groep02x2011Europa-onder-de-loupe

= Europa onder de loupe = = =

__Auteur:__ Ryckevelde vzw en de Europese Commissie __Publicatiejaar (laatste update):__ 2011 __Vindplaats:__ []

__Beschrijving en doelstelling van het pakket__ Europa onder de loupe is een lesmethode over de Europese Unie. In het pakket wordt de integratiegeschiedenis van de Europese Unie uitvoerig uiteengezet, worden de instellingen die instaan voor het bestuur van de Europese Unie beschreven en worden toekomstige uitdagingen geschetst. Naast de teksten bevat het document ook cijfermateriaal en opdrachten voor de leerlingen. Het pakket wil jongeren bewust maken van de Europese invloed op ons dagelijks leven, hen kennis laten maken met de Europese Unie in haar verschillende facetten en jongeren aanzetten om er kritisch over na te denken.

Het lespakket werd in 2011 vernieuwd, aangezien er sinds 2007 heel wat veranderd is in de Europese Unie. De inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en de financiële en economische crisis zijn maar enkele voorbeelden die om een aanpassing vroegen van de oorspronkelijke versie.

__Doelgroep__ Het pakket is bedoeld voor jongeren uit de derde graad secundair onderwijs en kan in de verschillende opleidingen gebruikt worden.

__Opbouw en structuur van het pakket__ Het pakket bestaat uit vier grote delen. Het eerste deel zet het ontstaan en de groei van de Europese Unie uiteen. Daarbinnen wordt kort ingegaan op het Europa in de eerste helft van de twintigste eeuw, namelijk op de eerste en tweede wereldoorlog. Vervolgens worden de eerste aanzetten tot Europese samenwerking beschreven: de OEES, de NAVO en de Raad van Europa. Tot slot komen de geboorte en ontwikkeling van de Europese Unie aan bod: het EGKS, de Verdragen van Rome, de EG, open grenzen, het Verdrag van Maastricht, de ‘Big Bang’ en het verdrag van Lissabon. Iedere fase in het ontstaan van de Europese Unie wordt beknopt en overzichtelijk beschreven en geïllustreerd met relevant beeldmateriaal.

Het tweede deel ‘Wie beslist wat in Europa’ biedt een overzicht van de vijf grote instellingen die instaan voor het bestuur van de Europese Unie: de Europese Raad, de Europese Commissie, het Europees Parlement, de Raad van Ministers en het Europees hof van justitie. Van elke instelling worden de samenstelling, de rol, de taken, de bestaansreden, vestigingsplaats en website vernoemd en/of besproken. Als laatste wordt ook het parcours, dat een Europese wet aflegt alvorens ze van kracht gaat, besproken.

‘Uitdagingen voor de toekomst’ is het derde deel van het pakket en beschrijft zowel de interne als externe uitdagingen waarmee Europa geconfronteerd wordt. Enkele interne uitdagingen betreffen ‘Economie en geld’, ‘ Hoe de verbruikers beschermen?’, ‘Het Europa van de regio’s en het sociale Europa: mythe of realiteit? en ‘Onderzoek- en milieubeleid ten dienste van nieuwe producten’. Externe uitdagingen zijn onder andere ‘Grenzen van de Unie’, ‘Veiligheid, defensie en de strijd tegen terrorisme’, ‘Op weg naar fort Europa?’, ‘Energie en transport: een beleid dat rekening houdt met milieu’ en ‘De Eu, wereldkampioen in ontwikkelingshulp’. Het laatste deel van het pakket bevat een Europaquiz en bronnenlijst.

Het didactisch document ‘Europa onder de loupe’ bevat naast tekst en illustraties ook verscheidene opdrachten die ofwel voorafgaand of volgend op de theorie aangeboden kunnen worden aan de leerlingen. Doorheen het pakket kunnen enkele soorten opdrachten teruggevonden worden. Onderstaand worden de meest gebruikte ‘opdrachtvormen’ beschreven.
 * Stappen, bijvoorbeeld in het opmaken van een wetgeving, in de juiste volgorde plaatsen.
 * Stellingen beoordelen op hun juistheid.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 10pt;">Casus, situatiebeschrijving of grafiek met bijhorende verwerkings- of eigen mening vragen.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 10pt;">Zoekopdrachten op het internet.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 10pt;">...

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 10pt;">Naast het document ‘Europa onder de loupe’ bevat het pakket ook een handleiding voor leerkrachten. Deze handleiding kan gratis aangevraagd worden bij de Europese commissie en bevat extra achtergrondinformatie voor leerkrachten alsook de oplossingen van de verschillende opdrachten.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 10pt;">__Sterktes en zwaktes van het pakket__ De sterke en zwakke punten van de verschillende pakketten van stichting Ryckevelde zijn vrij gelijklopend. Zie voor vergelijking "Zeg eens EU..." en "Vlaanderen at EU".

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Positieve punten:
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Het pakket werd ontwikkeld in 2007, maar recent geüpdatet aangezien er intussen veel veranderd is in Europa. Hierdoor sluit het pakket aan bij huidige ontwikkelingen, tendensen, problemen,…
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">In de hernieuwde versie van het pakket werd de lay-out aangepast. Figuren, foto’s en ander beeldmateriaal werden toegevoegd waardoor het pakket jongeren meer aanspreekt. Daarnaast heeft het document ‘Europa onder de loupe’ een duidelijke, logische en gestructureerde opbouw.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Het thema ‘Europa’ wordt diepgaand uitgewerkt. De brochure beperkt zich niet tot een beschrijving van de ontstaansgeschiedenis van Europa en de verschillende Europese instellingen die instaan voor het bestuur van de Europese Unie, maar besteedt ook aandacht aan actuele uitdagingen die gekoppeld zijn aan de verschillende beleidsdomeinen.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Het pakket is laagdrempelig en gebruiksvriendelijk. Het materiaal is zo opgebouwd dat leerkrachten het onmiddellijk in de klas kunnen gebruiken. Anderzijds biedt het voldoende mogelijkheden voor leerkrachten om bepaalde onderdelen van het pakket afzonderlijk aan te brengen of aan te passen, afhankelijk van de noden van de klasgroep.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Door actuele thema’s, gebeurtenissen en problemen te belichten in het deel ‘uitdagingen voor de toekomst’ is het pakket aantrekkelijker en meer herkenbaar voor jongeren.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Het pakket bevat zeer veel opdrachten, die geschikt zijn om de leerstof te verwerken. Aangezien de opdrachten niet voortbouwen op elkaar hoeft de leerkracht ze niet allemaal met de leerlingen te maken, maar kan hij/zij kiezen welke opdrachten hij/zij geschikt vindt.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">De informatie wordt op een objectieve, onbevooroordeelde manier meegedeeld. Wanneer leerlingen met bepaalde problemen of uitdagingen geconfronteerd worden, worden zij uitgenodigd om een eigen standpunt in te nemen of worden zowel argumenten pro als contra gegeven.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Negatieve punten:
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Het pakket is nogal leerkrachtgestuurd opgebouwd. De leerlingen krijgen weinig mogelijkheden om hun leerproces in ‘eigen’ handen te nemen en zelf op ontdekkingstocht te gaan naar de invloed van de Europese Unie op hun dagelijks leven.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">De variatie in de opdrachten, die doorheen het pakket aangeboden worden, is beperkt. Leerlingen krijgen overwegend vragen voorgeschoteld die zeer feitelijk zijn en waarop het antwoord uit de tekst afgeleid kan worden of op het internet opgezocht moet worden. De leerlingen worden te weinig uitgedaagd om zelf na te denken over situaties, regels, problemen,… en er een standpunt over in te nemen, terwijl dit net een belangrijke doelstelling is van Ryckevelde vzw. Het zou een meerwaarde betekenen voor het pakket wanneer nog meer gevarieerd zou worden in werkvormen. Waar mogelijk zouden leerlingen bijvoorbeeld via simulaties, rollenspelen, … uitgedaagd kunnen worden om zelf te zetelen in het parlement, de invloed te onderzoeken die Europa heeft op hun dagdagelijkse leven en gewoonten,… Hierdoor zou het pakket ook meer leerlinggestuurd worden.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Doordat het pakket vrij schools opgevat is, sluit het niet altijd aan bij de interesses van de leerlingen. Natuurlijk kan de leerkracht zelf nog aanvullingen of aanpassingen maken om het pakket meer af te stemmen op hun belangstelling en leefwereld. Op die manier wordt echter een groot deel van de verantwoordelijkheid in handen van de leerkrachten gelegd. Extra aanwijzingen of suggesties hieromtrent of uitdagingen die vertrekken vanuit de leefwereld van de leerlingen zouden in het pakket opgenomen kunnen worden.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Er wordt niet beschreven aan welke vakgebonden en/of vakoverschrijdende eindtermen er gewerkt wordt met elk thema. Dit zou leerkrachten nochtans een belangrijke houvast bieden: ze krijgen meteen een beter beeld van hoe het pakket kan bijdragen aan het realiseren van bepaalde doelstellingen of eindtermen.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">De makers van het pakket stellen dat het geschikt is voor jongeren van de derde graad. Jongeren van de derde graad vormen echter geen homogene groep. De tekst in het document ‘Europa onder de loupe’ is door de zinsstructuur en gebruikte woordenschat bijvoorbeeld niet even gemakkelijk toegankelijk voor leerlingen uit het BSO dan voor leerlingen uit het TSO en ASO. Ook de verwerkingsopdrachten vragen een aanpassing aan de mogelijkheden en beperkingen van de jongeren in een bepaalde onderwijsvorm. De leerkracht zal naargelang de onderwijsvorm en het niveau en de belangstelling van de leerlingen het pakket moeten aanpassen. Dit kost tijd en energie.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Het pakket is zodanig opgebouwd dat het gemakkelijk gehanteerd kan worden in verschillende vakken om een les rond ‘Europe en de Europese Unie’ te geven, waarin een bepaald aspect van die samenwerking belicht wordt. Hierdoor bestaat het gevaar dat voornamelijk vakgebonden les gegeven zal worden over het thema Europa. Om doorheen verschillende lessen en lesoverstijgende activiteiten gedurende het gehele jaar aandacht te hebben voor deze Europese samenwerking, ontbreken de nodige tips, adviezen,… in het pakket.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; margin: 0cm 0cm 0pt;">Het pakket is omvangrijk, waardoor het veel tijd en energie vraagt om het volledig af te werken.

Ryckevelde Programma's Overzichtspagina