliceert dat je leerlingen zich op hun gemak laat voelen om over hun sterke en hun werkpunten te praten. Het idee is om rond elke soort intelligentie een workshop op te stellen. Leerlingen kunnen zich inschrijven voor een top 3, bijvoorbeeld leerling A kiest de workshop: Taalknap op één, Mensknap op 2 en Beweegknap op 3. Door te werken met workshops kunnen leerlingen in relatief kleine groepen kennismaken met hun gevoel/interesse voor een bepaalde intelligentie. De grootte van de groep zal een invloed hebben op de mate waarin de leerlingen zich vertrouwd genoeg voelen om actief mee te werken en de kans om blootgesteld te worden aan kritiek verlagen. Aan de hand van een doorschuifsysteem kunnen leerlingen kennismaken met verschillende intelligenties en op die manier ontdekken hoe zij knap zijn en waar hun talenten liggen. Voor leerling A zou zijn dag er als volgt kunnen uitzien:

Voor meer uitwerkingen en uitleg rond meervoudige intelligentie kunnen we verwijzen naar volgende internetsites: [] [] []
 * 1) Woordknap: In deze workshop krijgen de leerlingen eerst een verhaal te horen rond sociale vaardigheden. Hierna krijgen ze een gedicht rond zelfvertrouwen en zelfwaardering. Ze mogen deze lezen en interpreteren, zeggen wat ze hierover vinden, hoe ze zich erbij voelen,… Na de bespreking van een voorgelegd gedicht, krijgen de leerlingen de kans om zelf een gedicht of kortverhaal te schrijven rond het thema zelfwaardering en zelfvertrouwen. Een andere mogelijkheid is om de leerlingen een rap te laten brengen, op die manier combineer je woordknap met muziekknap.
 * 2) Mensknap: In deze workshop kan je een goeie koppeling maken tussen (zelf)vertrouwen en bewegen. Je laat één leerling in het midden van een kring staan, de leerlingen in de kring strekken hun armen. De leerling in het midden doet zijn of haar ogen toe en laat zich voorzichtig naar een bepaald kant vallen zonder dat zijn of haar voeten verplaatsen. De leerlingen in de kring vangen de leerling zacht op. De leerlingen kunnen op die manier voelen hoe het soms moeilijk is om in anderen te vertrouwen, maar dat dit vertrouwen wel de moeite loont.

De laatstgenoemde, Art Deco, is een site van een organisatie die interessante workshops en gastcolleges organiseert. Dit vormde een belangrijke input voor de uitwerking van ideeën voor dit thema op schoolniveau. We willen aan alle scholen en leerkrachten meegeven dat een dergelijke organisatie de moeite loont om uit te nodigen op de school. Niet enkel voor leerlingen en leerkrachten, maar ook ouders kunnen betrokken worden. Zo kunnen ouders uitgenodigd worden om hun talent te komen tonen op school. Zingt de moeder in een koor, dan kan ze uitgenodigd worden om in de workshop muziekknap dit te demonstreren. Los van de acht workshops rond meervoudige intelligentie, stellen we ook voor om een zichtbaar jaarproject op te starten. Het project gaat onder de noemer ‘Keigoed’. Elke leerling krijgt drie keien of stenen. Op de eerste kei noteert de leerling wat hij of zei ‘keigoed’ vindt aan zichzelf. Als inoefening hiervoor kan je de leerlingen de volgende zin laten aanvullen: ‘Ik ben keigoed in …’. De tweede steen wordt door de leerkrachten beschreven. De derde en laatste kei gaat mee naar huis. Deze laatste is voorbehouden voor de ouders. Wanneer de drie keien zijn beschreven, mogen de leerlingen zelf kiezen welke steen ze thuis in hun kamer bewaren en welke ze het belangrijkst vinden op school. Op de speelplaats of op een zichtbare plaats op school mogen de leerlingen in een grote mand (uit kippengaas of ander stevig materiaal) hun steen naar keuze leggen. Op die manier zien ze dat ze elk hun steentje bijdragen om van de school een keigoeie of keileuke omgeving te maken.

__3. Opmerkingen__ //In plaats van te werken met een top drie zou je ook de leerlingen kunnen laten kiezen voor twee workshops naar keuze en een derde workshop zelf toewijzen. Op die manier leren de leerlingen een intelligentie kennen waarvan ze zich misschien niet bewust waren.// //Het schoolproject ‘keigoed’ kan uitgeschreven worden voor elke klas, in verschillende vormen. Naast een klas die met keien werkt, kan een andere klas pluimen uitdelen, waarbij elk kleur van een pluim staat voor een bepaald compliment. Zo kan een rode pluim gegeven worden wanneer een leerlingen behulpzaam is geweest voor een medeleerling. Een andere klas kan werken met de ‘thumbs up’ of ook de ‘vind ik leuk’-duimen van facebook. Elke leerling krijgt een groot uitgesneden duim op verhard papier of karton. Op de voorkant staat de naam van de leerling centraal, daar rond kan de leerling zelf enkele goeie aspecten van zichzelf noteren, maar mogen de klasgenoten ook bemoedigende woorden schrijven. Dit zijn slechts enkele voorbeelden om te werken rond complimenten geven en het bouwen aan zelfvertrouwen en zelfwaardering. Voor meer uitleg en ideeën bieden 'Leefsleutels', ‘Contactsleutels’ en ’Leefstijl’ kwaliteitsvolle bronnen om op een creatieve manier aan de slag te gaan hieromtrent.//