groep022012-beginanalysejuridisch

** Juridische achtergrond **

1. Belaging 2. Aanranding van de eer of goede naam van personen 3. Misdrijven tegen de vertrouwelijkheid van informaticasystemen 4. Openbare schennis van de goede zeden

Cyberpesters voelen zich veilig door de anonimiteit en geringe pakkans, maar pesten via moderne communicatiemiddelen (internet, GSM, sociale media) zijn wel degelijk handelingen die strafrechtelijk kunnen vervolgd kunnen worden in België. In het Belgisch strafwet zijn tot op heden nog geen specifieke artikels opgenomen omtrent het pesten in een virtuele wereld, maar dit maakt cyberpesten niet minder strafbaar.

We kunnen deze strafbaarheid onderverdelen in vier delen: belaging of stalking, aanranding van de eer, misdrijven mbt informaticasystemen en openbare schennis van goede zeden. We moeten hier vooral voor ons programma van onthouden dat bepaalde misdrijven automatisch strafbaar zijn en andere niet. Wanneer men bijvoorbeeld naaktfoto's van minderjarigen op internet plaatst kan men altijd en onmiddellijk worden vervolgd, zonder dat het slachtoffer een klacht hoeft neer te leggen. Voor andere soorten van pesten: het belagen of stalken, dan kan dit misdrijf enkel in vervolging worden gesteld na een klacht van het slachtoffer. Het is dus zeer belangrijk dat slachtoffers van pestgedrag weten dat het pesten strafbaar is, maar dat ze hiervoor klacht moeten neerleggen bij de politie. Wanneer ze dit doen moeten ze uiteraard zoveel mogelijk bewijsmateriaal verzameld hebben.

Onderstaand schema omvat de procedure voor gevallen van cyberpesten.



Hieronder staat een kort overzicht van de relevante rechtsartikels uit het Belgisch strafwetboek.

= 1. Belaging =


 * Artikel 442 bis, hoofdstuk IVbis: Belaging **

//“Hij die een persoon heeft belaagd terwijl hij wist of had moeten weten dat hij door zijn gedrag de rust van die bewuste persoon ernstig zou verstoren, wordt gestraft met gevangenisstraf van vijftien dagen tot twee jaar en met geldboete van vijftig [euro] tot driehonderd [euro] of met een van die straffen alleen” // //Tegen het in dit artikel bedoelde misdrijf kan alleen vervolging worden ingesteld op een klacht van de persoon die beweert te worden belaagd //

Uit het tweede deel van dit artikel blijkt wel duidelijk dat belaging, zeg maar stalking, enkel kan vervolgd worden wanneer er een klacht wordt neergelegd door het slachtoffer. Dit in tegenstelling tot misdrijven zoals slagen en verwondingen. Een klacht is wel geen garantie dat het openbaar ministerie een onderzoek zal instellen. Indien er wel voldoende elementen voorhanden zijn of gevonden kunnen worden, kan er wel een strafonderzoek worden ingesteld. Aangezien het om cyberpesten gaat zullen de bewijzen in de cyberomgeving moeten worden gezocht, dus is het voor een slachtoffer heel belangrijk om zoveel mogelijk bewijzen te verzamelen. Opsporing is namelijk niet altijd makkelijk aangezien de bewijzen zeer vluchtig kunnen zijn in de virtuele wereld, en ze makkelijk gedeletet kunnen worden. Voorbeelden van dergelijke belangrijke bewijzen zijn: e-mailberichten met de volledige header, print-screens van chatsessies of geplaatste foto’s, logfiles van chatprogramma’s,…


 * Artikel 442 ter, hoofdstuk IVbis: Belaging **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">“In de gevallen bepaald in artikel 442bis kan het minimum van de bij dit artikel bepaalde correctionele straffen worden verdubbeld, wanneer een van de drijfveren van het wanbedrijf bestaat in de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische afstamming, zijn nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, zijn syndicale overtuiging, een fysieke of genetische eigenschap of zijn sociale afkomst.” //

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Dit artikel toont duidelijk aan dat er zwaardere straffen kunnen worden opgelegd aan de cyberpester, wanneer het slachtoffer geviseerd wordt wegens zijn ras, huidskleur, seksuele geaardheid,…

= 2. Aanranding van de eer of goede naam van personen =


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Artikel 443, hoofdstuk V: aanranding van de eer of de goede naam van personen **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">“Hij die in de hierna aangeduide gevallen aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste legt, dat zijn eer kan krenken of hem aan de openbare verachting kan blootstellen, en waarvan het wettelijk bewijs niet wordt geleverd, is schuldig aan laster, wanneer de wet het bewijs van het ten laste gelegde feit toelaat, en aan eerroof, wanneer de wet dit bewijs niet toelaat” //

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Dit wetsartikel toont aan dat feiten die de eer van een persoon kunnen krenken strafbaar zijn. Hieronder kunnen we dus ook bepaalde aspecten van cyberpesten verstaan


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Artikel 444, hoofdstuk V: aanranding van de eer of de goede naam van personen **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">“De schuldige wordt gestraft met gevangenisstraf van acht dagen tot een jaar en met geldboete van zesentwintig [euro] tot tweehonderd [euro], wanneer de tenlasteleggingen geschieden : // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">- Hetzij in openbare bijeenkomsten of plaatsen; // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">- Hetzij in tegenwoordigheid van verscheidene personen, in een plaats die niet openbaar is, maar toegankelijk voor een aantal personen die het recht hebben er te vergaderen of ze te bezoeken; // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">- Hetzij om het even welke plaats, in tegenwoordigheid van de beledigde en voor getuigen; // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">- Hetzij door geschriften, al dan niet gedrukt, door prenten of zinnebeelden, die aangeplakt, verspreid of verkocht, te koop geboden of openlijk tentoongesteld worden; // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">- Hetzij ten slotte door geschriften, die niet openbaar gemaakt, maar aan verscheidene personen toegestuurd of meegedeeld worden” //


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Artikel 448, hoofdstuk V: aanranding van de eer of de goede naam van personen **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">“Hij die hetzij door daden, hetzij door geschriften, prenten of zinnebeelden iemand beledigt in een van de omstandigheden in artikel 444 bepaald, wordt gestraft met gevangenisstraf van acht dagen tot twee maanden en met geldboete van zesentwintig [euro] tot vijfhonderd [euro] of met een van die straffen alleen” //

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Deze artikels hebben betrekking op het verspreiden van geschriften (pestboodschappen of spottende foto’s,…) om het even welke plaats, dus ook op internet.


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Artikel 449, hoofdstuk V: aanranding van de eer of de goede naam van personen **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">“Indien er op het ogenblik van het misdrijf een wettelijk bewijs van de ten laste gelegde feiten bestaat en het blijkt dat de beklaagde de tenlastelegging heeft gedaan zonder enige reden van openbaar of van privaat belang en enkel met het oogmerk om te schaden, wordt hij, als schuldig aan kwaadwillige ruchtbaarmaking, gestraft met gevangenisstraf van acht dagen tot twee maanden en met geldboete van zesentwintig [euro] tot vierhonderd [euro] of met een van die straffen alleen” //

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Ook in dit artikel wordt nog eens benadrukt dat wanneer de aanranding van de eer gebeurt, enkel en alleen met het oogmerk om te schaden, dan is dit strafbaar. Cyberpesten hoort hier dus zeker bij.

= 3. Misdrijven tegen de vertrouwelijkheid van informaticasystemen =


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Artikel 550bis, hoofdstuk IXbis: Misdrijven tegen de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van informaticasystemen en van de gegevens die door middel daarvan worden opgeslagen, verwerkt of overgedragen. **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">"Hij die, terwijl hij weet dat hij daar toe niet gerechtigd is, zich toegang verschaft tot een informaticasysteem of zich daarin handhaaft, wordt gestraft met gevangenisstraf van drie maanden tot een jaar en met geldboete van zesentwintig [euro] tot vijfentwintig duizend [euro] of met een van die straffen alleen” //

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Hieronder verstaan we het pestgedrag in de vorm van: hacken van een email account, hacken van een account op facebook, myspace,…


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Artikel 550ter, hoofdstuk IXbis: Misdrijven tegen de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van informaticasystemen en van de gegevens die door middel daarvan worden opgeslagen, verwerkt of overgedragen. **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">"Hij die, terwijl hij weet dat hij daartoe niet gerechtigd is, rechtstreeks of onrechtstreeks, gegevens in een informaticasysteem invoert, wijzigt, wist of met enig ander technologisch middel de normale aanwending van gegevens in een informaticasysteem verandert, wordt gestraft met gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar en met geldboete van zesentwintig euro tot vijfentwintigduizend euro of met één van die straffen alleen.” //

= 4. Openbare schennis van de goede zeden =


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Artikel 383, hoofdstuk VII: Openbare schennis van de goede zeden **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">“Hij die liederen, vlugschriften of andere geschriften, al dan niet gedrukt, afbeeldingen of prenten, die strijdig zijn met de goede zeden, tentoonstelt, verkoopt of verspreidt, wordt gestraft met gevangenisstraf van acht dagen tot zes maanden en met geldboete van zesentwintig [euro] tot vijfhonderd [euro]. // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">(Met dezelfde straffen wordt gestraft : // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Hij die, met het oog op de handel of de verspreiding, liederen, vlugschriften, geschriften, afbeeldingen of prenten, die strijdig zijn met de goede zeden, vervaardigt, in voorraad heeft, invoert of doet invoeren, vervoert of doet vervoeren, aan een vervoer- of een distributieagent overhandigt, door enig publiciteitsmiddel bekendmaakt;) // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">(Hij die zinnebeelden of voorwerpen, die strijdig zijn met de goede zeden, tentoonstelt, verkoopt of verspreidt, ze met het oog op de handel of de verspreiding vervaardigt of in voorraad heeft, invoert of doet invoeren, vervoert of doet vervoeren, aan een vervoer- of een distributieagent overhandigt, door enig publiciteitsmiddel bekendmaakt;)" //


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Art 383bis, hoofdstuk VII: openbare schennis van de goede zeden **

//<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">(Onverminderd de toepassing van de artikelen 379 en 380 wordt hij die zinnebeelden, voorwerpen, films, foto's, dia's of andere beelddragers die houdingen of seksuele handelingen met pornografisch karakter voorstellen waarbij minderjarigen betrokken zijn of worden voorgesteld, tentoonstelt, verkoopt, verhuurt, verspreidt, uitzendt of overhandigt, ze met het oog op de handel of de verspreiding vervaardigt of in voorraad heeft, invoert of doet invoeren, aan een vervoer- of een distributieagent overhandigt, gestraft met opsluiting van vijf jaar tot tien jaar en met geldboete van vijfhonderd [euro] tot tienduizend [euro].) // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">§ 2. Hij die wetens de in § 1 bedoelde zinnebeelden, voorwerpen, films, foto's, dia's of andere beelddragers bezit [1 of zich, met kennis van zaken, via een informaticasysteem of enig ander technologisch middel, de toegang daartoe verschaft]1, wordt gestraft met gevangenisstraf van een maand tot een jaar en met geldboete van honderd [euro] tot duizend [euro]. // //<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">§ 3. Het in § 1 bedoelde misdrijf wordt gestraft met (opsluiting) van tien jaar tot vijftien jaar en met geldboete van vijfhonderd [euro] tot vijftigduizend [euro] indien het een daad van deelneming aan de hoofd- of bijkomende bedrijvigheid van een vereniging betreft, ongeacht of de schuldige de hoedanigheid van leidend persoon heeft of niet. //

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Deze laatste artikels hebben betrekking op het verspreiden van foto’s, films,.. die strijdig zijn met de goede zeden. Hieronder kunnen we pestgedrag verstaan in de zin van verspreiden van naaktfoto’s van een ex en dergelijke meer.

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">2 brochures die deze wetgeving omtrent cyberpesten overlopen: <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Brochure door hogeschool Limburg] <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Brochure child focus]

= Bronnen = <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Wetsartikels: Belgisch strafrecht

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Terug naar boven <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Terug naar hoofdpagina <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">Terug naar beginanalyse