groep042011implementatie

Startpagina

=** 4. Implementatie ** =

Het lessenpakket Connected lijkt ons het meest geschikt voor de eerste graad. Uit onderzoek en uit de interviews met de leerlingen van de VIP-school blijken dat de leerlingen er reeds vroeg bij zijn (zie beginsituatie). De leerlingen groeien van kleins af aan op met een computer. Ook het thema ‘seksualiteit’ leeft al vroeg onder de jongadolescenten. Dit zijn redenen om kort op de bal te spelen en zo vroeg mogelijk werk te maken van voorlichting. Daarom zouden we het pakket al implementeren in de **eerste graad**.

Concreet zouden we het lessenpakket **spreiden over de twee jaren van de eerste graad**. ‘Connected’ bevat 21 lessen. Er worden dus 10 lessen gegeven in het eerste jaar en 11 in het tweede jaar. Deze lessen worden **gespreid over het hele jaar**. De leerlingen geven aan dat zij het saai vinden om gedurende een hele (project)week te werken rond hetzelfde thema. Afwisseling is welkom voor hen. Daarnaast is een attitudeverandering bij de leerling veel effectiever wanneer er op regelmatige basis aan wordt gewerkt. Daarom stellen wij voor om om de drie weken één les te geven.

Deze les wordt best gegeven door de **klastitularis** omdat deze dichter bij de leerlingen staat. Uiteraard kunnen hier uitzonderingen in gemaakt worden wanneer een klastitularis zich niet gemakkelijk voelt bij dit thema (rekening houdend met de taboes die er nog steeds leven, ook bij volwassenen). Ook is het wenselijk dat deze leerkrachten een extra **vorming** volgen rond het thema. Dit lijkt ons zeker aangewezen indien de leerkrachten wat ouder zijn. Wanneer de klastitularis iets ouder is, zou het kunnen zijn dat deze niet meer ‘mee is’. Langs de andere kant kan dit leeftijdsverschil boeiende situaties opleveren waarbij de leerkracht de vergelijking kan maken met de situatie uit zijn tijd. Het is uiteraard belangrijk dat de betrokken leerkrachten om de zoveel tijd een bijscholing/vormingsdag volgen om de nodige kennis op te frissen en op de hoogte te zijn van nieuwe ontwikkelingen binnen het domein.Bij navraag bij Sensoa blijkt dat zij jaarlijks een vormingsdag over 'Connected' organiseren. Daarnaast hebben ze nog verschillende vormingssessies die met seks en internet verband houden in hun open aanbod. Sensoa wordt ook regelmatig gevraagd op vormingsdagen die georganiseerd worden door de koepels of op pedagogische studiedagen van individuele scholen. Er zijn dus mogelijkheden genoeg om leerkrachten de kans te bieden om extra vormingen te volgen over dit thema. De leerkracht informatica zou ingeschakeld kunnen worden bij het thema over privacy op het net (8.5.). Ook zou het boeiend zijn om rond sommige thema’s te werken met een externe expert (Bvb. van Sensoa). We denken dan vooral aan ‘moeilijkere’ thema’s zoals ‘8.14. Mag da(t)?’, ‘8.18. Generatie porno’, …

Omdat niet telkens de klastitularis een uur van zijn vak zou verliezen, stellen we voor om **afwisselend van ieder vak een uurtje te gebruiken** (in het verleden werd altijd het vak 'Gezondheidsleer' gebruikt om te werken rond seksualiteit). Aangezien de meeste klassen (iets meer dan) 10 vakken hebben, zou elk vak maximum één uurtje verliezen op jaarbasis. Dit lijkt ons niet overdreven.

Qua **benodigdheden**, heb je voor sommige lessen een computerlokaal nodig (zoals 8.3. Mijn online imago, 8.5. Privacy, 8.10. Seksinformatie en 8.15. Hoe reageren?). Daarnaast bevat het pakket al het nodige materiaal (werkbladen, achtergrondinformatie, nuttige links, …). Opmerking: de afspraken ‘PIKASOLL’ (p. 3) lijken ons noodzakelijk om in een sfeer van vertrouwen in een groep rond het thema te kunnen werken. Hier moet zeker de eerste les, maar ook nadien, voldoende aandacht aan worden besteed.

Op schoolniveau lijkt een overkoepelende **werkgroep** ons geen overbodige luxe. Tot nu toe wordt er gewerkt met vakwerkgroepen, maar dit lijkt ons onvoldoende. Des te meer omdat klastitularissen niet noodzakelijk hetzelfde vak geven. Zij zouden een orgaan tot hun beschikking moeten hebben dat kan dienen als communicatieplatform. Ook zou deze werkgroep de coördinatie van het geheel op zich nemen en de link leggen met andere (VOET)projecten. Het is essentieel dat een pakket zoals 'Connected' niet op zichzelf staat, maar geflankeerd wordt door extra informatie (zie bvb. jongereninformatiezuil), andere lessen over seksualiteit/internet, vormingsdagen, (VOET)projecten, ... De **directie** heeft uiteraard een belangrijke ondersteunende functie. Zij staat, samen met de graadcoördinatoren en de werkgroep, in voor de organisatie. Ook regelt zij de contacten met externen (zoals Sensoa).

Het thema seks en het internet is niet altijd vlot bespreekbaar in de klas. Leerkrachten moeten er rekening mee houden dat niet alle leerlingen in een school- of klasomgeving de vragen uiten die ze zich stellen. Dit geldt uiteraard ook voor andere thema's. Daarom vinden we het interessant om een educatief pakket dat vervat zit in een lessenreeks aan te vullen met andere informatiebronnen voor de leerlingen, waar ze buiten de lesuren terecht kunnen. We beschrijven enkele mogelijkheden. - **JIP-zuil**: Deze informatiezuil is een concept van het Vlaams Informatiepunt Jeugd en hoort normaal gezien bij een JIP, een jongeren informatiepunt. Die vind je meestel in JAC's en jeugddiensten. Veel van die informatiepunten plaatsen informatiezuilen in scholen, bibliotheken, jeugdhuizen enz. Net door het niet-schoolse karakter van zo'n informatiezuil lijkt het ons interessant om dit te betrekken bij het VOETenbeleid van de school. Er kunnen verschillende informatiebronnen in opgenomen worden. Zowel de informatiefolders die bij de zuil horen als andere bronnen kunnen er in aangeboden worden. Een JIP-zuil ziet er als volgt uit: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;"> <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">De informatiefolders [|'seks en de wet']en [|'veilig internet']lijken ons interessant materiaal om in de informatiezuil te plaatsen met betrekking tot dit thema. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; line-height: 0px; margin: 0cm 0cm 0pt; overflow: hidden;"> De meerwaarde van de zuil bestaat er echter in dat er ook andere thema's belicht worden (zo valt het niet op als je een bepaalde folder meeneemt) en dat er ook folders van andere organisaties in te vinden zijn. Een mogelijk interessante folder kan deze zijn: []

Naast papieren folders en informatiemateriaal kunnen de leerlingen ook via posters of via een link op de website van de school doorverwezen worden naar enkele websites: [|www.jongerengids.be]: eeninformatiewebsite met jongereninformatie in het algemeen []: Website met tips voor jongeren om hen te leren omgaan met seks op het internet [|www.digibewust.nl]: Nederlandse website over veilig internet Daarnaast kunnen uiteraard ook de websites vermeld worden die tijdens de lessenreeksen aan bod komen.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Een essentiële stap in de implementatie lijkt ons de **evaluatie** bij zowel de leerlingen, leerkrachten, werkgroep en directie als de ouders. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Er kan tussentijds geëvalueerd worden, maar ook aan het einde van elk jaar of het volledige lessenpakket.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Tussentijdse evaluatie: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">De werkgroep kan regelmatig polsen bij de leerkrachten die een specifieke les uit het pakket gegeven hebben welke impact de les had en of er eventuele vragen zijn gekomen van de leerlingen die niet konden beantwoord worden. Zo blijft het overzicht op het volledige programma bewaard en kan er eventueel bijgestuurd worden. Zo kan het zijn dat een gebeurtenis op school (Bvb. een leerling heeft een naaktfoto van een andere leerling rondgestuurd) of een extra vraag van de leerlingen ertoe leidt dat er een extra lesmoment wordt ingelast of dat de volgorde van de lessen aangepast wordt. De rol van de werkgroep is hierbij cruciaal, zij moeten proactief te werk gaan en zelf naar de leerkrachten toestappen of evaluatiemomenten inlassen. Dit kan mondeling en hoeft niet persé met uitgebalanceerde vragenlijsten, zo kan er snel actie genomen worden.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Eindevaluatie: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">De eindevaluatie gebeurt best formeler dan de tussentijdse evaluatie. Er kan een vragenlijst afgenomen worden of er kan een groepsgesprek georganiseerd worden (naargelang de doelgroep: ouders op afstand zullen makkelijker bereikt worden met een vragenlijst, leerkrachten zullen in een groepsgesprek makkelijker op elkaar kunnen inspelen en eventueel al oplossingen aanbieden). Daarnaast kan voor de eindevaluatie met de leerlingen een creatievere werkvorm gezocht worden waarbij zowel de kans gegeven wordt om op open vragen te reageren (waardoor de eerste reacties of extra aanvullingen kunnen gegeven worden) als dat er gepeild wordt naar specfiek afgebakende reacties (Gesloten vragen waarbij de school gericht een antwoord op een specifieke vraag wil). Bij de leerlingen kan dan aan de hand van een quiz gepeild worden naar de verworven kennis over het thema en kan er via een stellingenspel gepeild worden naar de mate waarin ze positief of negatief staan tegenover de aanpak van het thema.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">De inhoud van de vragen is niet afhankelijk van de werkvorm. Hieronder geven we enkele richtvragen ter suggestie. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Bij leerlingen en leerkrachten kan vooral gepeild worden naar het inhoudelijk aspect van het pakket. Bij de leerlingen kunnen vragen gesteld worden zoals: Wat vond je van het pakket? Heb je iets bijgeleerd of wist je alles al? Heb je je mediagebruik aangepast? Hoe? Sta je nu kritischer ten opzichte van persoonlijke informatie vrijgeven op het internet? Welke lessen/thema’s waren voor jou overbodig of te weinig uitgewerkt, …Hier kan volgens ons ook een onderzoek aan gekoppeld worden. Men zou kunnen onderzoeken in welke mate deze lessen (gespreid over de twee jaar) de mediawijsheid van leerlingen (positief) beïnvloedt. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Aan de klastitularissen kan gevraagd worden hoe zij deze lessen ervaren. Werken de leerlingen mee? Zijn ze geboeid? Maakt het pakket volgens hen een verschil? Zijn sommige lessen overbodig (te weinig of te teveel uitgewerkt?), Zijn ze oud genoeg voor het pakket, … <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Directie en werkgroep zouden, in samenspraak met de leerkrachten, het organisatorisch en praktisch aspect van het pakket kunnen evalueren. Werkt het systeem met de klastitularissen? Of zou het beter werken met één of enkele personen die in alle klassen de lessen geven (ipv de klastitularissen)? Of nog beter met externen? En werkt het om de lessen te spreiden over de twee jaar of toch beter alles in één jaar? , … <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Ouders kunnen betrokken worden om te peilen of de leerlingen thuis gepraat hebben over de lessen en of de leerlingen hun gedrag eventueel aangepast hebben. Het kan ook interessant zijn om te peilen naar de kennis van de ouders over het thema 'seks en internet'. Zijn ze zich bewust van de mogelijkheden en risico's van het internet op dat gebied? Weten ze hoe ze hier kunnen op inspelen bij hun kinderen? Leerlingen begeven zich meestal thuis op het internet en kunnen daar dan in aanraking komen met seks-gerelateerde onderwerpen. De impact van de lessen op het thuisfront zijn dus toch wel interessant.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Het lessenpakket op zich, zoals het door Sensoa gepubliceerd is, werd al eens geëvalueerd door hen. De versie die wij nu gebruiken is een versie die volledig herwerkt is op basis van de input van de gebruikers en nieuwe tendensen en inzichten over het thema. De huidige respons door de gebruikers is op dit moment heel positief volgens Sensoa. Het pakket wordt ook heel vaak gedownload van hun website (zonder daarmee een uitspraak te kunnen doen over het effectieve gebruik ervan).