groep042012-Over+de+grenzen

Home Terug


 * __ 3.1.2. Over de grenzen __**

//Pedagogisch model // De vakoverschrijdende thema’s die aan bod komen in het draaiboek zijn __seksuele diversiteit__ in het algemeen en __homoseksualiteit__ in het bijzonder. Dit kan verbonden worden met de vakoverschrijdende eindtermen omtrent de __sociale vaardigheden__. Sociale vaardigheden zijn alle gedragingen waarover men in onze maatschappij moet beschikken om op een efficiënte en opbouwende wijze deel te nemen aan het sociale leven. Ze omvatten algemeen geldende omgangsvormen, relatiebekwaamheid, communicatieve gesprekstechniek en organisatiekunde. Accepteerbaar gedrag maakt het mogelijk dat positieve sociale interacties tot stand komen en voortduren. Hierbij worden kinderen en jongeren beschouwd als gelijkwaardige participanten. Sociale vaardigheden worden verworven door ze stap voor stap, maar geregeld en in verschillende situaties in praktijk te brengen. Welbevinden op school is een belangrijke randvoorwaarde bij het oefenen van sociale vaardigheden. De leerling kan bewuster met de vaardigheden omgaan als hij een sociaal inzicht meekrijgt. **Horizontale samenhang ** Eén van de meerwaarden van de diverse vakoverschrijdende eindtermen is dat ze de samenhang binnen het curriculum kunnen bevorderen. De eindtermen van ‘sociale vaardigheden’ kunnen dan ook niet in één vak worden opgesloten. Er is een duidelijke band met andere vakken en thema’s waardoor zowel vakgebonden als vakoverschrijdende activiteiten mogelijk zijn. **Verticale samenhang ** De eindtermen sociale vaardigheden voor de tweede en de derde graad volgen de ontwikkelingslijn die in het basisonderwijs werd gestart en waarop verder gebouwd werd in de eerste graad van het secundair onderwijs. We kunnen de eindtermen van de verschillende onderwijsniveaus interpreteren als een leerlijn waarbij gestreefd wordt naar een toenemende complexiteit van vaardigheden en contexten en een beter inzicht in de sociale omgang. =//Integratiemodel //= Voor de realisatie van de eindtermen gaat de voorkeur uit naar __model 5, het integratiemodel__. Dit betekent dat de school – geïnspireerd vanuit haar pedagogisch project – __VOETen gaat aanreiken via de integratie in lesgebonden en lesoverstijgende activiteiten__. Binnen de lesgebonden activiteiten wordt er een onderscheid gemaakt tussen enerzijds de activiteiten die binnen de lessen georganiseerd worden (zoals het lezen van teksten, het voeren van discussies, het uitvoeren van groepsopdrachten, enzovoort) en anderzijds de diverse activiteiten die langer dan het ene lesuur duren en met andere woorden ook speciale organisatievormen vereisen (zoals een excursie, een toneelbezoek, enzovoort). De diverse lesoverstijgende activiteiten zijn die activiteiten die een raakvlak hebben met meerdere vakken (zoals preventieactiviteiten, voordrachten van externe sprekers, enzovoort).

In het integratiemodel is het thema in alle vakken – en in een aantal aspecten van het schoolgebeuren – geïntegreerd volgens een vooraf doordachte planning en visie. Dit brengt met zich mee dat het thema door de hele school gedragen wordt. Meer nog dan de andere modellen, is dit model gebaseerd op __communicatie en samenwerking__. Er zijn structuren nodig die deze samenwerking coördineren en iedereen erbij betrekken. Iedereen is gedeeld verantwoordelijk. Zonder duidelijke structuur, zonder afspraken en zonder opvolging kan deze vorm van gedeelde verantwoordelijkheid er echter ook toe leiden dat uiteindelijk niemand nog verantwoordelijk is. Dit model vraagt dus veel __energie__ van het schoolbeleid en de schoolorganisatie.

Toch lijken vooral de eindtermen voor ‘ **leren leren **’ en ‘ **sociale vaardigheden **<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; font-size: 16px;">’ deze gedeelde verantwoordelijkheid nodig te hebben. Zij zijn niet gebonden aan vakinhouden en kunnen altijd worden toegepast. Het zal er dan ook op aankomen een vorm van samenwerking met afspraken te vinden waarbij de thema’s van iedereen voldoende en consequente aandacht krijgen zonder nadelige neveneffecten voor de andere aspecten van het curriculum. Idealiter zouden de thema’s een verrijking van de andere curriculumaspecten moeten zijn. Men haalt trouwens weinig rendement uit de eindtermen ‘leren leren’ en ‘sociale vaardigheden’ door er van elkaar losstaande lessen over te geven of door ze slechts in enkele vakken toe te passen. Dit pleit nogmaals voor een geïntegreerde benadering zoals hier wordt voorgesteld.