groep062013-MOS

Analyse van het programma Milieuzorg op school

Milieuzorg op school (MOS) is een milieuzorgproject van kleuter- tot secundaire school. Het MOS-project helpt de school om op een pedagogisch verantwoorde manier een eigen milieuzorgsysteem uit te bouwen. Een milieuzorgsysteem op school is een geheel van maatregelen en acties waaraan iedereen meewerkt om de school milieuvriendelijker te maken. Kinderen en jongeren werken samen met hun leerkrachten, directie en schoolpersoneel dit milieuzorgsysteem uit op maat van de school. MOS biedt hiervoor educatieve en praktische ondersteuning. De concrete invulling van MOS bepaalt de school zelf. Een MOS-begeleider is er bij wanneer de school beslist om te starten met het project en volgt systematisch het proces op. In elke Vlaamse provincie en het Brussels Gewest staat er een MOS-team klaar.



Klik [|hier]om de website te bezoeken.

** Wat? **
Op de website van MOS kunnen scholen één of meerdere thema's kiezen waaraan ze willen werken. De zes thema's zijn: afval, energie, natuur, mobiliteit en water. Door te kiezen voor één of meerdere thema's kunnen scholen in eigen tempo verder werken aan de uitbouw van een milieuvriendelijke en milieubewuste school. Scholen kunnen ook streven naar een MOS-logo. Dit kwaliteitslabel geeft aan dat de school systematisch milieuacties organiseert en inspanningen levert om alle schoolleden warm te maken voor milieuzorg. Op deze wiki wordt gefocust op afval. Om die reden wordt het programma dat door MOS werd uitgewerkt om bewust om te gaan met afval op school hier nader besproken.

** Doelgroep **
MOS richt zich zowel op het kleuteronderwijs als op het secundair onderwijs en werkt voor elke onderwijsgraad een stappenplan uit. Bovendien legt MOS sterke nadruk op het betrekken van alle partijen bij het uitbouwen van een milieuzorgsysteem op school. De afvalberg ga je immers niet in je eentje te lijf, daarvoor moet de hele school meewerken. Om die reden bevat het MOS-stappenplan taken voor de verschillende doelgroepen. De verschillende doelgroepen zijn:
 * MOS-werkgroep
 * Leerlingen/leerkrachten
 * Directie
 * Technisch- en onderhoudspersoneel

Wenst u meer informatie over de doelgroepen, klik hier.

Het "MOS-stappenplan" is een handig instrument om milieuzorg in de school in te voeren. MOS gaat niet om zo maar wat lukrake acties. Het stappenplan helpt om het project planmatig vorm te geven en te laten groeien. Zo groeit MOS tot een vast onderdeel van de schoolcultuur. Het stappenplan bestaat uit 8 stappen die in elk thema terugkomen. Na de ondertekening van de milieubeleidsverklaring en de oprichting van een milieuwerkgroep (stap 1), doet de school een milieu-audit om een aandachtsveld te kunnen selecteren (stap 2). Hierop volgen voor elk thema nog 6 stappen die, afhankelijk van het thema, een andere invulling krijgen.
 * Hoe? **

1. Sensibilisatie 2. Inventarisatie 3. Maatregelen bepalen 4. Maatregelen invoeren 5. Tussentijds meten en registreren 6. Beoordeling en terugkoppeling

De zes stappen moeten in deze volgorde behandeld worden. Er kan naar de volgende stap overgegaan worden zodra de school daar klaar is voor is. Elke school kan dus zelf bepalen hoeveel tijd ze nemen voor elke stap.

** Sterke punten **

 * Er is een zeer bruikbaar stappenplan dat scholen kunnen volgen om meer aandacht te besteden aan afval. Het stappenplan is eenvoudig te volgen en wijst zichzelf eigenlijk uit. Dit stappenplan zou een goede basis kunnen vormen voor ons eigen programma.
 * Er is geen tijdsplanning. Elke school kan op eigen tempo aan het project werken. Wel opletten dat de school acties blijft ondernemen en niet stil valt.
 * Er worden aparte acties geformuleerd voor de eerste, de tweede en de derde graad. Het programma heeft aandacht voor de verschillen tussen leerlingen.
 * Veel algemene informatie rond afval.
 * Er is een duidelijk taakverdeling. Alle betrokkenen werken mee aan de uitbouw van een milieubewuste school. In het stappenplan wordt ook telkens duidelijk beschreven wat de taken zijn van de directie, de MOS- werkgroep, de leerlingen/leerkrachten en het technisch- en onderhoudspersoneel. Dit vinden wij zeer positief omdat het project op die manier gedragen wordt door de hele school.
 * Met dit project werkt de school aan heel wat vakoverschrijdende eindtermen.

** Zwakke punten **

 * Het stappenplan is zeer uitgebreid (140 pagina's). Hierdoor spreekt het niet direct aan omdat men in eerste instantie overspoeld wordt door acties, maatregelen, ...
 * Dit stappenplan is misschien te hoog gegrepen voor een school die van nul moet beginnen. Het project lijkt ons vrij intensief te zijn en moet echt gedragen worden door de hele school om succesvol te zijn. Op een school waar leerlingen totaal nog niet bewust bezig zijn met afval kan dit misschien een probleem vormen. Een aantal eenvoudige acties om de interesse op te wekken lijken ons interessanter voor onze school.
 * Dit zwakke punt sluit aan bij de vorige opmerking: er zijn te weinig acties om direct mee aan de slag te gaan (eerst is een grote inventarisatie nodig) terwijl er zeker acties bestaan die de school onmiddellijk kan implementeren.

Extra
Enkele filmpjes van scholen die meedoen aan het MOS-programma...

Middenschool Sint-Rembert uit Torhout organiseerde een echte “afvalrace” met bakfietsen. Dit is één van de succesvolle acties van de MOSraad van de school. Zij organiseren gedurende het schooljaar tal van acties rond milieuthema’s als afval, energie, mobiliteit, …

media type="youtube" key="cbbYP2AoCQY?feature=player_embedded" height="360" width="640"

Leerlingen, leerkrachten en ouders van het Sint-Jan Berchmanscollege uit Diest bouwen op 27 april 2011 een insectenhotel. Daarna volgt de officiële opening. media type="youtube" key="b2XDgyC4E7c?feature=player_embedded" height="360" width="640"

Op Wereldwaterdag, dinsdag 22 maart 2011, stapten meer dan 360.000 mensen over de hele wereld tegelijk 6 kilometer om aandacht te vragen voor de waterproblematiek: 'The World Walks for Water'. In Vlaanderen en Brussel gingen 165 scholen -- dat zijn meer dan 26.000 leerlingen in op de oproep van Milieuzorg Op School (MOS) en PROTOS. Samen stapten ze meer dan 150.000 kilometer, dat is bijna vier keer de aarde rond. Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Joke Schauvliege gaf in Gent het officiële startschot. media type="youtube" key="gA0IhqBNeMI?feature=player_embedded" height="360" width="640"