14_13

1.5.1 Algemene Probleemschets

SENSOA (2011) publiceerde onlangs een rapport over jongeren en seksualiteit. Hieronder noteren we de belangrijkste bevindingen die op leerlingen uit het BSO en op allochtone scholieren van toepassing zijn.

__** Het relationele aspect **__


 * **I****n het BSO hebben meer leerlingen een lief dan in het TSO en in het ASO**. Eerder onderzoek wees ook al uit dat jongeren uit het beroeps- en technisch onderwijs veel meer gehecht zijn aan het ideaal van een vaste relatie dan jongeren uit het algemeen vormend onderwijs.
 * De realiteit geeft aan dat jongeren systematisch **eerst samenwonen vooraleer te trouwen**. Meestal komt dit huwelijk er na de geboorte van het eerste kind. Jongeren die niet eerst willen samenwonen zijn vaak gelovige moslimjongeren en leerlingen in het BSO-onderwijs.
 * Het ziet er ook naar uit dat de jongeren vandaag een halt willen toeroepen aan het uitstel van het **huwelijk**. Deze geschatte huwelijkskans hangt vooral met de **levensbeschouwelijke achtergrond** samen. Vooral de zeer gelovige moslimjongeren zijn zeker van hun trouwplannen. De keuze om te trouwen ligt niet samen met opvattingen over voordelen van een huwelijk, slechts 10% vindt gehuwden gelukkiger. Jongeren blijken behoorlijk realistisch over het huwelijk. Ook gaan zij ervan uit dat hun huwelijk kan mislukken, vooral meisjes, BSO-leerlingen en kinderen van gescheiden ouders. Jongeren van Marokkaanse afkomst schatten hun scheidingskansen veel lager in, maar jammer genoeg scheiden zij uiteindelijk sneller en vaker dan bijvoorbeeld jongeren van Turkse afkomst.

__**Het seksuele aspect**__

**A. Seksueel gedrag:**. Tabel 1. Percentage jongeren van de tweede en derde graad met ervaring met coïtus naar onderwijsvorm, uit HBSC 2010.
 * Onderzoek geeft aan dat er **verschillen zouden zijn tussen het seksueel gedrag van allochtone en autochtone jongeren**. Bijvoorbeeld, jonge Marokkaanse moslim migranten moeten hun eigen weg vinden tussen de uitdagingen van de moderne Vlaamse maatschappij en de invloed van hun achtergrond. Onderzoek wijst uit dat er een specifieke invloed uitgaat van familie, religie en traditie, en de dubbele standaard van het belang van maagdelijkheid: waar meisjes maagd dienen te blijven en jongens wel verondersteld worden voorhuwelijkse seks te hebben. Toch zou er geen groot verschil zijn tussen het seksueel gedrag van allochtone en autochtone jongens. We hebben geen gegevens over de seksuele ervaring van allochtone meisjes.
 * Ook zien we **verschillen naar opleidingsniveau betreffende ervaring met geslachtsgemeenschap**. Verschillende onderzoeken spreken elkaar hierin echter tegen. Het HBSC-onderzoek geeft aan dat jongeren uit het BSO meer ervaring met geslachtsgemeenschap hebben dan jongeren uit het TSO. Deze laatste hebben dan weer meer ervaring dan jongeren uit het ASO.Ander onderzoek geeft echter aan dat jongeren uit het TSO meer ervaring hebben dan jongeren uit het ASO en BSO.
 * ~  ||~ Jongens ||~ Meisjes ||
 * ~ ASO ||> 20.5 ||> 27,5 ||
 * ~ TSO ||> 43,8 ||> 47,1 ||
 * ~ BSO ||> 58,5 ||> 56,6 ||


 * Ook het **aantal partners** waarmee men seks heeft gehad verschilt van onderwijsvorm. Het zijn vooral jongeren uit het ASO die slechts met 1 persoon seks hadden, terwijl het vooral BSO jongens zijn die reeds met minstens 5 verschillende partners seks hadden.


 * B. Kennis m.b.t. seks en seksueel gedrag:**
 * De kennis en houding van jongeren tegenover hiv/aids hangt sterk samen met hun **opleidingsniveau**. Jongeren met een hoger opleidingsniveau hebben een betere kennis over aids en een meer positieve houding tegenover seropositieve personen. Ook het uitvoeren van een hiv-test hangt sterk samen met het opleidingsniveau.
 * Bijna alle jongeren weten dat een **condoom** voldoende bescherming biedt tegen hiv-overdracht, toch zien we ook daar een verschil in opleidingsniveau. Opvallend minder laag- dan hoog- opgeleiden weet dat het gebruik van een condoom beschermt tegen hiv. Een groot deel jongeren beschouwt verschillende niet-efficiënte beschermingsmiddelen als efficiënt. Zo geloven jongeren nog vaak dat een partner kiezen die gezond lijkt, hen zal beschermen tegen hiv. Een vaste, trouwe en niet-besmette partner is de best gekende methode om zich tegen hiv te beschermen. Over het algemeen hebben jongeren een minder goede kennis over hoe zich te beschermen tegen hiv. Wel hebben jongeren een tolerantere houding dan volwassenen tegenover seropositieve personen.
 * Bijna alle jongeren kennen de pil en het condoom als voorbehoedsmiddel. De nieuwere middelen (vaginale ring, pleister), de noodpil en middelen zoals de spiraal zijn nog onvoldoende gekend. Bovendien is de specifieke kennis over de werking van de methoden onvoldoende en onjuist. Uit een onderzoek bij 300 meisjes tussen 15 en 20 jaar blijkt dat jongeren een gebrekkige kennis hebben over vruchtbaarheid en de werking van de pil. Zo denkt 12% van de meisjes dat ze van een eerste seksueel contact niet zwanger kunnen worden. 35% tot 75% van de meisjes geven verkeerde antwoorden wanneer het gaat om een aantal praktijksituaties met betrekking tot het gebruik van de pil (vb. vergeten van een pil & invloed braken en buikloop). Nochtans vindt 80% van de meisjes zichzelf goed geïnformeerd. Dit onderzoek bevestigde ook het bestaan van enkele hardnekkige mythes omtrent de pil bij jongeren. Zo gelooft 8% dat men van de pil onvruchtbaar wordt, 70% denkt dat men van de pil verdikt en bovendien blijkt dat 8% denkt dat de pil ook beschermt tegen aids. Recent onderzoek en onderzoek naar de kennis over de werking van de andere anticonceptiemiddelen ontbreekt.
 * Onderzoek wijst uit dat ook bij **allochtone jongeren** de kennis over anticonceptiemiddelen en vruchtbaarheid onvolledig is en hun behoefte aan informatie over seksualiteit groot is (Hendrickx, 2002, 2004). Recent thesisonderzoek wijst uit dat gelovige en allochtone meisjes slechtere kennis vertonen dan hun Belgische en niet-gelovige leeftijdsgenoten. Vooral de praktische kennis van het gebruik van de pil en de noodpil blijkt slecht.


 * C. Risicogedrag:**
 * Jongeren met een lager opleidingsniveau (BSO, TSO) gebruiken minder consequent het condoom, hebben minder kennis over hiv/aids, maar beginnen ook op jongere leeftijd met seks en zijn vaker seksueel actief zonder in een relatie te zijn. Daarnaast doorlopen ze vaker een niet-lineaire seksuele carrière. Dit betekent dat deze jongeren kwetsbaarder zijn voor een mogelijke ongewenste zwangerschap en besmetting met hiv/aids. Daarnaast zijn deze jongeren vaker slachtoffer of dader van seksueel grensoverschrijdend gedrag."
 * Verschillende onderzoeken geven aan dat laag opgeleide allochtone jongeren een groter risico lopen op soa. Anderzijds toont onderzoek aan dat jonge Marokkaanse jongens een positieve attitude tegenover condoomgebruik hebben. Over allochtone meisjes hebben we geen gegevens.

In België is het niet de gewoonte om etnische achtergrond van mensen te registreren. Hierdoor hebben we slechts een onvolledig zicht op de omvang van seksuele gezondheidsproblemen bij 'allochtonen'. Aangezien het niet altijd mogelijk is om deze cijfers enkel op jongeren te betrekken, geven we in dat geval hieronder de cijfers voor de volledige allochtone populatie: > geregistreerd.
 * D. Seksuele gezondheidsproblemen**
 * **Algemeen**: Recent thesisonderzoek wijst uit dat gelovige en/of allochtone meisjes vaker risicogedrag stellen dan niet-gelovige meisjes.
 * **Abortus**: Uit het onderzoek bij cliënten van abortuscentra in Vlaanderen en Brussel blijkt dat 40% van de vrouwen die een abortus laten uitvoeren van allochtone afkomst zijn. Van deze groep zijn 80% nieuwkomers. Wat de abortuscijfers bij -20 jarigen betreft, zien we een zeer groot verschil tussen Vlaanderen en Brussel: Vlaanderen 4/1000, Brussel 11/1000. Dit verschil is toe te schrijven aan het percentage niet-Belgen dat hoger is in Brussel dan in Vlaanderen.
 * **Tienerzwangerschappen**: In Vlaanderen wordt 7 op de 1000 meisjes jonger dan 20 jaar zwanger (van deze meisjes heeft 30% niet de Belgische nationaliteit). In Brussel is dit cijfer 19 op 1000, waarbij 62% niet-Belg is.
 * **HIV**: bij 58 % nieuwe diagnoses heeft men niet de Belgische Nationaliteit. 66% van deze groep is afkomstig uit Subsaharaans Afrika. Belgen van allochtone afkomst die dus als „Belg‟ geregistreerd worden, moeten hier nog bijgeteld worden.
 * **Soa**: Volgens het Soa-Peilnetwerk is 25 % van de patiënten met een soa niet-Belgisch. De vraag is wel of dit een accurate indicator is. Veel „allochtonen‟ gaan niet naar een huisarts voor soa-behandeling maar veeleer naar de spoeddienst van een ziekenhuis. Bovendien worden Belgen van allochtone afkomst als Belg

Dat er meer nood is aan seksuele voorlichting blijkt ook uit [|een artikel] van klasse uit 2008. Dit artikel toonde aan dat 1/10 leerlingen nooit les kreeg hierover en dat 62% van de leerlingen wenst dat er meer tijd wordt vrijgemaakt om over seks te praten in de klas. Voornamelijk BSO en TSO-studenten ondervinden deze nood.

Klik hier om terug te keren naar het hoofdmenu.