groep082011implementatie_klasniveau

//Deze dag hoeft dit strikt verloop niet te kennen. De verschillende opdrachten kunnen eventueel verspreid worden over meerdere dagen. Er kan ook een selectie gemaakt worden welke opdrachten al dan niet aan bod zullen komen.// Deze themadag is gebaseerd op volgende bron: Broothaerts, N. (2010). //Het lespakket ‘Stop Cyberpesten’//. Brussel: Child Focus. Geraadpleegd op 4 mei 2011, op: []
 * Implementatie op klasniveau - Themadag ‘Cyberpesten’ **


 * Vooraf: ‘What about us?’ **

De leerlingen vullen anoniem een enquête in over hun ervaringen met cyberpesten. O p deze manier krijgen leerkrachten zicht op de ervaringen van hun leerlingen met cyberpesten, maar ook leerlingen krijgen zicht op de ervaringen van medeleerlingen.
 * Vraag aan de leerlingen om in de klas of als huiswerkopdracht de enquête in te vullen. U kan vermelden dat de resultaten in een volgende les gebruikt zullen worden.
 * Belangrijk is om hier te benadrukken dat de enquête volledig anoniem is en dat het belangrijk is dat de leerlingen dit naar waarheid invullen. Om de anonimiteit nog te versterken, kan u het blanco formulier naar de leerlingen versturen per e-mail. Zo kunnen ze het via de computer invullen en uitgeprint teruggeven.
 * Dit kan als eye-opener gebruikt worden voor de themadag.


 * Verloop van de themadag **

1. __Afspraken maken__ Cyberpesten is voor veel jongeren nog een taboe-onderwerp. Meer dan 75% van de jongeren is reeds in deze situatie geweest, de kans is dus groot dat het thema gevoelig ligt bij de groep leerlingen. Jongeren moeten zich vrij en veilig voelen om te vertellen wat ze meegemaakt hebben. Daarom is het belangrijk dat er vooraf goede afspraken gemaakt worden!

2. __Bespreking enquête__ De resultaten van de ingevulde enquêtes worden klassikaal (en anoniem!) besproken. De leerlingen worden er zich van bewust dat cyberpesten een ernstig probleem is. // Onderzoeksresultaten wijzen uit dat in België één op drie jongeren (34%) al eens het slachtoffer geweest is van cyberpesten. We spreken pas over cyberpesten als iemand herhaaldelijk negatieve uitlatingen ten opzichte van een slachotffer uit. 62% werd al éénmalig met negatieve communicatie geconfronteerd. Eén op vijf jongeren (21%) geeft toe dader te zijn van cyberpesten. 40% waagde zich éénmalig aan een pesterij via het internet. 76% van de jongeren was al eens getuige van een cyberpestsituatie. //
 * Volgende vraag kan gesteld worden: “Schrikken jullie van deze antwoorden of hadden jullie dit verwacht?”
 * De resultaten van de klas kunnen naast de algemene onderzoeksgegevens gelegd worden: “Waar verschillen onze resultaten? Waarom zijn onze resultaten anders?”

3. __Plagen en pesten__ Aansluitend aan de bespreking van de enquête, kan de koppeling gemaakt worden naar het verschil tussen plagen en pesten.
 * Hiervoor gaan de leerlingen in een grote kring zitten zodat iedereen elkaar kan zien. Iedere leerling krijgt vier ‘grenskaarten’ (deze kunnen eventueel op gekleurde papieren afgedrukt worden).
 * Er worden een aantal situaties voorgelezen, de leerlingen antwoorden door de grenskaart op te steken die voor hen op deze situatie van toepassing is.
 * Als iedereen een bordje opgestoken heeft, ga je de kring rond en vraag je een aantal leerlingen naar hun motivaties om dat specifieke bordje op te steken. Geef hen ook je eigen argumenten mee. Als leerlingen zich op basis van de gehoorde argumenten bedenken, mogen ze hun bordje wisselen. Vraag deze leerlingen zeker waarom ze hun mening herzien.
 * Een aantal situaties zijn tweeledig. Ze beschrijven eerst een 'real life'-gebeurtenis. Laat leerlingen eerst hun mening over deze situatie vormen. Leg hen daarna de tweede fase, de 'online' component voor. Verandert hun inschatting van de situatie? Waarom?

4. __ Stellingenspel __ Er kan ook geopteerd worden voor een rustigere variant, waarbij elke leerlinge een rood, groen of wit kaartje krijgt. Wie na het voorlezen van de stelling akkoord is, steekt zijn groen kaartje in de lucht. Rood voor niet akkoord en wit voor neutraal.
 * Wijs aan drie hoeken van de klas een houding toe: akkoord, niet akkoord, neutraal. Hang in elke hoek een bordje met het corresponderende woord op.
 * Lees de stelling voor. Geef hier geen extra uitleg bij.
 * De leerlingen kiezen hun plaats in de klas naar gelang of ze akkoord zijn met de stelling of niet.
 * Als iedereen een plaats gevonden heeft, vraag je aan de leerlingen waarom ze die hoek van de klas gekozen hebben. Laat de leerlingen elkaar overtuigen met argumenten en voorbeelden en geef ook uw eigen argumenten. Leerlingen die op basis van deze argumenten van plaats willen veranderen,mogen dit.

5. __Ligths, camera, action!__ (rollenspel) Door deze oefening ervaren de leerlingen hoe het voelt om slachtoffer, dader, getuige te zijn van cyberpesten. Daarbij ondervinden ze dat hulp vragen kan helpen. En dat het belangrijk is om als getuige van een situatie van cyberpesten, het slachtoffer te helpen en de situatie te (helpen) stoppen.
 * Vraag een vrijwilliger naar voren. Hij of zij wordt de speler-producer van het mini-toneelstukje.
 * Laat deze leerling een ‘rollenspel-kaartje’ trekken. De ‘producer’ krijgt even de tijd om na te denken hoeveel mensen hij of zij wil betrekken in het rollenspel. Op de kaartjes staat aangeduid wie er zeker moet meespelen en welke mogelijke andere rollen er zijn. Men is niet verplicht om de rollen uit deze laatste categorie te betrekken. Indien de producer nog een andere rol nodig acht, mag hij of zij deze toevoegen. Vervolgens kiest hij of zij de acteurs uit en geeft hen een naam.
 * De producer leest het kaartje voor en wijst elke acteurs een rol toe. Ook de producer zelf zal meespelen.
 * Het rollenspel vindt plaats onder de vorm van improvisatie. Laat de improvisatie zolang duren als de leerlingen zelf aangeven. Stimuleer hen om de situatie uit te breiden met verschillende scènes. Zo kan er na de situatieschets bijvoorbeeld een gesprek met een leerkracht plaatsvinden die er dan voor kan kiezen om samen met het slachtoffer naar de ouders te gaan. Indien nodig kan de producer nog tijdens het stuk acteurs toevoegen.
 * Indien een situatie aan de computer gespeeld wordt, kan je de betrokken acteur het best met de rug naar de andere spelers zetten, om de fysieke afstand die er is in gevallen van cyberpesten, te simuleren. Als dader zowel als slachtoffer aan de computer zitten, is het belangrijk dat zij met hun rug naar elkaar toe zitten.
 * Na het rollenspel bevraag je de verschillende partijen:
 * Hoe voelde de dader zich? Wat stimuleerde hem/haar om er verder in te gaan?
 * Hoe voelde het slachtoffer zich?
 * Is hulp vragen makkelijk?
 * Hoe voelt het om (geen) hulp te krijgen?
 * Hoe voelt het om (geen) hulp te geven?
 * Hoe moeilijk is het om te weerstaan aan groepsdruk?
 * Ook de toeschouwers kan u bevragen: wat zouden zij anders gedaan hebben? Eventueel kan u de situatie opnieuw spelen met andere acteurs.

6. __Help...I need somebody__ Door deze oefening denken leerlingen na over verschillende oplossingsstrategieën en over de beste vertrouwenspersoon om hulp te vragen. Peer-support wordt door deze oefening eveneens gestimuleerd. //Heel wat jongeren durven een probleem van cyberpesten niet melden, zeker niet aan hun ouders. Vaak schamen ze zich, of zijn ze bang dat hun ouders hen hun internettijd zullen ontzeggen. Vaak stappen ze naar hun vrienden of vertellen ze het zelfs aan helemaal niemand.// //Toch is het belangrijk dat jongeren hun verhaal vertellen aan iemand, zodat ze geholpen kunen worden. Vaak is een volwassene op die manier een betere vertrouwenspersoon dan een vriend of een vriendin die vaak ook niet weet van welk hout pijlen maken. In ernstige gevallen kan en moet men soms zelfs naar de politie stappen.//
 * De leerlingen krijgen een werkblad ‘ik ga een hulplijn bellen’. Ze vullen dit individueel in. Per probleemsituatie zijn meerdere antwoorden mogelijk, eenzelfde hulpbron mag meerdere keren gebruikt worden. Ook de leerkracht staat in de lijst van ‘hulpbronnen’. Deze oefening biedt een mooie gelegenheid om de leerlingen te overtuigen dat ook hun leerkracht een vertrouwenspersoon kan zijn en dat ze steeds naar hem/haar toe mogen komen.
 * Daarna wordt de klas in groepjes van vijf leerlingen verdeeld. Elk groepje vergelijkt hun antwoorden en debatteert hierover.
 * Eventueel kan er hier nog een klasgesprek aan gekoppeld worden. Het is niet de bedoeling dat leerlingen hierbij geforceerd worden om hun antwoord te vertellen, wel om thema’s aan bod te laten komen zoals
 * Ben je door het groepsgesprek anders gaan nadenken over een aantal dingen?
 * Bij wie zoeken we het vaakst hulp? Is dit een goede strategie?
 * Bij wie zoeken we het minst vaak hulp?
 * Welke andere hulpverleningsmogelijkheden stonden niet in de keuzelijst?

7. __ Deal! __ ﻿Door deze opdracht worden leerlingen bewust van hun eigen gedrag en dat van hun klasgenoten. Ze corrigeren en steunen elkaar bij het opstellen van een gezamenlijk ‘cyberpestplan’. Ten slotte nemen leerlingen een duidelijk standpunt in tegen cyberpesten woordoor de groepsdruk anti-cyberpesten werkt.
 * De klas wordt in duo's verdeeld.
 * Elk duo schrijft een miniverhaaltje over een cyberpestprobleem. Dit verhaal hoeft niet uitgebreid te zijn, maar moet wel bestaan uit een situatieschets, een mogelijk goede en een mogelijk slechte afloop van het verhaal.
 * Vraag hen om, op basis van hun verhaal, twee belangrijke anti-cyberpestregels te bedenken die de situatie hadden kunnen voorkomen of oplossen.
 * Bespreek daarna het geheel klassikaal. Laat elk duo kort hun verhaal en anti-cyberpestregels vertellen. Vraag feedback can de klasgroep. Vinden zij dit goede regels? Zouden zij naar aanleiding van dit verhaal een andere regel bedenken?
 * Als de klasgroep akkoord is, schrijf je de regel op het bord. Formuleer de regels in de 'wij'-vorm, zo hebben de leerlingen meer het gevoel dat het HUN contract is.
 * Op het eidne heb je een heel klassikaal opgesteld cyberpestplan op het bord staan. Geef de leerlingen ruim voldoende tijd om dit over te nemen. Je kan hen dit in een schrift of cursus laten schrijven. Een nog leuker idee is om zelfklevend papier uit te delen waarop je de leerlingen het 'pestactieplan' laat noteren. Ze kunnen deze sticker dan nog verder kleur en vorm geven alvorens hem in, bijvoorbeeld, hun klasagenda te kleven.
 * Deel na deze oefening de STOP CYBERPESTEN laptop-tattoo uit.



8. __Tot slot!__ Het is belangrijk om na te gaan of de leerlingen alles goed begrepen hebben (evaluatie). Door deze afsluitende oefening te maken, verwerven leerlingen inzicht in de problematiek van cyberpesten en verwoorden ze hun opgedane kennis. Er wordt nagedcht over coping strategieën om met dit probleem om te gaan. Eveneens worden ouders geïnformeerd over de problematiek van cyberpesten en wordt de communicatie tussen leerlingen, ouders en school op gang gebracht.

terug naar implemenatie

BEGINPAGINA