14_21

= 2.1 Werkmap Goede Minnaars =

**2.1.1 Concept**
toc Het pakket Goede Minnaars bevat een werkmap Goede Minnaars, een video ‘Wegwijs in de seks’ alsook het begeleidend boekje, de cd-rom seXplorer (een Mja-product) en 10 exemplaren van ‘Een lief’, een educatieve brochure voor jongeren. Het programma gaat vooral in op **communicatie, weerbaarheid, sociale vaardigheden, gender en grensbepaling.** Veel jongeren hebben al veel kennis over seksualiteit en relaties, maar vinden het nog steeds moeilijk om erover te praten. Het project 'Goede Minnaars' probeert de onzekerheid voor een stuk weg te nemen en de onderlinge communicatie in de peergroup op gang te brengen.




 * A. Doel van relationele en seksuele vorming (RSV) volgens Sensoa**

Doorheen de geschiedenis heeft RSV al vele verschillende functies gehad. Vroeger werd RSV gebruikt om jongeren op te voeden tot zelfbeheersing en allerlei gevaren, zoals masturbatie, te voorkomen. Tijdens de vrouwenbeweging had RSV als grote doel om ongewenste zwangerschappen tegen te gaan. De laatste tien jaar werd er vooral gefocust op het voorkomen van aids en SOA's. Vandaag de dag wilt men er seksueel misbruik mee bestrijden... Het ene discours wordt door het andere vervangen, en de boodschap wordt aangepast naargelang de spreker. Bij de verschillende invalshoeken is er wel een opvallend punt van overeenkomst: seks wordt gepresenteerd als een bron van ellende. Men wilt erover praten om die ellende te voorkomen, maar dat zorgt ervoor dat seksuele opvoeding vooral bestaat uit waarschuwingen naar de jongere toe.

Een tweede element in het voorlichtingsdiscours van de laatste jaren, is dat naast het gevaar van seks meer en meer ook het plezier van seks aan bod komt. Naast de **gevaar-plezier dimensie,** zou RSV jongeren vooral moeten begeleiden in hun **ontwikkeling**. Het is belangrijk dat dit gebeurt op het terrein en het tempo dat ze zelf aangeven. Dit houdt onder andere in dat zij stilstaan bij de waarden en normen die als essentieel gezien worden om in onze maatschappij als een geïntegreerd cultuurwezen te functioneren.Deze aspecten zijn echter nog vaak onderbelicht.


 * B. Doel werkmap Goede Minnaars**

De bedoeling van het concept "Goede Minnaars” is het integreren van deze verschillende dimensies in één aanpak, die meer aansluit bij de reële belevingswereld van jongeren dan elke aanpak afzonderlijk, en waarbij zowel ouders, leeftijdsgenoten, school, media als deskundigen een belangrijke en elkaar aanvullende rol kunnen spelen. Het concept "Goede minnaars" integreert een ontwikkelingsaspect met waarden en normen en een preventief aspect. De bedoeling is dat jongeren gestimuleerd worden in 'goed minnaarschap', wat wil zeggen dat ze hun relaties en seksualiteitsbeleving kunnen integreren in hun eigen leven, dat ze geluk kunnen realiseren in harmonie en met respect voor anderen en dat ze risicogedrag vermijden.

Sensoa ontwikkelde het concept ‘Goede Minnaars’ (2005) dat een globaal kader biedt voor relationele en seksuele vorming (RSV) op school om de ontwikkeling van jongeren te ondersteunen. Ze benaderen dus met dit concept seksualiteit op een meer integrale manier en vertrekken vanuit drie doelstellingen:

Een **eerste belangrijke doelstelling** van RSV heeft te maken met opvoeding: men wil kinderen en jongeren begeleiden in hun ontwikkeling tot een volwassen iemand die in staat is seksualiteit en intimiteit met anderen zinvol te integreren in zijn of haar leven.

Als je binnen seksuele vorming ondersteuning wil geven aan de seksuele ontwikkeling van jongeren, moet je nadenken over welke elementen positief op die ontwikkeling kunnen inwerken. Het gaat dan om drie belangrijke taken:
 * het ontwikkelen van de geslachtelijkheid: de biologische sekse, de eigen genderidentiteit en seksuele oriëntatie;
 * het ontwikkelen van een eigen lichamelijkheid en van een seksuele interactie met anderen;
 * het ontwikkelen van intimiteit en relatievaardigheid.

Een **tweede belangrijke doelstelling** in de seksuele vorming is de 'vorming tot cultuurwezen'. Daarmee wordt bedoeld dat jongeren de waarden en normen eigen aan de cultuur waarin ze leven verwerven. De “seksuele cultuur” is echter een dynamisch en pluriform gegeven en de vraag is welke seksuele cultuur jongeren zich eigen moeten maken en wie dit zal bepalen. Een **derde belangrijke doelstelling** is de preventie van risico’s als ongewenste zwangerschappen, aids en soa.

In de werkmap Goede Minnaars komen acht thema's aan bod. Elk thema bestaat uit verschillende werkvormen en streeft andere doelstellingen na

In relatie tot seks en relaties;
 * **Thema** || **Doelstellingen** ||
 * Verliefd/versieren || * versiertips geven
 * inzien dat niet iedereen op dezelfde manier versiert/versierd wil worden
 * onderscheid onderkennen tussen verliefdheid en liefde
 * nadenken over jongens-/meisjesverschillen
 * zien dat verliefdheid van alle leeftijden is
 * beseffen dat je zorg moet hebben voor gevoelens van anderen
 * beseffen dat je een blauwtje kan lopen ||
 * Relaties || * verschillende soorten relaties te kennen
 * het verschil tussen liefde, vriendschap en verliefdheid kennen
 * beseffen hoe je vorm kan geven aan een relatie
 * weten waarom "een lief hebben" zo belangrijk is voor sommigen
 * waarden in een relatie onderkennen
 * jongens-/meisjesverschillen herkennen
 * weten wat te doen bij conflicten
 * ideeën krijgen hoe je een relatie boeiend kan houden
 * nadenken over hoe je met elkaar kan omgaan
 * stilstaan bij hoe je het uitmaakt, en wat daarna
 * leren welke liefdesbronnen je hebt
 * nadenken over hetero-, homo- of lesbische relaties
 * beseffen welke betekenis ouderschap heeft voor een relatie ||
 * Ontdek de seks || * uitwisselen wat jongeren verwachten van „de eerste keer‟
 * te weten komen hoe seks werkt
 * mythes over seks doorprikken
 * taal en termen kennen
 * nadenken over waarden en normen in seks ||
 * Ikzelf || * jezelf leren accepteren
 * kritisch staan ten opzichte van maatschappelijke normen rond uiterlijk
 * eigen gevoelens te kennen en te accepteren
 * beseffen dat je zelf aan het stuur van je leven zit
 * stilstaan bij je verleden, je heden en je toekomst
 * beseffen waar je sterk en zwak in bent
 * kunnen communiceren ||
 * Handen thuis || * waarden en normen kennen in intimiteit
 * mythes over seksueel misbruik tegenspreken
 * zich weerbaar en assertief kunnen opstellen
 * man-vrouw verschillen onderkennen
 * verantwoordelijkheid te willen nemen ||
 * Veilig vrijen || * weten hoe je veilig kan vrijen
 * stilstaan bij eigen verantwoordelijkheid
 * risico‟s correct inschatten
 * tips uitwisselen om veilig vrijen ook nog leuk te maken
 * inzien welke opvattingen ons ervan weerhouden veilig te vrijen ||
 * Communicatie en seks || * Woorden en termen kunnen gebruiken op vlak van seks
 * Soorten van taalgebruik kunnen hanteren
 * Lichaamstaal kunnen herkennen en gebruiken
 * Flirtsignalen herkennen
 * Interculturele en individuele verschillen onderkennen
 * Kunnen luisteren en een gesprek voeren over seks
 * Feedback kunnen geven en krijgen
 * Helder kunnen communiceren over seks ||
 * Connected - seks en internet || * kennismaken met de wereld van internet en nieuwe media
 * kunnen zoeken naar informatie over seks;
 * kunnen reageren op ongewenste informatie over seks;
 * de mythes over seks en porno kunnen onderkennen;
 * zicht hebben op de mate waarin internet en andere media interacties makkelijker of moeilijker maken, meer of minder risico met zich meebrengen;
 * ervaringen uitwisselen over seks en flirten op internet;
 * zich bewust te zijn van de wijze waarop de informatie opeen profielpagina wordt gelezen/gezien;
 * inzien dat onzorgvuldig gebruik van nieuwe media schadekan berokkenen bij betrokkenen;
 * inzien dat privacy op internet niet bestaat;
 * d e eigen privacy beter kunnen beschermen;
 * zich bewust zijn van de eigen grenzen;
 * gebruik kunnen maken van de regels van communicatie via internet;
 * inzien welke invloed het medium internet heeft op communicatie over seks en relaties en op de relaties zelf;
 * verschillen zien in de ervaringen van jongens en meisjes op het internet;
 * weten wat strafbaar is;
 * beseffen dat ook volwassen met seksuele bedoelingen gebruik maken van het medium internet. ||

2.1.3 Doelgroep
Dit programma richt zich op jongeren tot 25 jaar, maar het wordt het meest gebruikt bij jongeren tussen 14 en 20 jaar.

Ontwikkelingsbegeleiding is in eerste instantie een taak van de ouders en de opvoeders, maar ook leeftijdsgenoten spelen een belangrijke rol: ze kunnen hun ervaringen delen, en die zijn veel herkenbaarder dan de belevingen van de ouders. Bovendien brengen kinderen en jongeren een belangrijk deel van hun tijd op school door, en de daar bestaande sociale en emotionele processen hebben een grote invloed op hen. De school kan een belangrijke bijdrage leveren aan de seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren.
 * Voor de **genderidentiteits- en genderrolontwikkeling** kan de school verschillende rolmodellen leveren. Men kan kinderen en jongeren leren om de invloed van de stereotiepe sekserollen kritisch te bekijken, en men kan zo een begin maken met een evenwaardige positionering van jongens en meisjes. De school is ook een plaats waar jongeren “samen jong zijn”, en men kan ervoor zorgen dat niemand omwille van de sekse, zijn of haar oriëntatie of het genderrolgedrag gediscrimineerd wordt.
 * De school kan ruimte scheppen voor de **nieuwsgierigheid en exploratiedrang** van kinderen en jongeren: daarom moet men nadenken en afspraken maken over welke positieve ervaringen de school op dat vlak kan aanbieden, en op welke momenten en welke wijze een positieve educatie op dat vlak georganiseerd kan worden.
 * De school kan ook aandacht besteden aan de **interacties in de klasgroep**: ze kan tijd en ruimte maken om daar met de kinderen of jongeren over te praten, en niet alleen als er problemen zijn.
 * De school kan een **aanspreekpunt** voorzien, waar jongeren en kinderen met hun vragen terecht kunnen.
 * De school kan de **deskundigheid van de leerkrachten bevorderen,** waardoor zij op een goede manier de seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren kunnen plaatsen, en waardoor zij gepast op situaties kunnen reageren. Leren kijken naar het gedrag van kinderen als functioneel voor hun ontwikkeling, leert ons minder angstig en bestraffend te zijn.

Een schoolbeleid met een positieve schoolcultuur, waarin respect voor elkaar centraal staat, is een essentiële voorwaarde om de ontwikkeling van kinderen en jongeren te stimuleren.

**Bron**
Frans, E. (2000). //Concepttekst Goede Minnaars.// Sensoa.

Klik hier om terug te keren.