groep082012-beginanalyse

=**BEGINANALYSE**=

=__Het Sint-Jancollege__=

Wij hebben gekozen om ons onderzoek uit te voeren in het Sint-Janscollege in Sint-Amandsberg. Deze secundaire school bestaat uit twee afdelingen, enerzijds campus Heiveld voor de eerste graad en anderzijds campus Visitaties voor de 2e en de 3e graad. Hoewel het onderwijs op twee plaatsen wordt aangeboden en de scholen door twee verschillende directeurs bestuurd worden, beschouwt men zich wel als één school, waar men continuïteit in het onderwijs wil nastreven.

Het Sint-Janscollege biedt algemeen vormend onderwijs aan om leerlingen voor te bereiden op hogere studies. De school biedt drie hoofdstudierichtingen aan, namelijk klassieke studiën (Latijn en Grieks), moderne wetenschappen (moderne talen, wiskunde, wetenschappen, economie en humane wetenschappen) en een sociale en technische vorming (STV/STW). De school telt ongeveer 950 leerlingen en is evenredig verdeeld qua geslacht. Naast de klassieke lesmethodes (doceren, bord en krijt,…) wordt er ook gebruik gemaakt van nieuwe technologieën (internet, smartschool,…) om de leerstof zo aanschouwelijk mogelijk te maken.

Naast de lessen is er ook aandacht voor allerhande activiteiten, zoals studie-uitstappen, natuurexploraties, bezinningsmomenten, projectdagen,… De school vindt het belangrijk om aandacht te hebben voor de ontwikkeling van de hele persoon. De invoering van de VOETen in 2010 betekende dan voor de school geen radicale breuk met het verleden, maar eerder een stimulatie om nog meer aandacht te besteden aan het vakoverschrijdend (samen)werken. Hoewel er één leerkracht op de school is, die voor een deel van zijn uren vrijgesteld is om het beleid rond de VOETen uit te werken, wordt er van alle leerkrachten een grote inzet verwacht om vakoverschrijdend te werken.

De directie is de drijvende kracht om haar personeel aan te moedigen om de VOETen waaraan gewerkt wordt, ook op te lijsten, zodat men kan aantonen aan welke VOETen men zowel tijdens als buiten de lessen werkt. De school heeft een taalbeleid, een gezondheidsbeleid, een werkgroep rond milieu en één rond cultuur. Zowel binnen als buiten de lessen heeft men een anti-pestbeleid, waarbij men gebruik maakt van de no blame-methode. Andere thema’s die uitgebreid aan bod komen, zijn alcohol en drugs en verkeersveiligheid.

In het Sint-Janscollege heerst een open sfeer. De directie en leerkrachten zijn nauw betrokken bij de leerlingen en men probeert een klimaat van vertrouwen en dialoog te stimuleren. Orde en discipline dwingt men niet af via tuchtmaatregelen, maar door in gesprek te gaan met de leerlingen en hen als volwaardige personen te aanvaarden. Op de school heerst een klimaat van zoveel mogelijk kansen creëren voor iedere persoon.

Meer informatie over de school kan men vinden op [|http://humaniora.sjc-gent.be]

= De leerkrachten =

De leerkrachten staan in het algemeen vrij positief ten opzichte van de inhoud die door de VOETen aangereikt wordt. Zeker leerkrachten humane wetenschappen geven aan al heel wat vakoverschrijdende thema’s in hun lessen te gebruiken. Zij vinden het dan ook erg belangrijk dat ook leerlingen uit andere richtingen dan de humane richtingen meer vakoverschrijdend gaan werken. Waarover de leerkrachten minder positief zijn, is het extra administratieve werk dat de VOETen met zich meebrengen. Leerkrachten vinden het positief dat er vakoverschrijdend gewerkt wordt, maar vinden dat er teveel administratie bij komt, wat de werkdruk aanzienlijk verhoogt.

Op de school heerst een open sfeer, die ook merkbaar is aan de spontane en intensieve samenwerking tussen leerkrachten. In de leraarskamer gaan leerkrachten samen zitten om met elkaar te overleggen en elkaar te inspireren over hoe ze leerstof op interactieve wijze kunnen aanbrengen bij leerlingen. De leerkrachten geven aan dat zij een groot vertrouwen van de ouders in de school ervaren. Ouders zijn meestal niet betrokken bij het uitwerken van vakoverschrijdende activiteiten, maar zijn wel op de hoogte van wat er allemaal op school gebeurt. De leerkrachten en directie merken wel een grote steun van ouders en leerlingen.

De school werkt vooral via werkgroepen waarin leerkrachten samenwerken om vakoverschrijdende beslissingen te nemen. Elke leerkracht kan deelnemen aan een werkgroep, die een beleid een uitstippelt en het voorlegt aan de directie. Als de directie akkoord gaat met het beleid, implementeren zij het beleid via een personeelsvergadering. Op de manier worden beslissingen democratisch genomen. Op de manier kunnen leerkrachten op basis van capaciteiten en interesse hun bijdrage leveren aan het schoolbeleid. Op gebied van de vakoverschrijdende thema’s leren leren en studieloopbaanbegeleiding werkt de school ook soms samen met het CLB. Bij bepaalde projecten gaat het personeel ook samenwerken met externen, zoals politie, kunstenaars, mensen van de Daminaanactie,…

Leerkrachten geven aan dat nieuwe handboeken ook inspelen op de vakoverschrijdende eindtermen. Bij het werken met nieuwe handboeken gaat men op zoek hoe men de leerstof vakoverschrijdend kan aanbrengen. Hierbij gaan collega’s ook vaak ten rade bij elkaar. Om vakoverschrijdend te werken tijdens de lessen, gaat men op zoek naar verschillende werkvormen die het mogelijk maken om leerstof op vakoverschrijdende manier aan te brengen. De leerkrachten geven aan dat ze een goede relatie hebben met de leerlingen en dat de leerlingen gemakkelijk naar hen toekomen.

Ook de zorgcoördinatoren, die ook een lesopdracht vervullen, geven aan dat de drempel naar de leerlingenbegeleiding steeds kleiner wordt. De leerlingenbegeleiding probeert zowel aandacht te hebben voor het sociaal-emotionele als voor het begeleiden van het leerproces.

= De leerlingen =

De leerlingen zelf hebben we tijdens ons onderzoek niet bevraagd. Wij beschrijven hun noden en verwachtingen omtrent vakoverschrijdende thema’s op basis van interviews met leerkrachten, die hun oordelen baseren op gesprekken met en observaties van leerlingen.

Leerlingen zijn zelf vooral geïnteresseerd in socio-relationele thema’s en thema’s met betrekking tot de mentale gezondheid. Leerlingen, zeker van de tweede graad worden vaak geconfronteerd met biologische ontwikkelingen, die gepaard gaan met stemmingswisselingen, die ook een invloed kunnen hebben op de relatie met hun ouders en waardoor leerlingen gefrustreerd kunnen zijn. Leerlingen op school hebben altijd een contextuele bagage (problemen thuis, liefdesverdriet,…) die een invloed heeft op hun functioneren op school. Leerlingen vinden het belangrijk om op school rond deze thema’s te werken, omdat ze dat van elkaar kunnen leren hoe ze met bepaalde emoties en stresssituaties kunnen omgaan. In de humane wetenschappen komen deze thema’s wel eens aan bod, maar in de andere richtingen gebeurt dit toch nog te weinig. Leerlingen zijn ook makkelijk te mobiliseren rond vrijwilligerswerk, omdat ze dan zelf het gevoel hebben iets te kunnen bijdragen. De leerkrachten geven aan dat de leerlingen een tekort hebben aan politieke kennis en kennis van maatschappelijke systemen.

De leerkrachten op school vinden dat er niet echt moeilijke leerlingen zijn. Escalatie van problemen kan meestal vermeden worden door in dialoog te gaan met de leerlingen. De leerkrachten geven aan dat de meeste leerlingen gemakkelijk aanspreekbaar zijn en dat er geen moeilijk te bereiken leerlingengroepen zijn.

Bij het werken rond vakoverschrijdende thema’s treedt er bij de leerlingen niet altijd een gedragsverandering op. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld wel het belang inzien van een bepaald thema, maar dit toepassen, blijkt niet altijd eenvoudig. Toch merken de leerkrachten dat heel wat leerlingen wel aangesproken worden door de thema’s en hier verder over gaan nadenken. En bij sommige leerlingen kan er dan wel een mentaliteitswijziging of gedragsverandering optreden. Al zijn er maar een aantal leerlingen bij wie dit het geval is, toch geven de leerkrachten aan hier heel wat voldoening uit te halen.

= Keuze van het thema ‘leren leren’ =

Recent is er op het Sint-Janscollege een oproep gedaan om ‘leren leren’ terug onder de loep te brengen. In de eerste graad krijgen de leerlingen ‘leren leren’ in het vak leefsleutels. Leerkrachten in de tweede en derde graad merken dat heel wat leerlingen niet meer in staat zijn om hoofd- en bijzaken van elkaar te onderscheiden of om samenvattingen te maken.

De leerkrachten en directie vinden dat leerlingen beter zouden moeten voorbereid zijn op het hoger onderwijs en daarom hebben ze een oproep gedaan aan alle leerkrachten om intensief rond ‘leren leren’ te werken, zowel in de les als daarbuiten. Ze merken dat er iets tekort is in de verticale opbouw en integratie van ‘leren leren’ en willen onderzoeken wat er verkeerd loopt in het doortrekken van de kennis en vaardigheden die in de eerste graad worden aangeleerd doorheen de hele secundaire opleiding.

De leerkrachten van het Sint-Janscollege willen uitzoeken hoe ze ‘leren leren’ kunnen aanbieden, op een geïntegreerde wijze, die een hoog leerrendement oplevert. Zij vinden het belangrijk dat leerlingen hier vroeg mee beginnen, zodat ze gedurende de hele opleiding veel kunnen oefenen en de moeilijkheidsgraad van teksten en theorie kunnen vergroten. Er zou zowel aandacht moeten zijn voor ‘leren leren’ tijdens de lessen, als vakoverschrijdende workshops rond deze vaardigheden.

Gedurende het hele jaar zou er ook voldoende aandacht moeten gaan naar het plannen voor alle leerlingen, maar leerlingen die het moeilijk hebben zouden ook individueel moeten ondersteund kunnen worden. Een soort begeleide (avond)studie, waar men zowel in groep als individueel met leerlingen aan de slag zou kunnen gaan, ziet men als een mogelijkheid voor de toekomst.

bronnen

home-pagina