groep052012-suggestieles


 * 3. Concrete uitwerking van een les **

Uit onze bevraging van de leerkrachten blijkt dat ze vragende partij zijn om o.a. meer te werken rond preventie van pestsituaties. De bevraagde leerlingen doen daarnaast suggesties zoals het harder straffen van pesters, het sneller optreden van leerkrachten en het meer bespreekbaar maken van pesten in de lessen. De meerderheid van de bevraagde leerlingen wijst erop dat preventie van pesten nog niet in vakken aan bod is gekomen. Als het wel al aan bod is gekomen, is dit vooral in het vak godsdienst. Bij de implementatie van onze producten, zijn we uitgegaan van een integratiemodel waarbij het thema in alle vakken en in een aantal aspecten van het schoolgebeuren geïntegreerd wordt. Als suggestie stellen we daarom een concrete uitwerking van één les voor. Deze les kan gebruikt worden door verschillende leerkrachten. We baseren de uitwerking van de les op de lessuggesties uit de begeleidingsbrochure voor leerkrachten bij het boek Zwart/wit van Jon Ewo.
 * 3.1 Achtergrondinfor **** matie voor de leerkracht **

 Het boek gaat over Jo en Ben, 2 jongens die al jarenlang gepest, getreiterd en beetgenomen worden. In het boek worden 2 scenario's verwoord. In de zwarte versie worden de jongens op een grove manier vernederd door klasgenoten en gaat Jo met een gestolen geweer 's nachts op zoek naar de pesters. In het witte verhaal bakken Jo en Ben de pesters, met de steun van hun assertieve vriendin Tam, een koekje van eigen deeg. De problematiek rond pesten wordt in dit boek vanuit twee verschillende invalshoeken benaderd. Dit onderscheid is grafisch duidelijk merkbaar door een verschillend kleurgebruik om de delen van elkaar te scheiden. Het **eerste deel,** getiteld: “Zwart, nooit worden zoals zij.” benadert een invalshoek waarbij de jongeren na onophoudelijke pesterijen opnieuw door de pestkoppen zwaar vernederd worden. De jongeren krijgen de kans om wraak te nemen op de pestkoppen. De zwarte kleur waar de titel naar refereert is helemaal niet toevallig. De zwarte kleur belicht de duistere kant van het verhaal. De onophoudelijke vernederingen van de pestkoppen en de trieste afloop van het verhaal zijn hier een duidelijk voorbeeld van. Het **tweede deel**, getiteld: “Wit, omsingeld door schoften, maar niet klein te krijgen.” benadert de invalshoek waarbij de jongeren na onophoudelijke pesterijen en zware vernederingen tot actie overgaan. Zij laten zich niet in de verdomhoek duwen en slaan hard terug. De auteur wil met het tweede deel een hoopvollere boodschap meegeven. De titel “Wit” is dan ook een perfecte verwoording wat de auteur met het tweede deel wil bereiken. “Wit” staat symbool voor de wijze waarop de jongeren ondanks de onophoudelijke pesterijen niet klein te krijgen zijn. De leerkracht kan werken met het boek en tijdens de lectuur bepaalde werkvormen gebruiken. U vindt suggesties hieromtrent terug in onze wiki bij de beschrijving van de begeleidingsbrochure voor leerkrachten bij het boek Zwart/ wit. Als eerste les, voorafgaand aan de eigenlijke lectuur van het boek, is er één lesuur om de leerlingen in te leiden in het thema. Het is dit lesuur dat hieronder wordt uitgewerkt.

__**Lesfase 1**: Stellingenspel__
Om de leerlingen in te wijden in het thema pesten, voorziet de leerkracht een stellingenspel De leerlingen verspreiden zich over het klaslokaal. De leerkracht brengt een aantal uitspraken in over pesten. De leerlingen kiezen bij elke uitspraak één kant van het lokaal en motiveren waarom ze daar staan.
 * Werkwijze**:


 * Voorbeelden**:
 * Pesten is erger dan plagen, want pesten gebeurt met opzet. (waar)
 * Bij plagen wil men iemand met kwade bedoelingen pijn doen. (niet waar)
 * Pesten houdt steeds na een tijdje vanzelf op. (niet waar)
 * Wie pest, voelt zich machtiger dan de gepeste. (waar)
 * Als plagen zich steeds herhaalt tegen hetzelfde kind, dan wordt dat eigenlijk pesten. (waar)
 * Plagen kan plezierig zijn. (waar)

__**Lesfase 2**: Woordspin__


De leerkracht toont de cover van het boek. De leerlingen moeten via een woordspin vrij associëren rond de cover, titel, verhaal.Deze opdracht kan zowel individueel gebeuren als in groep.

**Opdracht: **
 * Noteer alle woorden die bij je opkomen wanneer je de cover van het boek "Zwart/wit" bekijkt.
 * Noteer verschillende ideeën/verhalen waar het boek zou kunnen over gaan.
 * Noteer alle woorden die bij je opkomen wanneer je de titel Zwart/wit hoort.

**Bespreking **: Deze bespreking kan zowel mondeling als schriftelijk gebeuren. Alles hangt af van de didactische hulpmiddelen die u inzet voor deze opdracht.
 * De leerlingen schrijven de woordspin op transparant. Een groot voordeel van een transparant is dat alle leerlingen de antwoorden kunnen bekijken. De presentatie van deze woordspinnen moet wel in goede banen worden geleid. Daarom is het niet zinvol om te veel personen vooraan de woordspin te laten presenteren.
 * De leerlingen schrijven de woordspinnen op een A3 - formaat. Het grote voordeel hiervan wordt vooral ervaren bij het groepswerk zelf. Leerlingen kunnen op een gestructureerde wijze brainstormen zonder andere leerlingen lastig te vallen. De presentatie van deze woordspinnen is niet altijd even gemakkelijk. Daarom kunt u best drie leerlingen van elk groepje naar voren laten komen. Twee houden het A3 -blad stevig vast. De derde persoon licht de woordspin toe.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: small;">U kan ook opteren voor een klasgesprek rond de woorden die de leerlingen hebben opgeschreven.

<span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; text-align: justify;">Bij elke werkvorm is het enorm belangrijk dat de leerkracht voldoende tijd besteedt aan deze instapfase. Deze stap kadert in het voorspellend lezen dat natuurlijk vooraf gaat aan iedere lectuur. Aan deze opdracht kan u ook een spreekvaardigheidtest koppelen.

<span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13pt; text-align: justify;">__**Lesfase 3:** Boekbespreking__
<span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; text-align: justify;">Wanneer een lezer de eerste en laatste bladzijde van een boek leest, doet hij/zij dit onder meer om zich een beeld te vormen over de inhoud van het verhaal. Naast deze functie bepaalt de eerste bladzijde van het boek ook vooral het inlevingsvermogen van de lezer ten opzichte van de gebeurtenissen in het verhaal. **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Opdrachten **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">:De leerkracht deelt van de twee verhalen telkens de beginfragmenten uit. Laat de leerlingen voorspellend lezen en antwoorden vinden op vragen als:
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Waarover gaat het boek?
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Wie komt er in het boek voor? Hoe ziet hij/zij er uit?
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Waar speelt het verhaal zich af?
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Wat gebeurt er?
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Welke sfeer roep het fragment op?

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">De leerkracht geeft de leerlingen de begin- en eindfragmenten van de twee verhalen. De leerlingen mogen het verhaal proberen te reconstrueren. Laat de leerlingen hun verhalen mondeling toelichten. Bij deze opdracht kunnen ook covers en flapteksten worden voorzien. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Bij het lezen van het beginfragment kan de leerkracht eventueel de leerlingen een collage laten maken over de personages. Zo vormen de leerlingen zich al een beeld over het uiterlijk van de personages.

<span style="background-color: white; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Terug naar suggesties en alternatieven <span style="background-color: white; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Home